Επιστροφή (αλλά όχι στην κανονικότητα)

Καλησπέρα και πάλι,

Εδώ και λίγο καιρό επέστρεψα Ελλάδα, για προσωπικούς λόγους, και, τι σύμπτωση, η επιστροφή αυτή συνέπεσε με "ερωτήματα και βουβή ανησυχία" που "άφησε πίσω της η παρέμβαση της Fed", όπως το έθεσε στις 24/09 το capital.gr:

Ερωτήματα και "βουβή" ανησυχία άφησε πίσω της η παρέμβαση της Fed

Η "ρευστότητα" που παρείχε η Fed τέσσερις φορές μέσα σε πέντε ημέρες στην διατραπεζική αγορά, παρά το γεγονός ότι στην ίδια αγορά υπάρχει βεβαιωμένη πλεονάζουσα ρευστότητα της τάξης του 1,3 τρισ. δολ, έχει προκαλέσει μία "βουβή" ανησυχία καθώς το μοναδικό γεγονός – ανεξαρτήτως αιτίας – που μπορεί να την έχει καταστήσει αναγκαία είναι ότι η διατραπεζική "δεν εμπιστεύεται" πλέον κάποιους εταίρους της... 

Με άλλα λόγια κάποια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στις ΗΠΑ χρειάσθηκαν κεφάλαια για να κλείσουν τους ημερήσιους λογαριασμούς τους και οι άλλες τράπεζες δεν τους εμπιστευόταν να τους τα δώσουν παρά μόνο με απαγορευτικά υψηλά overnight επιτόκια της τάξης του 10%.

Ο κ. Πάουελ σκέπασε αυτό το ξαφνικό πρόβλημα με ένα μανδύα προσφοράς κεφαλαίων που ξεπέρασε τα 200 δισ. δολ μέσα σε λίγα 24ωρα. Και για να μην αφήσει κανένα περιθώριο αμφιβολίας για το πως θα αντιδράσει σε περίπτωση επανάληψης του προβλήματος, ανακοίνωσε δημοπρασίες repos με διάρκεια 14 ημερών και "ανοικτή" καθημερινή παρέμβαση για όσο χρειασθεί μέχρι τις 10 Οκτώβρη. 

[..]

Το πρόβλημα όμως όπως επισημαίνεται από ορισμένους αναλυτές στα πρώτα διστακτικά σημειώματα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας μετά τις παρεμβάσεις, είναι το κατά πόσο αυτή η "συγκυριακή" ανάγκη που εμφανίσθηκε την περασμένη εβδομάδα στην μεγαλύτερη από πλευράς έκτασης και βάθους διατραπεζική αγορά κεφαλαίων του πλανήτη, ήταν πράγματι "συγκυριακή". 

Ή ήταν ένα από τα πρώτα συμπτώματα μία "καταιγίδας" που αρχίζει να εμφανίζεται στον ορίζοντα σαν αποτέλεσμα της επιδείνωσης στην διεθνή οικονομία με τις εμπορικές και γεωπολιτικές συγκρούσεις να αλληλοσυμπλέκονται με επεισόδια ενός επίσης "βωβού" συναλλαγματικού ανταρτοπόλεμου...

Δεν έχω σκοπό (ούτε τη δυνατότητα) να γράφω όπως πριν - και πλέον είναι φανερό ότι η αριστερά, στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως- δεν έχει καμία απάντηση , και θα περάσουν χρόνια μέχρι (ίσως) να υπάρξει κάτι σοβαρό.

Παρόλα αυτά, θα γράφω περιστασιακά, παραθέτοντας περισσότερο άρθρα και ειδήσεις που τα θεωρώ ενδιαφέροντα, με ελάχιστη όμως ανάλυση, και αυτό αν έχω χρόνο και αν χρειάζεται. Δεν μπορώ να προσφέρω τίποτα παραπάνω.

Οι βασικές θέσεις που έχουν καταγραφεί εδώ και χρόνια στο blog δεν έχουν αλλάξει - αν και πλέον δεν κάνω καμία χρονική πρόβλεψη, διότι...πάντα έξω πέφτω σε αυτές.

Τι έχει αρχίσει λοιπόν να συμβαίνει εδώ και λίγο καιρό;

Είναι απλό: Τα λεφτά που τυπώθηκαν πριν μερικά χρόνια, για να καλύψουν τα χρέη έχουν πλέον εξαντληθεί. Και όχι μόνο έχουν εξαντληθεί, αλλά έχουν δημιουργήσει ένα ακόμα μεγαλύτερο χρέος που δεν μπορεί να καλυφθεί για τις ΗΠΑ:

 

Ενδεικτικό της ένδειας που επικρατεί είναι ότι πολλά άρθρα που ξεκινούν σιγά-σιγά να ασχολούνται με το θέμα, είναι ότι οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν την κρίση που έρχεται ως μια "νέα κρίση". Δεν υπάρχει δηλαδή καμία σύνδεση με το παρελθόν, αν και στην πραγματικότητα το πρόβλημα του χρέους που δεν μπορεί να αποπληρωθεί δεν λύθηκε ποτέ. Όταν μπορείς να εκτυπώνεις δολάρια χωρίς όριο, μπορείς βέβαια να καλύψεις οποιοδήποτε χρέος, και να συνεχίσεις να έχεις ολοένα και περισσότερα ελλείμματα, τα οποία μετά καλύπτεις με νέα εκτύπωση δολαρίων, κοκ (φαύλος κύκλος).

Οι ΗΠΑ είναι φανερό ότι ακολουθούν αυτή τη στρατηγική, και θα συνεχίσουν να την ακολουθούν, μέχρι απλά οι υπόλοιποι να σταματήσουν να αποδέχονται το δολάριο ως αποθεματικό νόμισμα, μιας και δεν έχει νόημα να αποταμιεύουν τα αποθεματικά τους σε ένα νόμισμα που διαρκώς πληθωρίζεται, χωρίς κανένα ορατό τέλος.

Τα τρις που τυπώθηκαν πριν κάποια χρόνια τελείωσαν, και τα χρέη ακόμα τρέχουν - οπότε πάμε για ένα νέο γύρο εκτύπωσης:

The world's debt rose by $3 trillion in the first quarter of 2019 — an almost unprecedented borrowing binge that brought total global debt to $246.5 trillion.

US Gross National Debt Jumps by $1.2 Trillion in Fiscal 2019, to $22.7 Trillion, Hits 106.5% of GDP

The Fed announces plans to purchase $60 billion in Treasurys per month to better control its most important tool

Fed's balance sheet could end up higher than $4 trillion: projections

Κάτι άλλο, που ίσως δεν είναι ευρέως γνωστό, είναι ότι οι κρίσεις δεν είναι γραμμικές - πολλοί φαντάζονται ότι "για κάποιο λόγο" ξεσπάει μια κρίση, τα πράγματα χειροτερεύουν και μετά όσοι επιβιώσουν μπορούν τελικά να ελπίζουν στην "ανάκαμψη". Πχ πολλοί νομίζουν ότι στο Κραχ του 1929, τα πράγματα διαρκώς χειροτέρευαν, μέχρι και τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και μετά ήρθε η ανάπτυξη για όσους επιβίωσαν.

Ωστόσο, δεν είναι ακριβώς έτσι:

Οπως αναφέρεται στο άρθρο του αμερικανικού πρακτορείου, «πολλοί οικονομολόγοι όταν αναφέρονται στη Μεγάλη Υφεση εννοούν την περίοδο μεταξύ 1929 και 1941. Από την άλλη, η Υφεση ξεκίνησε τον Αύγουστο του 1929 και διήρκησε έως τον Μάρτιο του 1933. Σύμφωνα με το NBER, το οποίο χρησιμοποιεί τον όρο recession (ύφεση) αντί για depression (τεράστια ύφεση, κραχ), χρονολογεί για την αμερικανική οικονομία, δύο περιόδους ύφεσης (recession) κατά το προαναφερθέν χρονικό διάστημα. Η πρώτη μεταξύ του Αυγούστου 1929 και του Μαρτίου 1933 και η δεύτερη από τον Μάιο του 1937 έως και τον Ιούνιο του 1938».

 Από ένα τυχαίο site που βρήκα μετά από ένα πρόχειρο search:

TIMELINES OF THE GREAT DEPRESSION:

1933

• The free fall of the GNP is significantly slowed; it dips only 2.1 percent this year. Unemployment rises slightly, to 24.9 percent.

1934

• The economy turns around: GNP rises 7.7 percent, and unemployment falls to 21.7 percent. A long road to recovery begins.

1935

• Economic recovery continues: the GNP grows another 8.1 percent, and unemployment falls to 20.1 percent.

1936

• Economic recovery continues: GNP grows a record 14.1 percent; unemployment falls to 16.9 percent.

1937

• Roosevelt seeks to enlarge and therefore liberalize the Supreme Court. This attempt not only fails, but outrages the public.
• Economists attribute economic growth so far to heavy government spending that is somewhat deficit. Roosevelt, however, fears an unbalanced budget and cuts spending for 1937. That summer, the nation plunges into another recession. Despite this, the yearly GNP rises 5.0 percent, and unemployment falls to 14.3 percent.

1938

• No major New Deal legislation is passed after this date, due to Roosevelt's weakened political power.

• The year-long recession makes itself felt: the GNP falls 4.5 percent, and unemployment rises to 19.0 percent.

1939

• The United States will begin emerging from the Depression as it borrows and spends $1 billion to build its armed forces. From 1939 to 1941, when the Japanese attack Pearl Harbor, U.S. manufacturing will have shot up a phenomenal 50 percent!

• The Depression is ending worldwide as nations prepare for the coming hostilities.
  Roosevelt began relatively modest deficit spending that arrested the slide of the economy and resulted in some astonishing growth numbers. (Roosevelt's average growth of 5.2 percent during the Great Depression is even higher than Reagan's 3.7 percent growth during his so-called 'Seven Fat Years!') When 1936 saw a phenomenal record of 14 percent growth, Roosevelt eased back on the deficit spending, worried about balancing the budget. But this only caused the economy to slip back into a recession in 1938.

• World War II starts with Hitler's invasion of Poland.

 Όσο υπεραπλουστευμένα και αν είναι όλα αυτά, δείχνουν τουλάχιστον ότι η κρίση δεν είναι εντελώς γραμμική, αλλά έχει στάδια. Στην εποχή, που τα κράτη έχουν τη δυνατότητα να τυπώνουν νόμισμα χωρίς όριο, οποιαδήποτε κρίση μπορεί αν αντιμετωπιστεί με αυτή τη μέθοδο, μέχρι να τελειώσουν και τα φρέσκα δολάρια που τυπώθηκαν, και μετά να ξαναρχίσουν να τυπώνουν κι άλλα - μέχρι όπως είπαμε αυτό να σταματήσει, διότι ο κόσμος δε θα θέλει πλέον να πληρώνεται ή/και να αποταμιεύει τον πλούτο του σε ένα τέτοιο νόμισμα.

Russian Oil Giant Rosneft Asks Traders to Pay in Euros for Crude

Russia says exploring settlement in euros, roubles for energy exports

China’s Gold-Buying Spree Tops 100 Tons During Trade War

Russia's Total Gold Reserves Top $100 Billion As Central Bank Adds Another 600K Ounces In June

Europe's central banks ditch 20-year-old gold sales agreement (ίσως να γράψω κάτι παραπάνω επ' αυτού κάποια στιγμή αν βρω χρόνο)

"'Shares, bonds and other securities: there is a risk to everything [..] If the whole system collapses, the gold stock provides a collateral to start over. Gold gives confidence in the power of the central bank's balance sheet'." - Dutch National Bank

What comes after Bretton Woods II? - The Economist

Spoiler:

“THERE IS NO longer any need for the United States to compete with one hand tied behind her back,” Richard Nixon, then America’s president, told his countrymen in August 1971. With that speech, he heralded the end of the post-war economic order, suspending the convertibility of the dollar into gold and putting up tariffs on imports. The survival of today’s order, which emerged from the chaos that followed, now also looks in doubt. In other circumstances, its demise might not have been mourned. But with each passing August day, the prospects for a happy shift from one global monetary regime to another look ever grimmer.
[…]
Such things happen. The first great age of globalisation, which began in the late 19th century, was built atop the gold standard. Governments fixed the value of their currencies to gold, sacrificing some control over the domestic economy. This trade-off became untenable during the Great Depression, when governments reneged on their monetary commitments. As one after another devalued, angry trading partners put up tariffs, and the world retreated into rival currency blocs. In 1944 Allied nations had another go at crafting a monetary order at a conference in Bretton Woods, New Hampshire. Participating countries fixed their currencies to the dollar (with some room for adjustment). The buck, in turn, was pegged to gold. The truce survived a mere quarter-century. As America’s trade balance sagged and inflation rose in the 1960s and 1970s, faith in the dollar’s peg to gold waned. Drastic fiscal and monetary belt-tightening might have restored its credibility abroad, but at great cost at home. Forced to choose between the domestic interest and the survival of the global monetary system, Nixon abandoned America’s Bretton Woods commitments.
[…]
The regime never looked particularly sustainable. America could not borrow from abroad for ever, and persistent current-account deficits ate away at its export industries. In the 2000s some economists worried that investors might lose faith in the greenback, precipitating a collapse in the dollar and a global crisis. Fewer observers predicted that America might tire of its role in the system, or that damage done to American communities by deindustrialisation might make politicians across the spectrum sceptical of the gains from globalisation.
[…]
But the experience of the 1930s may prove a more apt guide. In the absence of a co-ordinated adjustment to exchange rates and a peaceful end to trade hostilities, the world could stumble into a cycle of competitive devaluations and tariff rises. As trading relationships unravel, countries may organise themselves into rival economic blocs. It is hard to imagine the world repeating such an ugly era of history. But not as hard as it used to be.

Ένα άλλο ζήτημα που εμφανίζεται, και διαπιστώνω έκπληξη στα μάτια πολλών ανθρώπων όταν τους το λέω αυτό, είναι η πολιτική του "μη-πολέμου" του Τράμπ.

Ο Τράμπ προεκλογικά είχε υποσχεθεί να σταματήσει τους "ατελείωτους πολέμους" - και πολλοί στην Αμερική συμφωνούν με αυτό. Ο Τράμπ είναι ένας "business man"που προτιμά να ρημάζει με εμπορικές συμφωνίες, και όχι με βομβαρδισμούς. Επίσης, το σύνθημα του "let's make America great again" χρήζει κανονικά ένα ξεχωριστό ποστ, αλλά ας επικεντρωθούμε στο ότι ο Τραμπ πιέζει για εργαστάσια στην Αμερική, εξ ου και οι εμπορικός πόλεμος με τους ανταγωνιστές της Αμερικής.

Στις ΗΠΑ πάντα υπήρχε το ρεύμα του λεγόμενου "isolationism", που θέλει τους Αμερικάνους να μην ασχολούνται με τις υποθέσεις των άλλων κρατών.

Στην εποχή βέβαια της Rax Americana, με τους Αμερικάνους να έχουν γίνει μια "παγκόσμια αυτοκρατορία", το ρεύμα του απομονωτισμού είχε ατονήσει.

Αλλά τώρα, με την ισχύ τους να έχει εξασθενήσει σε όλα τα επίπεδα εκτός του στρατιωτικού (αν και οι αντίπαλοι ανεβαίνουν και εκεί - άσε που χωρίς λεφτά, δε θα μπορούν για πολύ ακόμα να συντηρούν όλο αυτό το στρατό), o απομονωτισμός επανέρχεται.

Τέλος πάντων, σε επόμενο ποστ θα δούμε περισσότερα για τον απομονωτισμό του Τραμπ - που όταν έγινε η επίθεση στα διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας, και πολλοί στις ΗΠΑ πίεζαν για επίθεση στο Ιράν, ο Τραμπ είπε όχι. Και ναι μεν έστειλε στρατό στη Σαουδική Αραβία, και δεν σταμάτησε τις εκστρατείες σε Αφγανιστάν, κτλ (διότι αλλιώς δε μπορούν να ελέγξουν τα πετρέλαια, και αν δεν ελέγξουν τα πετρέλαια, το πετροδολάριο πάει περίπατο, όπως έχουμε αναλύσει εδώ και χρόνια), αλλά τώρα αποσύρθηκε από τη Συρία, διότι "Μετά από τρία χρόνια, ήρθε η ώρα να απαλλαχτούμε από αυτούς τους γελοίους, ατελείωτους πολέμους, που έχουν και φυλετικά χαρακτηριστικά, και να φέρουμε τους στρατιώτες μας πίσω στο σπίτι. Θα πολεμάμε εκεί που βρίσκεται το συμφέρον και το κέρδος και θα πολεμάμε μόνο για τη νίκη".

Κάτι ενδιαφέρον, και δείγμα της πολιτικής κατάστασης στις ΗΠΑ: Λίγο μετά την απόφαση του Τραμπ να μην πάει σε πόλεμο με το Ιράν, βγήκε ένα (ακόμα) σκάνδαλο εναντίον του, με το ερώτημα της παραπομπής. Όσο αληθινό ή ψεύτικο να είναι το συγκεκριμένο σκάνδαλο (άλλωστε, ο Τραμπ έχει ως μέρος της εικόνας του το να "κάνει ότι γουστάρει", και άρα θα υπάρχουν πολλά σκάνδαλα εναντίον του), το timing δε θεωρώ ότι είναι τυχαίο. Εικασίες θα μου πείτε, και θα έχετε δίκιο, αλλά πάντως η σύμπτωση είναι μεγάλη - μια βδομάδα περίπου μετά το όχι του Τραμπ, βγήκε το σκάνδαλο εναντίον του - από τα πολλά που θα έχουν στο συρτάρι εναντίον του οι "κλασσικοί" Αμερικάνοι καπιταλιστές, που κυβερνούσαν εδώ και χρόνια, και βομβάρδιζαν αδιακρίτως όποιον δε συμμορφωνόταν.

Μια τελευταία είδηση, από την Ευρώπη, σε ένα ενεργειακό ζήτημα, τον αγωγό Nord Stream 2 που συνδέει Ρωσία με Γερμανία. Η είδηση είναι φρέσκια (χθεσίνη), και έρχεται σε απάντηση έντονων πιέσεων από την Αμερική να μην περάσει αυτός ο αγωγός, που όμως προχωράει κανονικά, δείχνοντας τη γενικότερη κατεύθυνση που έχει πάρει η Γερμανία:

It is unrealistic to stop Nord Stream 2, German minister says

Θα δούμε περισσότερα και για αυτό το ζήτημα στο μέλλον, όταν βρω χρόνο.

Κατάργηση σχολιασμού + διευκρίνηση

Επειδή δέχομαι μεγάλο αριθμό από mails που με ρωτάνε αν γράφω αλλού χρησιμοποιώντας άλλο ψευδώνυμο, διευκρινίζω ότι δεν γράφω πουθενά. Αν κάποιος γράφει κάπου αλλού χρησιμοποιώντας ένα ψευδώνυμο που μοιάζει με το δικό μου (ηθελημένα ή όχι), ΔΕΝ είμαι εγώ.

Επίσης, επειδή διαπίστωσα ότι τα σχόλια αναλώνονται σε αυτό το θέμα σήμερα που μπήκα στο blog, αποφάσισα να καταργήσω την επιλογή σχολιασμού. Το blog θα παραμείνει ανοιχτό, θα είναι ίσως χρήσιμο και για το μέλλον να υπάρχουν μερικά από τα άρθρα του προσβάσιμα on-line,  αλλά χωρίς τη δυνατότητα για νέα σχόλια.

Τελευταία ανάρτηση

Η απόφαση για το σταμάτημα των αναρτήσεων είναι οριστική - απλά είπα να βάλω μια ανάρτηση για μια είδηση που οι δημοσιογράφοι ούτε καν θα την πάρουν χαμπάρι (άσε που και να την πάρουν, δε θα ξέρουν να την ερμηνεύσουν).

Η είδηση είναι σημαντική, γιατί δείχνει το ποιος έχει τις δυνατότητες να κυριαρχήσει στο μέλλον, και ποιος όχι. Εμείς βέβαια την έχουμε ξαναδεί σε παλιότερες αναρτήσεις μας, με πολύ περισσότερη ανάλυση, αλλά τώρα έχουμε και μια πιο "επίσημη" αναγνώριση της πραγματικότητας.

Την ίδια ώρα λοιπόν που οι Ρωσοκινέζοι υπέγραφαν μια συμφωνία-μαμούθ για τα ενεργειακά τους (αλλά και για ένα Ρωσοκινέζικο αντι-ΝΑΤΟ με τη συμμετοχή και του Ιράν για όσους δεν το πήραν είδηση), οι Αμερικάνοι έβγαλαν μια είδηση ότι...το 96% των υπολογιζόμενων κοιτασμάτων του shale gas στην Καλιφόρνια...δεν είναι εκμεταλλεύσιμα (Link). Από όλο αυτό το πετρέλαιο που υποτίθεται ότι θα έβγαζαν από εκεί πέρα, και θα γίνονταν μια ενεργειακή υπερδύναμη, μόνο το 4% είναι εκμεταλλεύσιμο!

Τα υπόλοιπα νομίζω τα καταλαβαίνετε. Εγώ ούτε χρόνο έχω, ούτε χρήμα για κάτι παραπάνω. Το blog θα κλείσει οριστικά τις επόμενες μέρες. Μη μου ζητάτε να γράψω, εγώ βρίσκομαι σε σοβαρή ανάγκη βοήθειας λόγω σοβαρών οικογενειακών υποχρεώσεων, και δε βλέπω κανέναν να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα ούτε για να μάθει τι γίνεται, πόσο μάλλον για να βοηθήσει. Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον όσους με στήριξαν και με στηρίζουν (δεν είναι και πολλοί), αλλά δεν υπάρχουν οι δυνατότητες για να συνεχίσω.

- Για την Ελλάδα που με ρωτάτε πολλοί, δε χρειάζονται πολλά σχόλια, η χώρα βαδίζει στο δρόμο της ελεγχόμενης χρεωκοπίας που σιγά-σιγά φτάνει στο τέλος του (την επίσημη κήρυξη χρεωκοπίας και το συνεπακόλουθο πλιάτσικο, καθώς και τον έλεγχο της χώρας από φασιστικές ομάδες, νταβατζήδες, μαφιόζους, κτλ. Αυτό δείχνει και η "καταδίκη του επίσημου δικομματισμού", αλλά η ταυτόχρονη στήριξη...του Μπέου, του Μαρινάκη, και άλλων από μερίδα του πληθυσμού στις εκλογές. Πλέον αυτό το "μαύρο" κεφάλαιο θα αναλάβει μέρος [και] της πολιτικής εξουσίας, όπως πχ συμβαίνει ήδη σε χώρες όπως η Βουλγαρία, κτλ, που ελέγχονται από επίσημους και ανεπίσημους μαφιόζους)

Στα γρήγορα

Μετά από τόσο διάστημα αποχής, ίσως να περιμένετε κάποιο μεγάλο άρθρο, αλλά εγώ γράφω απλά μερικά πράγματα στα γρήγορα, σε ένα διάλειμμα από τη δουλειά που κάνω. Δεν θα το έγραφα καν, αλλά τις τελευταίες μέρες επικοινώνησαν μαζί μου πολλοί φίλοι και γνωστοί, μου περιέγραψαν την κατάσταση στα σχόλια του blog, και αποφάσισα να γράψω κάτι, απλά για να μην ξεφεύγουμε εντελώς:

1) Το τελευταίο διάστημα αντιμετωπίζω κάποιες σοβαρές δυσκολίες, και δεν έχω χρήμα/χρόνο για να γράψω. Μην περιμένετε κάποια "επιστροφή" ή κάτι τέτοιο. Οι υπόλοιπες ασχολίες μου είναι τόσο πιεστικές, που δε μου αφήνουν χρόνο, και ότι λεφτά βγάζω από τη δουλειά (που δεν είναι και πολλά), φεύγουν σε κάποιες άλλες υποχρεώσεις που έχω, με αποτέλεσμα να χρειάζεται...να δουλέψω ακόμα πιο σκληρά για να καλύψω τα έξοδα μου.

2) Για το ζήτημα της οικονομικής ενίσχυσης στο blog, δε νομίζω ότι έχει νόημα πλέον να το συζητάμε καν, διότι έχω πειστεί ότι οι περισσότεροι δεν έχουν σκοπό να διαθέσουν ούτε καν 1 ευρώ/μήνα. Το αν κάνουν καλά ή όχι, και το αν η προσπάθεια στο Blog αξίζει ή όχι, το αφήνω στην κρίση σας. Η συζήτηση αυτή  επαναλαμβάνω ότι δεν έχει νόημα για εμένα, γιατί το να λαμβάνω 5-10 ευρώ το μήνα όπως λάμβανα προφανώς δεν επαρκούν, και δεν έχω το χρόνο για να γράψω και να πηγαίνω και στη δουλειά ταυτόχρονα. Οπότε, όσο και αν το θεωρώ σημαντικό και αν μου αρέσει, απλά το σταματώ.

3) Με ενημέρωσαν, και το είδα και εγώ πλέον στα σχόλια, ότι κάποιοι είχαν την ιδέα να στείλουν mails σε media τύπου unfollow, επίκαιρα, κτλ. Τους ευχαριστώ, και η ιδέα τους ήταν όντως καλή, αλλά υπάρχει το εξής πρόβλημα: Πριν κάποιο καιρό, είχε γίνει μια προσπάθεια επικοινωνίας με τέτοια έντυπα, και...με απέρριψαν. Δε θα με πείραζε αν διάβαζαν αυτά που έγραψα και δεν τους άρεσαν, αλλά βασικά δε δέχονταν καν να διαβάσουν τα άρθρα μου. Δεν ξέρουν καν τη θεματολογία, ούτε βέβαια το περιεχόμενο τους, απλά στάθηκε αδύνατο να πειστούν να τους ρίξουν μια ματιά έστω. Αν εσείς ως αναγνώστες θέλετε να προσπαθήσετε, σας εύχομαι καλή επιτυχία, και θα σας είμαι ευγνώμων αν τους καταφέρετε έστω να δοκιμάσουν να διαβάσουν κάτι και μετά να το κρίνουν, αλλά πάντως οφείλω να σας προειδοποιήσω, ώστε να μην έχετε υψηλές προσδοκίες. Η δημοσιογραφία στην Ελλάδα, ακόμα και στα media του "προοδευτικού χώρου", είναι ένα πολύ κλειστό κύκλωμα. Επίσης, ακόμα και αν διαβάσουν τα άρθρα μου, δε ξέρω αν θα τους ενδιαφέρουν, διότι οι περισσότεροι απλά βολεύονται με το να λένε στο αριστερό κοινό αυτά που θέλει να ακούσει, και παίρνουν ως αντάλλαγμα μεγαλύτερες πωλήσεις στα περίπτερα από τους αριστερούς αναγνώστες τους (γι' αυτό πχ και κανένας δεν έγραψε κάτι αρνητικό για περιπτώσεις όπως η ΕΡΤ, ή για την στάση της αριστεράς στο θέμα. Δε νομίζω ότι υπάρχει και πολύς χώρος για απόψεις όπως αυτή που είχα γράψει εγώ τότε, γιατί απλούστατα αν δημοσιεύσουν τέτοια πράγματα, θα χάσουν τους ροζ αριστερούς που τώρα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των αναγνωστών τους, και θα τους φάει η μαρμάγκα).

Τέλος πάντων, άλλο χρόνο δεν έχω, και δεν μου αρέσουν οι αποχαιρετισμοί, τα μεγάλα λόγια, κτλ. Ευχαριστώ όσους στήριξαν την προσπάθεια, ευχαριστώ όσους ενδιαφέρθηκαν τώρα που σταμάτησα, και αν θέλετε να συνεχίσετε την προσπάθεια, στέλνοντας mails στα διάφορα περιοδικά, κτλ, σας ευχαριστώ διπλά. Δυστυχώς, εγώ δεν έχω άλλες δυνάμεις για να συνεχίσω

Κι όμως, ο Τζήμενος ξέρει τι λέει

Μου έστειλαν ένα κείμενο του Τζήμενου, το οποίο αξίζει να το διαβάσετε 100%, διότι θέτει ωραία και "ωμά" τον εκβιασμό των κεφαλαιοκρατών προς τους εργάτες:

"Αν θέλετε ανάπτυξη στον καπιταλισμό, θα πρέπει να μας αφήσετε να σας ρουφήξουμε το αίμα, όπως πχ γίνεται στην Κίνα. Αλλιώς, απλά δε θα επενδύονται κεφάλαια, και η ανεργία θα σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο".

Ξεχάστε τις ψευδαισθήσεις και τα απατηλά όνειρα της "ροζ" αριστεράς". Ο καπιταλισμός μπορεί σήμερα να σταθεί μόνο μέσω της όσο το δυνατόν "κινεζοποίησης" των εργατών. Ο περιβόητος "καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο" τα έφαγε πλέον τα ψωμιά του, και δε μπορεί να δώσει μερικά ψίχουλα έστω, όπως έκανε παλιότερα, ώστε να κρατάει σχετικά χορτασμένους τους εργάτες.

Ο Τζήμενος (και ο κάθε Τζήμενος) το ξέρει αυτό, και τα λέει πολύ ξεκάθαρα στο άρθρο του. Δυστυχώς, οι εργάτες δεν είναι και τόσο συνειδητοποιημένοι όσο οι καπιταλιστές, και γι' αυτό καταπίνουν αμάσητα τα 'ροζ όνειρα' περί "δημοκρατίας", καπιταλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο", κτλ, κτλ, κτλ.

Δυστυχώς, η πλευρά των καπιταλιστών έχει πού μεγαλύτερη επαφή με την πραγματικότητα, και γι' αυτό και έχει πολύ μεγάλο πλεονέκτημα για να επικρατήσει σε αυτή τη μάχη. Όταν η μία πλευρά πολεμάει μέχρις εσχάτων, και η άλλη ζητά "σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα", εννοείται ότι η πλευρά που πολεμάει μέχρις εσχάτων θα ισοπεδώσει την άλλη.

ΥΓ: Σε μία άλλη είδηση, που μπορεί να φαίνεται άσχετη, αλλά στην πραγματικότητα κινείται στο ίδιο μήκος κύματος, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την επανέναρξη κάποιων μεγάλων οδικών-κατασκευαστικών έργων. Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζονται όλα αυτά στον ελληνικό καπιταλισμό, διότι η παραγωγική βάση διαρκώς συρρικνώνεται, και άρα δεν υπάρχουν και τόσα εμπορεύματα για να διακινηθούν. Καλύτερα θα ήταν να δημιουργούσαν παραγωγικές μονάδες, αλλά δεν είναι αυτός ο σκοπός τους (άσε που θέλουν να εξυπηρετήσουν τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες).

Τέλος πάντων όμως, δεν είναι και τόσο σημαντικό αυτό για εμάς. Αυτό που θα ήθελα να δείτε είναι το πόσο διαφορετικά παρουσιάζουν την είδηση για τα κατασκευαστικά έργα το (δεξιό) capital.gr και η (κεντροαριστερή) "Ελευθεροτυπία":

Το capital.gr πανηγυρίζει που γίνονται έργα και δημιουργούνται θέσεις εργασίας, ενώ η ροζ αριστερά ασχολείται με τα υψηλότατα διόδια που θα τσεπώσουν οι εργολάβοι και με τους χαμηλούς μισθούς των εργατών σε αυτά τα έργα (έχω φίλο που δουλεύει σε κάποιο από αυτά και όντως τα ωράρια και οι μισθοί είναι τρισάθλιοι).

Όλα αυτά που λέει η Ελευθεροτυπία είναι σωστά. Ωστόσο, δεν αποτελούν τη ρίζα του κακού. Η αριστερά συμπεριφέρεται λες και το κεφάλαιο θα κάνει επενδύσεις πληρώνοντας "υψηλούς" μισθούς στην Ελλάδα, όταν μπορεί να πάει αλλού και να πληρώσει ψίχουλα.

Το κεφάλαιο θα κάνει επενδύσεις μόνο εάν και εφόσον έχει τη δυνατότητα να βγάζει μεγάλα κέρδη, ρημάζοντας τον εργάτη. Ας σταματήσουμε να έχουμε τη φαντασίωση ότι τάχα θα έρθουν επενδύσεις με μεγάλους μισθούς, ανθρώπινα ωράρια, κτλ.

Ο Τζήμενος καλά τα λέει: Ο δρόμος για τις (λίγες έστω) επενδύσεις περνάει μέσα από την εξαθλίωση του εργάτη.

Άρα, αν θέλετε καπιταλισμό, ατομική ιδιοκτησία, κτλ, τότε πάρτε το απόφαση ότι αυτή είναι η διέξοδος που υπάρχει για εσάς. Μην υποκρινόμαστε/αυταπατόμαστε ότι τάχα οι Κινέζοι θα συνεχίσουν να δουλεύουν σα σκλάβοι, και εμείς για κάποιον "μαγικό" λόγο θα δουλεύουμε λιγότερο και θα παίρνουμε περισσότερα.

Αν θέλετε καπιταλισμό, θα πρέπει να αποδεχτείτε την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη "κινεζοποίηση" της Δύσης. Το να ζητάτε σήμερα καπιταλισμό χωρίς κινεζοποίηση είναι σα να ζητάτε να πετάξετε στους ουρανούς σαν τον Πήτερ Παν: Είναι μια ωραία φαντασίωση, αλλά δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα.

Γενικότερες σκέψεις με αφορμή την κινητοποίηση των γιατρών του ΕΟΠΥΥ

Ένα από τα μεγάλα θέματα των ημερών είναι το θέμα της υγείας, με την κυβέρνηση και του γιατρούς να βρίσκονται στα χαρακώματα.

Το λεγόμενο "κοινωνικό κράτος" συρρικνώνεται μέχρι τέλους, μιας και δεν είναι ανταγωνιστικό να ξοδεύεις λεφτά για την υγεία των εργατών, όταν οι περισσότεροι απ' αυτούς "περισσεύουν" και είναι αναλώσιμοι. Μάλιστα, θα έλεγα ότι πολλοί απ' αυτούς "πρέπει" να υποφέρουν ή/και να ψοφήσουν, ώστε να μειωθεί η ανεργία λόγω θανάτων, αλλά και να αναγκαστούν όσοι επιβιώσουν να δεχτούν τα μεροκάματα πείνας, τα άγρια ωράρια, την ανασφάλεια, κτλ [όλα αυτά είναι "θετικά" διότι αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα - πάρτε για παράδειγμα τους Κινέζους που χάρη σε αυτά έχουν κυριαρχήσει, προσελκύοντας εκεί όλα τα κεφάλαια. Το ότι οι εργάτες υποφέρουν είναι γενικά κάτι το θετικό για τον κεφαλαιοκράτη, αφού έτσι αυξάνει τα κέρδη του].

Τέλος πάντων όμως, αυτά τα ξέρουμε, μιας και τα έχουμε αναφέρει εδώ και χρόνια, πριν καν ξεσπάσει η κρίση που τα έφερε όλα αυτά στην επιφάνεια. Σε αυτή την ανάρτηση λοιπόν θα ασχοληθούμε με κάτι άλλο: Με την απεργία των γιατρών του ΕΟΠΥΥ.

Κατά βάση λοιπόν, πολλά από αυτά που λένε οι γιατροί του ΕΟΠΥΥ εναντίον της κυβέρνησης είναι σωστά. Και δεν τους αδικώ που κινητοποιούνται (κάθε άλλο).

Το πρόβλημα είναι ότι κινητοποιούνται "κατόπιν εορτής", και μόνο όταν κάποιο από τα μέτρα της κυβέρνησης τους έτσουξε άμεσα. Για να μην τους αδικήσω βέβαια, θα πρέπει να πω ότι κάπως έτσι λειτουργεί το μεγαλύτερο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, όχι μόνο οι γιατροί. Και γι' αυτό και όλες οι κινητοποιήσεις αποτυγχάνουν.

(με αποκορύφωμα τους ανεκδιήγητους δημοσιογράφους της ΕΡΤ που όταν απολύθηκαν, ξαφνικά ανακάλυψαν ότι οι κυβερνητικές πολιτικές είναι άθλιες (μέχρι τότε τις εκθείαζαν σαν καλά παπαγαλάκια που είναι), και άρχισαν να παίζουν "απεργιακά δελτία ειδήσεων", στα οποία παρουσίαζαν...μόνο το δικό τους πρόβλημα (ειδικά τις πρώτες μέρες, δεν βρήκαν τίποτα άλλο να πουν, παρότι εδώ και χρόνια η εργατική τάξη, αλλά και οι μικροαστοί στενάζουν. Και η πλειοψηφία της αριστεράς έκανε τα στραβά μάτια σε αυτή την αισχρή συντεχνιακή συμπεριφορά, και αποθέωνε τους "ηρωικούς" δημοσιογράφους της ΕΡΤ, που "κάνουν αυτό που ξέρουν να κάνουν καλά εδώ χρόνια, δηλαδή "καλή δημοσιογραφία"(!!!)" (εδώ)).

Κάποτε, υπήρχε πολύ μεγαλύτερη ενότητα και αλληλεγγύη, και υπήρχαν κοινοί στόχοι και οργάνωση για τους εργαζόμενους. Ίσως να μην ήταν 100% σωστός ο σχεδιασμός, ούτε η στόχευση, αλλά τουλάχιστον πρέπει να αναγνωρίσουμε τις καλές προθέσεις, με τους εργάτες να σκέφτονται και λίγο σαν εργάτες που αμφισβητούν την εξουσία του εκμεταλλευτή τους, και τους αντιστέκονται.

Γι' αυτό και κάποτε οι κυβερνήσεις προσπαθούσαν αν θυμάστε να "σαλαμοποιήσουν" τους εργάτες, δηλαδή να τους χωρίσουν, στρέφοντας τον έναν εναντίον του άλλου ("διαίρει και βασίλευε").

Οι κυβερνήσεις βέβαια εξακολουθούν να εφαρμόζουν αυτή την τακτική, αλλά πλέον δε πολυχρειάζεται, διότι έχουν καταφέρει εκ των προτέρων να χωρίσουν τους εργάτες (πόσο μάλλον τους μικροαστούς, που ποτέ δε φημίζονταν για την ταξική τους συνείδηση).

Έτσι, παρατηρούμε μια σειρά από μεγάλους κοινωνικούς αγώνες στην υγεία, στην εκπαίδευση, στην ΕΡΤ, και ξέρω και εγώ που αλλού, που είναι "σαλαμοποιημένοι" από την πρώτη κιόλας στιγμή:

Είδατε εσείς πχ τους γιατρούς να ασχολούνται καθόλου με το τι γίνεται στην εκπαίδευση; Εγώ όχι (καλά, να ασχοληθούν με καθαρά εργατικές απεργίες, όπως αυτές που γίνονται σε εργοστάσια, κτλ δεν το συζητάμε καν). Έτσι, ο κάθε κλάδος μένει μόνος του εναντίον του κράτους, και έτσι τελικά ισοπεδώνεται.

Επίσης, να σημειωθεί ότι οι αγώνες που δίνονται έχουν έντονο συντεχναικό χαρακτήρα, με τον κάθε κλάδο όχι μόνο να ασχολείται μόνο με τα δικά του προβλήματα, αλλά να μην κάνει και καμία αυτοκριτική:

Αποκορύφωμα ήταν οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ, αλλά και οι δάσκαλοι και οι γιατροί δεν μου δίνουν την εντύπωση (πχ) ότι θέλουν να χτυπηθεί το "φακελάκι", αλλά απλά θέλουν να συνεχίσουν να ζουν με βάση τα δεδομένα που ίσχυαν μέχρι τώρα [ΔΕΝ είναι τυχαίο που για πρώτη φορά οι γιατροί του ΕΟΠΥΥ ψήφισαν στις εκλογές τους τον ΣΥΡΙΖΑ, που γενικά τάζει ακριβώς αυτό το πράγμα στην ελληνική κοινωνία, ότι δηλαδή τάχα μπορούμε να επιστρέψουμε-παραμείνουμε στην κατάσταση που ίσχυε μέχρι τώρα].

Και δεν είναι μόνο οι γιατροί, ξαναλέω ότι είναι γενικότερο το φαινόμενο. Και όσο αυτό το φαινόμενο ισχύει, και δεν γίνεται καν μια στοιχειώδη προσπάθεια αλλαγής του, τόσο οι ήττες θα διαδέχονται η μία την άλλη. Δυστυχώς, η αριστερά απλά χαϊδεύει αυτιά. Και καλά ο ΣΥΡΙΖΑ, από αυτούς δεν περιμένω τίποτα, αλλά και η "ριζοσπαστική αριστερά" δε βλέπω να ασχολείται με αυτά που ο κάθε κλάδος κρύβει κάτω από το χαλάκι, κινούμενος με συντεχνιακή λογική.

Δε θέλω να τσουβαλιάσω ούτε τους εκπαιδευτικούς, ούτε τους γιατρούς, ούτε καν τους δημοσιογράφους της ΕΡΤ. Δεν είναι όλοι το ίδιο. Τυχαίνει πχ να γνωρίζω μερικούς γιατρούς που είναι σε σχετικά νεαρή ηλικία, και έχουν μεταναστεύσει επειδή δεν τα έβγαζαν πέρα, ή σκέφτονται σύντομα να μεταναστεύσουν. Ξέρω γιατρούς που ο ΕΟΠΥΥ τους χρωστάει πολλά λεφτά και αν δεν τους έδιναν λεφτά οι γονείς τους, θα πείναγαν. Ειδικά δηλαδή στις νέες ηλικίες, που δεν πρόλαβαν τα "χρυσά χρόνια", η κατάσταση είναι ζόρικη. Επίσης, πολλοί γιατροί ΔΕΝ παίρνουν φακελάκι, δεν κοροιδεύουν τους ασθενείς, και γενικά είναι άψογοι στη δουλειά τους. Δεν είναι όμως όλοι έτσι, και γνωρίζω και μερικούς που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ μήπως τυχόν και μπορέσουν να συνεχίσουν να αρπάζουν λεφτά από χίλιες-δυο μεριές, και τώρα το παίζουν "επαναστάτες".

Είναι ΚΑΙ αυτό μια πραγματικότητα, και αντί να την κρύβουμε κάτω από το χαλάκι και να χαϊδεύουμε αυτιά, καλό θα ήταν να το αντιμετωπίσουμε το συντομότερο δυνατόν.

Αν το κάνουμε αυτό, τότε μπορεί στο μέλλον να γίνει αντιληπτό ότι ΚΑΝΕΝΑΣ κλάδος δε μπορεί να επιβιώσει χωριστά από τους άλλους. Όταν ο εργάτης ισοπεδώνεται, πώς θα βγουν λεφτά για τους γιατρούς που τον περιθάλπουν; (εντάξει, μερικοί περιθάλπουν τα ανώτερα στρώματα της κοινωνίας, και αυτοί θα τα πάνε καλά. Οι υπόλοιποι όμως;).

Τέλος πάντων, η υγεία, όπως και όλες οι "κοινωνικές παροχές", θα συρρικνωθεί δραματικά. Αν όντως θέλουμε καλύτερο μέλλον, καλό θα ήταν να το αναζητήσουμε σε μία γενικότερη ανατροπή, και όχι σε κινητοποιήσεις που απλά ζητούν να παραμείνει η προηγούμενη κατάσταση. Αυτές οι κινητοποιήσεις θα μπορούσαν να έχουν κάποια περιορισμένα (και προσωρινά) αποτελέσματα, μιας και η κυβέρνηση επιλέγει μια πολύ γραμμή άγριων περικοπών (και άφθονου τσαμπουκά, από τον Άδωνη Γεωργιάδη μάλιστα που αν γλιτώσει την γκιλοτίνα στη ζωή του, θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του πολύ τυχερό!).

Απέναντι σε αυτή την πού άγρια γραμμή περικοπών, ίσως να μπορέσουν οι γιατροί να περισώσουν κάτι. Όχι όμως να περισώσουν πολλά - αυτό είναι αδύνατον.

Ομοίως για εκπαιδευτικούς, ή -ακόμα περισσότερο- για δημοσιογράφους της πλάκας που δεν έχουν τη γνώση, ούτε τη θέληση να γράψουν για την εργατική τάξη.

Όλοι αυτοί κοιτάζουν ο καθένας πως θα σώσει τον εαυτό του (ή μάλλον όχι όλοι, αλλά πολλοί απ' αυτούς).

Κάποιοι λοιπόν όντως θα τα καταφέρουν και θα σώσουν τον εαυτό τους. Αλλά αυτή η σαλαμοποίηση είναι "βούτυρο στο ψωμί" του κράτους, που εύκολα μπορεί να αντιμετωπίσει τον κάθε κλάδο ξεχωριστά, ειδικά όταν ο κάθε κλάδος αρνείται να ενωθεί με εργατικούς αγώνες άλλων κλάδων, πόσο μάλλον να κάνει και μια αυτοκριτική στα δικά του "τρωτά σημεία" 

 (και μη μου πείτε ότι δεν υπάρχουν "τρωτά σημεία" σε γιατρούς, εκπαιδευτικούς και -κυρίως- στους δημοσιογράφους της ΕΡΤ, γιατί τότε θα σας παρακαλέσω πολύ ευγενικά να πάτε σε κάποιο από τα πολλά sites και blogs της "αριστεράς" που αποθεώνουν όλες αυτές τις "μεγάλες" κινητοποιήσεις, χωρίς να βρίσκουν κανένα μειονέκτημα - εδώ ο Χατζηστεφάνου έφτασε να λέει ότι οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ κάνουν εδώ και χρόνια "σωστή δημοσιογραφία" προκειμένου να χαϊδέψει αυτιά, έλεος. Σόρρι κιόλας, αλλά έτσι δεν γίνεται ανατροπή. Έτσι διαπαιδαγωγείς μια γενιά κακομαθημένων εργατών και μικροαστών, που έχουν -λανθασμένα- ταυτίσει τους ταξικούς αγώνες με το να γεμίζουν βραχυπρόθεσμα τη δική τους τσέπη και μόνο, χωρίς να ενδιαφέρονται για το παραπέρα).

"Κι αν κλείσει το σούπερμάρκετ μπαμπά;" [Το νόμισμα ως δωροεπιταγή]

Σήμερα είχα πάει στο σούπερμαρκετ, και εκεί που περίμενα στο ταμείο για να πληρώσω, έτυχε ο μπροστινός από εμένα να έχει μια δωροεπιταγή για να πληρώσει.

Όταν λοιπόν έφτασε στο ταμείο, ο (εντελώς πιτσιρικάς) γιος του κοίταζε με περιέργεια την δωροεπιταγή, και ρωτούσε τον μπαμπά του τι ακριβώς ήταν αυτό το "καινούργιο ευρώ" που είχε το σήμα του σούπερμαρκετ γραμμένο πάνω του (η δωροεπιταγή έγραφε το όνομα του σούπερμαρκετ).

Ο μπαμπάς λοιπόν του εξήγησε τι ήταν η δωροεπιταγή, και πραγματικά ο πιτσιρικάς έδειχνε να το κατάλαβε. Πριν περάσουν όμως 2 δευτερόλεπτα, ο πιτσιρικάς είχε κι άλλη μια απορία: Ρώτησε τον πατέρα του τι θα γινόταν αν το σούπερμαρκετ έκλεινε. Ο πατέρας απάντησε ότι σε αυτή την περίπτωση η δωροεπιταγή θα ήταν άχρηστη (και ο μικρός γούρλωσε τα μάτια και είπε "ευτυχώς που ήρθαμε σήμερα και προλάβαμε", προκαλώντας αρκετά γέλια και χαμόγελα στον περίγυρο) .

Τέλος πάντων, δε θα σχολιάσω το ότι ακόμα και τα μικρά παιδάκια σκέφτονται πλέον τα λουκέτα των μαγαζιών (αν και νομίζω ότι και αυτό κάτι δείχνει).

Αυτό που θα δούμε σε αυτή την ανάρτηση, είναι ότι και το νόμισμα δε διαφέρει και τόοοσο πολύ από μια δωροεπιταγή ενός σούπερμαρκετ.

Σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι μια δωροεπιταγή όντως θα χάσει την αξία της "αν το σούπερμαρκετ κλείσει", όπως σωστά ρώτησε ο γιος και απάντησε ο πατέρας. Δυστυχώς, οι περισσότεροι δυσκολεύονται να κατανοήσουν ότι το ίδιο ακριβώς πράγμα ισχύει και για το νόμισμα.

Εντάξει, υπάρχουν και πολλές διαφορές, ειδικά στην κλίμακα που χρησιμοποιούνται αυτά τα δύο πράγματα, αλλά και σε πιο τεχνικά θέματα, κτλ. Δε θέλω όμως να κάνω μια ανάλυση που θα είναι 100% σωστή, ούτε θέλω να μιλήσω για "τεχνικά" θέματα όπως ο χρυσός, ή το paper gold, κτλ. Αυτά άλλωστε τα έχουμε δει πολλές φορές.

Αυτό που με ενδιαφέρει σε αυτή την ανάρτηση είναι να δούμε την "γενική ιδέα", όχι τις λεπτομέρειες, οπότε δεν με πειράζει αν η ανάλυση είναι χοντροκομμένη, περιέχει λάθη-παραλείψεις, κτλ. Το σημαντικό είναι να γίνει κατανοητή η "κεντρική ιδέα" μέσω ενός απλού παραδείγματος. Άλλωστε, το blog αυτό δύσκολα θα συνεχιστεί, διότι δεν έχω χρόνο/χρήμα για να γράφω πλέον, και αν δεν είχα και κάποια στήριξη από μερικούς αναγνώστες και μερικούς ανθρώπους γύρω μου που με προτρέπουν να συνεχίσω, θα είχα ήδη σταματήσει. Πριν σταματήσω λοιπόν όποτε και αν συμβεί αυτό, θεωρώ σημαντικό να κατανοήσει ο αναγνώστης αυτό το πράγμα, που θα παίξει σημαντικό ρόλο στις μελλοντικές εξελίξεις, ειδικά από τη στιγμή που η αριστερά επιμένει να το αγνοεί.

Τέλος πάντων, επιστρέφοντας στο θέμα της ανάρτησης, ας ξεκινήσουμε με κάτι απλό:

Όλοι καταλαβαίνουν ότι η δωροεπιταγή δεν έχει καμία αξία "από μόνη της". Η δωροεπιταγή έχει αξία μόνο στο βαθμό που μπορεί να εξαργυρωθεί.

Αυτό σημαίνει ότι η δωροεπιταγή έχει τόση αξία όση έχουν τα εμπορεύματα και οι υπηρεσίες στις οποίες μπορεί να αντιστοιχιστεί. 

Για παράδειγμα, αν με μια δωροεπιταγή μπορώ να πάω στο σούπερμαρκετ και να αγοράσω προϊόντα που κοστίζουν 10 ευρώ, τότε αυτό το κομμάτι χαρτί που κρατάω στα χέρια μου ("δωροεπιταγή"), αξίζει όσο αυτά τα εμπορεύματα που αγόρασα με αυτή.

Αν το σούπερμαρκετ βάλει λουκέτο, όπως ωραία ρώτησε και ο πιτσιρικάς στο ταμείο, τότε η δωροεπιταγή αυτή δε μπορεί να αντιστοιχιστεί με κανένα εμπόρευμα/υπηρεσία, άρα η αξία της έχει μηδενιστεί (και ας γράφει πάνω στο χαρτί ότι τάχα αξίζει το Α ή το Β ποσό).

Κάπως έτσι είναι και με τα νομίσματα. Δε θέλω να σας μπλέξω πολύ με την έννοια της πίστωσης, του χρυσού (χρήματος) σε αντιπαραβολή με το νόμισμα, κτλ. Όλα αυτά είναι σημαντικά θέματα, αλλά τα έχουμε ξαναδεί, και -κυρίως- δεν αναιρούν την "κεντρική ιδέα", ότι δηλαδή τα νομίσματα είναι κομμάτια χαρτί, και η αξία τους καθορίζεται από το αν μπορούν να αντιστοιχιστούν με κάποια εμπορεύματα/υπηρεσίες (και αν ναι, με πόσα εμπορεύματα/υπηρεσίες μπορούν να αντιστοιχιστούν;)

Έστω τώρα ότι οι χώρες είναι σούπερμαρκετ (εντάξει, το ξέρω ότι η αναλογία είναι εντελώς χοντροκομμένη και γεμάτη σφάλματα, αλλά παρόλα αυτά επαρκεί για να καταλάβουμε).

Σήμερα, οι περισσότερες χώρες έχουν εκδώσει ένα σωρό δωροεπιταγές, με σχετικά μεγάλη ονομαστική αξία, αλλά τα ράφια είναι μισογεμάτα (η παραγωγική βάση της Δύσης δεν επαρκεί για να καλύψει όλες αυτές τις "δωροεπιταγές" που έχει εκδώσει]. Οπότε όταν έρχονται οι πελάτες για να ψωνίσουν, κρατώντας τις δωροεπιταγές τους στο χέρι, το σούπερμαρκετ δυσκολεύεται να αντιστοιχίσει αυτές τις δωροεπιταγές σε πραγματικά εμπορεύματα.

Προς το παρόν, το σουπερμάρκετ έχει βρει μια "έξυπνη" [αλλά προσωρινή] λύση:

Επειδή δυσκολεύεται να εξαργυρώσει τις δωροεπιταγές..τυπώνει ακόμα περισσότερες δωροεπιταγές, και με αυτές πηγαίνει στο γειτονικό σούπερμαρκετ, που έχει πολλά προϊόντα. Εκεί λοιπόν παίρνει όσα εμπορεύματα του λείπουν πληρώνοντας τον ανταγωνιστή του με δωροεπιταγές. Ο ανταγωνιστής αρχικά τις δέχεται, γιατί παλιότερα το [χρεωκοπημένο] αυτό σούπερμαρκετ ήταν φερέγγυο, και έχει καλό όνομα στην πιάτσα. Σιγά-σιγά όμως, αρχίζει να παίρνει χαμπάρι ότι αυτές οι δωροεπιταγές δε θα αποπληρωθούν ποτέ, και αρχίζει και αυτός να τις ξεφορτώνεται (πχ η Κίνα χρησιμοποιεί τα δολάρια της Αμεριής για να αγοράσει πετρελαιοπηγές, γη, χρυσό, και άλλες μορφές πραγματικού πλούτου, δίνοντας τις "δωροεπιταγές" των Αμερικάνων σε όσους ακόμα δεν έχουν καταλάβει τι παίζεται και τις δέχονται).

Παράλληλα, το χρεωκοπημένο σούπερμαρκετ εφαρμόζει την ίδια περίπου τακτική και στους πελάτες του: Επειδή δυσκολεύεται να αντιστοιχίσει όλες αυτές τις δωροεπιταγές σε πραγματικά εμπορεύματα, δίνει στους πελάτες όσα εμπορεύματα μπορεί, και επειδή υπάρχει και υπόλοιπο...τυπώνει ακόμα περισσότερες δωροεπιταγές, πληρώνοντας έτσι τους πελάτες του.

Οι πελάτες δεν έχουν καταλάβει ακόμα τι γίνεται (με ελάχιστες εξαιρέσεις), και είναι ευχαριστημένοι όταν λαμβάνουν τη μία δωροεπιταγή μετά την άλλη (εδώ και δεκαετίες είχαμε μια έκρηξη του δανεισμού ώστε να συνεχίσει να "κινείται η αγορά", παρότι στην πραγματικότητα είχε κλατάρει).

Το πρόβλημα με όλα αυτά είναι προφανώς ότι...δε μπορούν να συνεχιστούν για πάντα. Για την ακρίβεια, βρισκόμαστε πολύ κοντά στο τέλος, και σε λίγα χρόνια το πολύ τα γειτονικά σούπερμαρκετ (Κίνα, πετρελαιάδες, κτλ) θα σταματήσουν να δέχονται τις δωροεπιταγές ως αντάλλαγμα για τα εμπορεύματα τους.

Τότε, οι δωροεπιταγές δε θα μπορούν πλέον να αντιστοιχιστούν σε πραγματικά εμπορεύματα/υπηρεσίες (ή τέλος πάντων θα αντιστοιχιστούν σε πολύ λιγότερα εμπορεύματα/υπηρεσίες απ' όσα λέει η ονομαστική τους αξία).

Τότε, η αξία τους θα πέσει κατακόρυφα (και απότομα, εν μία νυκτί). Ή μάλλον τότε θα αποκαλυφθεί η πραγματική τους αξία, που είναι μηδαμινή...Και οι κάτοχοι αυτών των δωροεπιταγών θα φωνάζουν, θα γκρινιάζουν, θα βρίζουν, θα κλαίνε, θα ζητάνε να αποζημιωθούν, κτλ, αλλά όπως συνήθως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, θα έχουμε πολλές φωνές, αλλά λίγη ουσία και αποτέλεσμα.