Saturday, November 16, 2013

Εργοστάσια και μηχανές

Το κίνημα των Λουδιτών εμφανίστηκε στην εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης: Οι εργάτες έχαναν τις δουλειές τους, έμεναν άνεργοι, και έσπαγαν τις μηχανές ζητώντας να επιστρέψουν πίσω στην προηγούμενη κατάσταση. Χρειάστηκε χρόνο και γνώση για να κατανοήσουν ότι θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την τεχνολογική πρόοδο προς όφελος τους, δουλεύοντας λιγότερο. Τελικό αποτέλεσμα ήταν οι μάχες για το 8ωρο.


Μέσα σε όλα τ' άλλα, διαβάσαμε μια σημαντική είδηση από τη μακρινή Κίνα, που πάντως μας αφορά όλους:

Zhejiang province is to invest 500 billion yuan ($82 billion) over the next five years to encourage manufacturers to adopt more robots to overcome the short supply and high cost of labor. 

The program is underway and will help at least 5,000 companies a year, a source with the investment division of the Zhejiang Economic and Information Commission told China Daily, without giving details.

Replacing humans with robots is the most effective way to tackle the labor shortage and rising labor costs, the commission said.

From 2005 to 2012, average labor costs in Zhejiang, a hub for private manufacturing enterprises, almost tripled from 14,847 yuan to 41,370 yuan a year, with an annual increase of nearly 16 percent.

In a survey conducted by the commission in May, 75 percent of respondents said rising costs were the main reason for switching to robots.

Feng Xiliang, deputy dean of the school of labor economics at Capital University of Economics and Business in Beijing, said using more robots is a rational choice made by companies to tackle the labor shortage.

"But there are jobs that cannot be managed by robots at the moment," Feng said, adding that fewer jobs for humans in the industrial sector could release extra labor for the booming service sector, which has a much greater capacity for employment. 

The commission's survey found that only 17 percent of enterprises are willing to pay more than 10 million yuan to implement the robot substitution strategy, with most expecting to recover the investment within two to three years.

More than 80 percent believe government subsidies should be granted for robot purchases, while more than half the respondents said they will only consider buying robots if such an incentive is introduced.

Most said robots are the choice for large companies and that using human labor is still generally cheaper than buying robots.

"Demand for robots will be strong in China," said Wang Tianmiao, head of the expert panel on robot technology under the State High-Tech Development Plan. "We've only seen the tip of the iceberg. Use of robots will penetrate many sectors, such as telecommunications and healthcare."

Μερικά σύντομα σχόλια - σύνοψη των βασικών σημείων του άρθρου:
  • Οι επιχειρήσεις, και ειδικά οι μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν σε ρομπότ και νέες τεχνολογίες, βλέπουν ότι οι μηχανές είναι φτηνότερες, και θα τους γλιτώσουν από τα "υψηλά" εργατικά κόστη που έχουν στην Κίνα (τώρα τελευταία οι Κινέζοι εργάτες ξεσηκώνονται και διεκδικούν αυξήσεις, ενώ και το κράτος δίνει αυξήσεις, προκειμένου να δημιουργήσει μια "μεσαία τάξη" στην Κίνα, που θα μπορεί να αγοράσει αυτή τα προϊόντα που μέχρι σήμερα εξάγονταν στη Δύση, μιας και πλέον ο "δυτικός καταναλωτής" πεθαίνει)
  • Πέρα από το ότι οι μηχανές είναι φθηνότερες, δεν κάνουν απεργίες, δεν αυτοκτονούν, δεν γκρινιάζουν, δεν διεκδικούν τίποτα. Αυτό δεν το γράφει το άρθρο, αλλά νομίζω ότι είναι προφανές.
  • Οι μηχανές είναι φθηνότερες, αλλά απαιτούν μια αρκετά μεγάλη αρχική επένδυση κεφαλαίου, προκειμένου να αγοραστούν και να εγκατασταθούν στο εργοστάσιο μιας εταιρίας. Γι' αυτό και ακόμα και οι μεγάλες επιχειρήσεις ζητούν...να επιδοτηθούν από το κράτος προκειμένου να κάνουν αυτή την κίνηση!!! (γιατί ναι μεν βρίζουμε το κράτος και αποθεώνουμε την ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά όταν μας βολεύει τσεπώνουμε και καμιά επιδότηση, ή κάποιο "πακέτο σωτηρίας", κτλ...)
  • Η Κίνα βασίζεται πάρα πολύ στους χειρωνάκτες εργάτες, και άρα η Κίνα θα έχει σοβαρό θέμα στο μέλλον, όταν οι μηχανές αρχίζουν να αντικαθιστούν τους απλούς-ανειδίκευτους εργάτες. Βέβαια, η Κίνα έχει επενδύσει κάποια από τα κέρδη της στο χτίσιμο σχολείων, πανεπιστημίων, κτλ, και πλέον έχει έναν αυξανόμενο τομέα υπηρεσιών, όπως και αρκετούς εξειδικευμένους εργάτες (πχ προγραμματιστές, κτλ). Παρ' όλα αυτά, η Κίνα θα περάσει και αυτή μια μεγάλη κρίση, και ένας βασικός λόγος για αυτό είναι η "αχρήστευση" των χειρωνακτών εργατών από τις μηχανές.
  • Να σημειωθεί επίσης ότι πολλά εργοστάσια θα δημιουργηθούν ή θα επιστρέψουν στη Δύση, διότι πλέον δε θα χρειάζονται πολλούς εργάτες, και άρα δεν έχει μεγάλη διαφορά αν βρίσκονται στην Κίνα ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα (δείτε εδώ για ένα τέτοιο παράδειγμα που ανέφεραν οι New York Times πρόσφατα). 
  • Παρ' όλα αυτά, παρότι δηλαδή ένα μέρος της βιομηχανικής παραγωγής θα επιστρέψει στη Δύση, η ανεργία δε θα μειωθεί. Πολλοί εργάτες απλά θα "περισσεύουν" και θα εξοντωθούν. Πιο μακροπρόθεσμα, οι εναπομείναντες εργάτες θα πρέπει να μάθουν νέες δεξιότητες (πχ έχουμε δει το θέμα της τρισδιάστατης εκτύπωσης, που θα αντικαταστήσει πολλές χειρωνακτικές εργασίες. Κάποιοι εργάτες θα συνεχίζουν όμως να χρειάζονται, για να σχεδιάσουν τους εκτυπωτές αυτούς,  τα υλικά εκτύπωσης, ή τα σχέδια που θα εκτυπώνονται, κτλ)
  • Η αριστερά θα πρέπει να αρχίσει όσο το δυνατόν πιο σύντομα να μιλάει για την αναγκαιότητα της μείωσης του ωραρίου. Όσο και αν φαντάζει "εκτός τόπου και χρόνου" στα αυτιά των περισσότερων αρχικά, μακροπρόθεσμα θα βγει κερδισμένη, διότι θα έχει προετοιμάσει το έδαφος για κάτι καλύτερο στο μέλλον, όταν οι εργάτες αντιληφθούν ότι δεν υπάρχουν δουλειές για αυτούς, και εξοντώνονται ο ένας μετά τον άλλο. Τότε θα αναζητήσουν τις αιτίες της κατάστασης τους, και -κυρίως- θα αναζητήσουν λύσεις.
  • Η μείωση των ωραρίων είναι απαραίτητο κομμάτι της λύσης, και θα πρέπει βέβαια να συνοδεύεται και από την υπόλοιπη αλήθεια, ότι δηλαδή οι καπιταλιστές δεν πρόκειται ποτέ να δεχτούν οικειοθελώς να χάσουν ούτε μια δεκάρα από τα κέρδη τους. Ως εκ τούτου, πρέπει οι εργάτες να προετοιμαστούν κατάλληλα από την κομμουνιστική αριστερά για να πολεμήσουν μέχρι τέλους για να αναλάβουν αυτοί τον έλεγχο της παραγωγής, αλλιώς απλούστατα τους περιμένει μια μαζική εξόντωση ή εξαθλίωση. Θα υπάρξουν εξαιρέσεις, ειδικά για όσους εργάτες έχουν κάποιες απαραίτητες δεξιότητες, αλλά νομίζω είναι πλέον φανερό ότι η "γενική εικόνα" θα είναι μεσαιωνικού τύπου.