Wednesday, May 1, 2013

Εντάξει, είμαι εκτός τόπου και χρόνου, αλλά ας δούμε και λίγο τη Σ.Αραβία


Ξέρω ότι όταν γίνεται "χαμός στο ίσωμα", και ειδικά σε μια μέρα με την ιστορική σημασία της Πρωτομαγιάς, είμαι μάλλον "εκτός τόπου και χρόνου" να γράψω κάτι για τη...Σαουδική Αραβία.

Αλλά την επικαιρότητα όλοι λίγο πολύ την ξέρετε, και επίσης δεν έχω και πολλά να προτείνω για την άμεση "ανακούφιση" του εργάτη, ή την επανάσταση, κτλ. Μακάρι να ήξερα κάτι παραπάνω να πω για το θέμα, αλλά δεν ξέρω.

Οπότε θα ασχοληθώ με μια ματιά στις γενικότερες εξελίξεις, και πως οι ιμπεριαλιστές κάνουν τις κινήσεις τους στην παγκόσμια "σκακιέρα". Σε αυτή την ανάρτηση, θα δούμε δηλώσεις από τη Σ. Αραβία, τη #1 χώρα-μέλος του ΟΠΕΚ, του καρτέλ πετρελαίου, και θα εξετάσουμε λίγο καλύτερα τον -υποτιμημένο- ρόλο της.

Άλλωστε, οφείλουμε να σκεφτόμαστε και λίγο πιο μακροπρόθεσμα, και σίγουρα χρειαζόμαστε μια καλύτερη ανάλυση της κατάστασης, για να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι στο μέλλον, και όχι να (ξανα)πιαστούμε αδιάβαστοι. Ακόμα και η ανάλυση αποδειχθεί λάθος, τουλάχιστον θα δούμε μερικά σημαντικά στοιχεία για το πετρέλαιο, το #1 εμπόρευμα της σημερινής παγκόσμιας οικονομίας.

Πρόσφατα είχαμε γράψει για το fracking, μια τεχνική εξόρυξης πετρελαίου που επέτρεψε στην Αμερική να αντλήσει πολύ ενέργεια από το έδαφος της, και έχει κάνει πολλούς να μιλάνε για την Αμερική ως μια "νέα Σαουδική Αραβία", με τεράστια πετρελαϊκά κοιτάσματα.

Εμείς είχαμε εξηγήσει ότι το fracking ναι μεν αλλάζει τα δεδομένα, αλλά όχι και τόοοσο πολύ όσο κάποιοι διαφημίζουν, διότι όσο περισσότερο πετρέλαιο βγάζουν οι Αμερικάνοι, τόσο θα πέφτει η τιμή του, κάνοντας ασύμφορη την εξόρυξη (το πετρέλαιο που βγαίνει μέσω fracking ΔΕΝ είναι και τόσο φτηνό, απλά είναι φτηνότερο από το να το εισάγεις. Αν όμως βγάλεις πολύ πετρέλαιο, τότε η υπερπληθώρα πετρελαίου στην αγορά θα ρίξει την τιμή του τόσο πολύ, που θα κάνει ασύμφορη την περαιτέρω εξόρυξη κοιτασμάτων. Η Σ. Αραβία δεν έχει πρόβλημα, διότι τα δικά της κοιτάσματα όχι απλά είναι πολύ μεγάλα, αλλά είναι και σχετικά εύκολα-φτηνά στη εξόρυξη).

Εδώ λοιπόν έχουμε και τις δηλώσεις της Σ. Αραβίας για το θέμα, που γενικά κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με τη δική μας ανάλυση. Θα δούμε αυτές τις δηλώσεις, και μετά θα πούμε και μερικά πράγματα παραπάνω για τους Σαουδάραβες και το πετρέλαιο τους:

«Αφέλεια η ενεργειακή αυτάρκεια για τις ΗΠΑ» λέει ο υπουργός Πετρελαίου της Σ. Αραβίας
Η άποψη πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταστούν ενεργειακά αυτάρκεις χάρις στην αύξηση της πετρελαϊκής παραγωγής τους είναι «αφελής» και η χώρα θα εξακολουθήσει να έχει ανάγκη τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή, υποστήριξε σήμερα ο Σαουδάραβας υπουργός Πετρελαίου Άλι αλ Νουάιμι.

Η προοπτική της εκμετάλλευσης πετρελαίου από σχιστόλιθο (σ.σ. εννοεί το fracking) «μεταμορφώνει ριζικά τον ενεργειακό τομέα στην Αμερική και αυτό αποτελεί ένα ελπιδοφόρο νέο», επεσήμανε ο ίδιος από του βήματος ημερίδας του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον.

Όμως δεν είναι καθόλου ρεαλιστικό να πιστεύει κανείς πως η ραγδαία ανάπτυξη του πετρελαϊκού τομέα στη χώρα θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να σταματήσουν τις εισαγωγές αργού πετρελαίου, ενός στόχου που πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι κρίνουν αναγκαίο προκειμένου να εξασφαλισθεί η ενεργειακή επάρκεια της χώρας, εκτίμησε ο Νουάιμι.

Για του λόγου το αληθές, ο ίδιος τόνισε πως παρά την πρόσφατη αύξηση της παραγωγής στις ΗΠΑ, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έφθασαν κατά το β’ εξάμηνο του 2012 στο υψηλότερο επίπεδό τους από τη δεκαετία του ’90.
Με αφορμή λοιπόν αυτή τη δήλωση, θα αφιερώσουμε αυτή την ανάρτηση για να δούμε πόσο υπερτιμημένη είναι η Σαουδική Αραβία ως ιμπεριαλιστική δύναμη: Οι περισσότεροι, αν τους ζητήσεις να σου πουν ένα top-10 δυνάμεων στον κόσμο, θα σου πουν την Αμερική, την Κίνα, τη Ρωσία, τη Γερμανία, μετά θα σου πουν για την Αγγλία, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, κτλ. Ελάχιστοι θα αναφέρουν τη Σ. Αραβία, παρότι έχει όλο αυτό το πετρέλαιο, δηλαδή το #1 εμπόρευμα στον κόσμο, και ελέγχει ουσιαστικά τον ΟΠΕΚ, το παγκόσμιο καρτέλ πετρελαίου.

Η άποψη που έχει επικρατήσει, ειδικά στη Δύση, είναι ότι η Σαουδική Αραβία είναι ένα κράτος που ελέγχεται πλήρως από τους Αμερικάνους, δεν έχουν δική τους βούληση, είναι "χαζοί" και εννοείται ότι όλοι θεωρούν ως δεδομένο ότι η Σαουδική Αραβία θα συνεχίσει για πάντα να προμηθεύει τη Δύση με "σχετικά φτηνό" πετρέλαιο. Δε νομίζω ότι είναι έτσι:

Καταρχήν, υπάρχει το ιστορικό προηγούμενο με τη Σαουδική Αραβία να πρωτοστατεί στο πετρελαϊκό εμπάργκο εναντίον των ΗΠΑ το 1973: Όταν οι Αμερικάνοι κατάργησαν τον "κανόνα του χρυσού" (το 1971), οι πετρελαιάδες αντέδρασαν, διότι δεν ήθελαν να πουλάνε πετρέλαιο και να πληρώνονται σε ένα νόμισμα που θα πληθωριζόταν και θα έχανε την αξία του. Αυτοί εξάλλου έχουν τόσο πολύ πετρέλαιο, που τα έσοδα τους είναι τεράστια και δε μπορούν να τα ξοδέψουν όλα. Άρα, θέλουν να τα αποθηκεύσουν για το μέλλον, και άρα ενδιαφέρονται πολύ να πληρώνονται σε ένα σταθερό μέσο αποθήκευσης του πλούτου.

Γι' αυτό και αρχικά ζήτησαν το 1973 να πληρώνονται σε χρυσό. Τελικά, η Σαουδική Αραβία δέχτηκε να πληρώνεται σε δολάρια, και η πετρελαϊκή κρίση ξεπεράστηκε, αλλά η τιμή του πετρελαίου πολλαπλασιάστηκε, ώστε να ισοσκελίσει την υποτίμηση του δολαρίου.

Βέβαια, σήμερα βλέπουμε τη Σ. Αραβία να είναι ουσιαστικά η μόνη μεγάλη πετρελαιοπαραγωγός χώρα που δε βγάζει άχνα για το δολάριο που διαρκώς πληθωρίζεται σε βαθμό-ρεκόρ (σε αντίθεση με το Σαντάμ, τον Αχμαντινεντζάντ και τον Καντάφι που θέλουν να πληρώνονται σε άλλο νόμισμα, και μόλις το προσπάθησαν οι ΗΠΑ τους επιτέθηκαν).

Κι όμως, όπως έδειξαν και το 1973, οι Σαουδάραβες ξέρουν τι γίνεται με τον πληθωρισμό του δολαρίου. Απλά αυτή τη φορά "έμαθαν το μάθημα τους", και κινούνται πιο οργανωμένα, και όχι μόνοι τους και σποραδικά. Εξάλλου, αυτή τη φορά οι "κανόνες του παιχνιδιού' είναι διαφορετικοί:

Τότε, η Αμερική ήταν η μόνη αδιαφιλονίκητη ηγεμονική δύναμη στον κόσμο και ο #1 πελάτης της Σαουδικής Αραβίας (εντάξει, υπήρχε τότε και η Σοβιετική Ένωση, αλλά σιγά μη συμμαχούσαν οι πρίγκιπες και οι μονάρχες της Σαουδικής Αραβίας, που έχουν αφήσει το λαό να πεινάει την ίδια ώρα που αυτοί κληρονομούν όλον αυτό τον πλούτο, με τους...κομμουνιστές!). Πώς να τα βάλεις λοιπον με το #1 πελάτη σου, ειδικά όταν αυτός ο πελάτης είναι κυρίαρχος ε όλη τη Δύση, χωρίς να υπάρχει κανένα αντίπαλο δέος, και καμία άλλη νομισματιή εναλλακτική λύση στο δολάριο;

Τώρα όμως η Σαουδική Αραβία διαπιστώνει ότι υπάρχουν και άλλοι που πουλάνε εμπορεύματα στους Αμερικάνους (πχ οι Κινέζοι), και δε θέλουν ούτε αυτοί να πληρώνονται σε δολάρια, ζητώντας ένα νέο νομισματικό σύστημα. Παράλληλα, υπάρχουν και οι Ρώσοι στη συμμαχία αυτή, αλλά και η Γερμανία, που παρέχει ένα σταθερότερο νόμισμα, το ευρώ, με τα μεγαλύτερα αποθέματα χρυσού παγκοσμίως να το στηρίξουν (έχουμε γράψει αναλυτικά για το θέμα, και έχουμε μεταξύ άλλων εξηγήσει ότι τα συνδυαστικά αποθέματα χρυσού των κρατών-μελών της ευρωζώνης είναι τα μεγαλύτερα του κόσμου).

Επίσης, η Κίνα είναι πλέον ο #1 πελάτης της Σαουδικής Αραβίας, όχι η Αμερική (δείτε εδώ σχετικό άρθρο των Financial Times, που εξηγεί ότι οι ΗΠΑ καταναλώνουν λιγότερο πετρέλαιο, λόγω της πτώσης της βιομηχανικής δραστηριότητας, ενώ η Κίνα που ανεβαίνει τους έχει ξεπεράσει!).

Άρα λοιπόν η Σαουδική Αραβία, κοιτάζοντας το μέλλον, με μια πιο "υπομονετική" τακτική, συμμαχεί με το #1 πελάτη της (την Κίνα), αλλά και την ευρωζώνη που επίσης θέλει πολύ πετρέλαιο και έχει να της προσφέρει ένα σχετικά σταθερό νόμισμα (το ευρώ), και προς το παρόν κάνει τον "ψόφιο κοριό", σε αντίθεση με τους πιο μικρούς πετρελαιάδες που γκρινιάζουν, αλλά με πιο σποραδικό τρόπο.

Την ίδια ώρα, η Σαουδική Αραβία αγοράζει χρυσό όσο πιο αθόρυβα μπορεί, και μάλιστα εφαρμόζει την ίδια τακτική με την Κίνα: Οι χώρες αυτές όχι μόνο αγοράζουν χρυσό σαν τρελές, αλλά ΔΕΝ ανακοινώνουν τακτικά το πόσα αποθέματα έχουν, ώστε να περάσουν έτσι όσο πιο "απαρατήρητες" μπορούν από την κοινή γνώμη.

Για παράδειγμα, δείτε ένα άρθρο του BBC από το 2010, την τελευταία φορά που η Σαουδική Αραβία έβγαλε μια "εκτίμηση στο περίπου" για το πόσο χρυσό έχει:

Εκεί λοιπον που όλοι νόμιζαν ότι έχει "μόνο" 143 τόνους, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι έχει μαζέψει πλέον...τη ΔΙΠΛΑΣΙΑ ποσότητα χρυσού. Από τότε μέχρι σήμερα, δεν έχει ξαναβγεί να ανακοινώσει καμία μεγάλη αλλαγή (θα το ανακοινώσει προφανώς όποτε νομίζει αυτή, όπως και η Κίνα, παρότι όλοι πλέον γνωρίζουν ότι αυτές οι χώρες αγοράζουν συνεχώς):

Saudi gold reserve guesstimate doubles
Estimates of the gold reserves held by Saudi Arabia have been doubled to 323 tons after an accounting change.

The Middle East kingdom had previously been calculated by the World Gold Council as owning a mere 143 tons.

The trade organisation said it changed its estimate "as a result of the adjustment of the Saudi Arabian Monetary Agency's gold accounts".  The surprise upward revision may partly be due to previously unknown gold purchases since 2008.

"I think that it is a trend for central banks in the Middle East to buy more gold to limit exposure to inflation and instability to currency markets," said Pradeep Unni, senior analyst, Richcomm Global Services in Dubai.
Μάλιστα, θα σας πάω και λιγάκι πιο πίσω, και θα δούμε ένα άρθρο των New York Times, που εξηγεί ότι η Σαουδική Αραβία ζητούσε από πολύ παλιά (από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου) να πληρώνεται σε χρυσό, κάτι που δείχνει ότι από πάντα ήξερε -και ξέρει- την αξία του χρυσού ως αποθήκη του πλούτου, και σίγουρα δεν της αρέσει καθόλου το σημερινό καθεστώς, άλλο αν παριστάνει την ανήξερη:

Coins
Sometimes coins are minted for the strangest of reasons. Some Saudi Arabian bullion coins, several of which will be auctioned by Stack's early next month, are a prime example.

The coins were struck in Philadelphia by the United States Mint in 1945 and 1947 to satisfy the obligations of the Arabian American Oil Company, or Aramco, which had been set up in Saudi Arabia by four American oil companies. The company was obliged to pay the Saudi Government $3 million a year in oil royalties and its contract specified that the payment be made in gold.

The United States dollar at the time was governed by a gold standard that, at least officially, made the dollar worth one thirty-fifth of an ounce of gold. But the price of gold on the open market had skyrocketed during World War II.

For a time the Saudis accepted payment in United States currency, but by 1945 they were insisting that the payments in gold be resumed. Aramco sought help from the United States Government. Faced with the prospect of either a cutoff of substantial amounts of Middle Eastern oil or a huge increase in the price of Saudi crude, the Government minted 91,120 large gold disks adorned with the American eagle and the words "U.S. Mint -- Philadelphia."

Aramco paid for the minting and the bullion. The coins were shipped off to Saudi Arabia.

In 1951, Saudi Arabia began minting its own gold coins and melted down most of the remaining small and large bullion coins from the United States Mint, restriking them as Saudi coins.

Today both sizes of the Aramco bullion coins are quite rare and many counterfeits are in circulation.

Τέλος πάντων, παλιές ιστορίες θα μου πείτε, αλλά πάντως δείχνουν ότι η Σαουδική Αραβία πάντα είχε μια "αδυναμία" στο χρυσό, και δεν πολυεμπιστευόταν τα νομίσματα (διότι αυτοί οι ιμπεριαλιστές ξαναλέω ότι ενδιαφέρονται ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ για μακροχρόνια αποθήκευση του πλούτου, και ξέρουν ότι ένα νόμισμα μπορεί κάποια στιγμή να αρχίσει να πληθωρίζεται μέχρι τέλους, όπως έχει συμβεί τόσες και τόσες φορές στην ιστορία).

Ας δούμε τώρα μία άλλη "περίεργη" ιστορία, αυτή τη φορά από το σήμερα. 

Δείτε λοιπόν μια δήλωση του βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας από το 2010, που έκανε μια σχετική εντύπωση και ακούστηκε αρκετά, και νομίζω δείχνει το πόσο μακροπρόθεσμα σκέφτονται αυτοί οι "χαζοί" Σαουδάραβες:

Saudi King halts oil exploration to save wealth
Saudi Arabia’s King Abdullah has ordered a halt to oil exploration operations to save the Gulf country’s massive hydrocarbon wealth for the future generations, the official Saudi media reported yesterday.

Addressing Saudi students sent for studies in the United States, the Monarch said his instructions were part of an ongoing strategy to save the country’s natural resources and ensure part of them are left for the future.

“They asked me what that was but I again asked them to pray to God…then I told them it was oil…I told them that I have ordered a halt to all oil explorations so part of this wealth is left for our sons and successors God willing.”  

Saudi Arabia already controls around 265 billion barrels in extractable crude deposits, more than a fifth of the world’s total proven oil reserves.  But officials believe the real oil deposits in place are far larger than those that can be recovered by present drilling and production technology.
Όπως βλέπουμε, η "χαζή" και "υπάκουη" Σαουδική Αραβία έχει πρόγραμμα να ΜΗΝ βγάλει όλο το πετρέλαιο τώρα, αλλά να το φυλάξει για αργότερα. Μάλιστα, προσέξτε και το εξής: Ο βασιλιάς διέταξε να σταματήσουν πλήρως όλες οι εξερευνήσεις για νέα κοιτάσματα, ώστε το πετρέλαιο αυτό να μείνει για αργότερα ("...a halt to all oil explorations so part of this wealth is left for our sons and successors God willing").

Αν η Σαουδική Αραβία είναι τόσο πολύ υπάκουη στην Αμερική, τότε γιατί να μη βγάλει τώρα περισσότερο πετρέλαιο, ώστε να πέσει η τιμή του, και να διευκολυνθεί έτσι η "δυτική οικονομία";

Άρα μήπως δεν είναι και τόοοσο υπάκουοι οι Σαουδάραβες όσο νομίζετε;

Μήπως είναι καλύτερα για αυτούς να διατηρήσουν την τιμή του πετρελαίου σε ένα "σχετικά υψηλό" επίπεδο, ώστε να έχουν αρκετά κέρδη, και να αντισταθμίσουν έτσι τη χασούρα που έχουν λόγω του πληθωρισμού του δολαρίου;

Επίσης, από τη στιγμή που θελουν να αγοράσουν και αυτοί χρυσό και να ξεφύγουν σιγά-σιγά από το δολάριο, εννοείται ότι χρειάζονται και μια ανεβασμένη τιμή για το πετρέλαιο, ώστε να πηγαίνει χέρι-χέρι με την ανεβασμένη τιμή του χρυσού:

Δηλαδή η Σαουδική Αραβία προσπαθεί η τιμή του πετρελαίου να είναι "σχετικά σταθερή" με την τιμή του χρυσού. Άλλωστε, τα δολάρια που πληρώνεται τα θέλει σε μεγάλο βαθμό για να αγοράσει χρυσό, άρα αυτό είναι που την νοιάζει - να μπορεί με τα δολάρια που παίρνει να αγοράζει χρυσό:

 Όπως βλέπετε, η ισοτιμία του πετρελαίου πάει χέρι-χέρι με το χρυσό, εξασφαλίζοντας στους πετρελαιάδες ότι τα δολάρια που παίρουν αγοράζουν παντα την ίδια (σταθερή) ποσότητα χρυσού αν και όταν το επιθυμούν. Δηλαδή ναι μεν πληρώνονται σε δολάρια, αλλά αυτό που φαίνεται να τους ενδιαφέρει είναι τα δολάρια αυτά να αγοράζουν παντα την ίδια ποσότητα χρυσού

Κάτι άλλο που λένε πολλοί είναι ότι μέχρι τώρα η Αμερική "προστατεύει" στρατιωτικά τη Σαουδική Αραβία, καλύπτει το απάνθρωπο καθεστώς της, που ρημάζει το λαό και εκκολάπτει ακόμα και διεθνείς τρομοκράτες, κτλ.

Τι θα απογίνει λοιπόν αυτό το εντελώς σάπιο καθεστώς, που έχει πάρει για δικά του και εκμεταλλεύεται όλα αυτά τα ενεργειακά κοιτάσματα επειδή έτυχε να βρίσκονται στα εδάφη που "του ανήκουν"; 
(τι φοβερά δίκαιος και δημοκρατικός που είναι ο κόσμος μας ε;)

Η απάντηση είναι ότι από τη μία η Σαουδική Αραβία θα έχει την υποστήριξη Κίνας, Ρωσίας, Γερμανίας, και από την άλλη υπάρχει πάντα η απειλή έστω που είχαν διατυπώσει οι Σαουδάραβες από το 1973:

Η  Σαουδική Αραβία μπορεί να μην έχει πχ πυρηνικά όπλα, όπως η Αγγλία, η Γαλλία και άλλες "μεγάλες ιμπεριαλιστικές χώρες", αλλά έχει τη δυνατότητα να βάλει φωτιά στις πετρελαιοπηγές της, αν της επιτεθούν, κάτι που θα φέρει προφανώς τα πάνω κάτω στην παγκόσμια οικονομία!

Ίσως αυτό να σας ακούγεται "απίστευτο", αλλά δείτε εδώ και σχετικό έγγραφο των διπλωματικών υπηρεσιών της Αμερικής από το 1973, που ήταν απόρρητο αλλά πρόσφατα δώθηκε στη δημοσιότητα, και μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο και στο site των wikileaks:
[...] YAMANI HAS SAID BEFORE THAT SAUDI ARABIA COULD LIVE VERY NICELY ON 20 PERCENT OF ITS SEPTEMBER PRODUCTION, WHICH OF COURSE IS TRUE.
HE HAS ALSO SAID BEFORE WHEN ASKED ABOUT POSSIBILITY OF INVASION OF SAUDI ARABIA BY THE U.S. OR ITS SURROGATES THAT HE DID NOT BELIEVE IT COULD HAPPEN; THE USG WAS NOT COMPRISED OF FOOLS AND AMERICAN OFFICIALS KNOW THAT ANY ATTEMPT AT INVASION WOULD RESULT IN THE IMMEDIATE DESTRUCTION OF THE OIL INSTALLATIONS AND THE FIRING OF WELLS.
Αυτό δηλαδή που λένε οι βασιλιάδες της Σαουδικής Αραβίας είναι ότι "αν δε μας αφήσετε να εκμεταλλευόμαστε το πετρέλαιο μας και μας επιτεθείτε, τότε θα καταστρέψουμε αυτό το πετρέλαιο, και κάντε ότι νομίζετε. Αν πάντως μας καταστρέψετε εμάς, τότε και εμείς θα καταστρέψουμε το πετρέλαιο, και μετά 'άντε γεια ανάπτυξη" για τις χώρες της Δύσης, αλλά και σχεδόν όλες τις άλλες"

Φυσικά, μπορείτε να πείτε ότι όλα αυτά είναι σενάρια - και όντως μπορεί ο τρόπος ερμηνείας που δίνω στα γεγονότανα είναι λάθος. Ωστόσο, τα γεγονότα είναι γεγονότα, και νομίζω πρέπει να ομολογήσετε ότι υπάρχει μια λογική βάση σε αυτά που λέω: 

Ανάμεσα στο να συνεχίσει η Σαουδική Αραβία να πληρώνεται σε δολάρια που διαρκώς πληθωρίζονται, για χάρη του ΔΕΥΤΕΡΟΥ πελάτη της (Αμερική), και στο να πληρώνεται σε χρυσό/ευρώ για χάρη του ΠΡΩΤΟΥ πελάτη της (Κίνα), η Σαουδική Αραβία έχει ξεκάθαρο κίνητρο να επιλέξει το δεύτερο ενδεχόμενο στο μέλλον, έτσι δεν είναι;

Το αν θα γίνει έτσι, και το αν θα τα καταφέρει, μένει να το δούμε (όσοι από εμάς αντέξουμε μέχρι τότε και δεν έχουμε ήδη εξολοθρευτεί, μιας και προς το παρόν δεν είμαστε ικανοί να επαναστατήσουμε).