Με αφορμή την επίθεση στο Ιράν: Τι θέλουν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή

 Όλοι ξέρουν βέβαια τί θέλουν οι ΗΠΑ στη μέση Ανατολή: Το πετρέλαιο.

Ωστόσο, και αυτό είναι βασικό, οι ΗΠΑ δεν κάνουν την μία επίθεση μετά την άλλη (εδώ και δεκαετίες) με σκοπό να κλέψουν το πετρέλαιο, να το βάλουν στα τάνκερ και να το πάρουν πίσω στην Αμερική ως λάφυρο πολέμου. Το πετρέλαιο μένει κατά βάση στα χέρια των ντόπιων πετρελαιάδων, τουλάχιστον όσων είναι "καλά παιδιά", εξ ου και οι ζάμπλουτοι Άραβες πρίγκηπες με τις κόκες, τις πόρνες και τις Φεράρι τους.

Εκτός όμως από τους "καλούς" πετρελαιάδες, υπάρχουν και οι άλλοι, οι "κακοί", που "καταπιέζουν τους υπηκόους τους" και πρέπει οι Αμερικάνοι να τους "απελευθερώσουν" (αν και αυτό έχουν ψιλοσταματήσει να το λένε οι Αμερικάνοι, γιατί όλοι ξέρουν πλέον το πόσο ψεύτικο και υποκριτικό είναι).

Ποιο είναι το κοινό στοιχείο στοιχείο όλων αυτών των "κακών" πετρελαιάδων (αναμεσά τους και του Ιράν), που ωθεί τις ΗΠΑ στο να τους βομβαρδίζουν; Η άρνησή τους να δεχτούν το "κανόνα του πετροδολαρίου", που έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ, δηλαδή η άρνησή τους να πληρώνονται για το πετρέλαιο που πουλάνε αποκλειστικά και μόνο σε δολάρια.

Iraq nets handsome profit by dumping dollar for euro

Libya Invasion Was About Gaddafi's Golden Plan

Iran president calls U.S. dollar 'worthless'

Exclusive: Iran wants euro payment for new and outstanding oil sales - source

(τα άρθρα είναι παλιά, πλέον πχ το ιράν δε ζητάει Ευρώ, ζητάει γουάν, και θα έρθουμε και σε αυτό, όσο μπορώ μέσα στα πλαίσια ενός μόνο άρθρου).

Γιατί οι πετρελαιάδες όμως νοιάζονται τόσο πολύ για το αν θα πληρώνονται σε δολάρια ή σε άλλο νόμισμα, και γιατί οι ΗΠΑ να κάνουν τον έναν πόλεμο μετά τον άλλο για αυτό το θέμα;

Η απάντηση είναι ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν πλέον άλλους πυλώνες στήριξης της οικονομίας τους πέρα από αυτόν τον ("αόρατο" για πολλούς) κανόνα του πετροδολαρίου: 

 

Δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι το δολάριο έγινε παγκόσμιο νόμισμα μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου πολέμου, όταν η μισή Ευρώπη είχε βομαρδίσειτ ην άλλη μισή, η Ιαπωνία είχε φάει δύο πυρηνικά, και η Σοβιετική Ένωση πήρε τον δικό της δρόμο. Η Αμερική αντίθετα, πέρα από το περλ Χάρμπουρ, δεν είχε βομραρδιστεί περαιτέρω, άρα η βιομηχανική της βάση ήταν ανέπαφη. Οπότε, η ανερχόμενη (τότε) υπερδύναμη της Αμερικής, πήρε τα σκήπτρα από την Αγγλία, που ως τότε ήταν η κυρίαρχη δύναμη, και το δολάριο αντικατέστησε τη στελίνα ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.

Δεν είναι και τόσο περίεργο που ο δυτικός κόσμος εμπιστεύτηκε τιε ΗΠΑ τότε, μιας και πάνω από των 50% των παγκόσμιων εξαγωγών ήταν "made in USA" (αφού όλοι οι άλλοι ήταν βομβαρδισμένοι) . Η Αμερική ήταν η Κίνα της εποχής, έφτιαχνε τα πάντα.

 

Καθώς όμως τα υπόλοιπα κράτη ανοικοδόμησαν την παραγωγική τους βάση, άρχισαν να καλύπτουν το χαμένο έδαφος, και ξαφνικά η Αμερική έπαψε να είναι το "μοναδικό εργοστάσιο του κόσμου ". Αυτό, οικονομικά αντικατοπτρίστηκε και στα ελλείμματα που άρχισαν σιγά-σιγά να έχουν, με "σημείο καμπής" τον κοστοβόρο (και οικονομικά) πόλεμο στο Βιετνάμ.

Τότε, όλα τα νομίσματα (και το δολάριο) ήταν δεμένα με το χρυσό, με βάση μια σταθερή ισοτιμία (ο λεγόμενος "κανόνας του χρυσού", πχ ένα δολάριο ισοδυναμούσε με Χ γρμμάρια χρυσού).

Καθώς όμως οι ΗΠΑ είχαν ελλείμματα, υπήρχε πλέον ανάγκη να τυπώσουν δολάρια, για να καλύψουν αυτά τα ελλείμματα - κάτι που όμως υποτιμά την αξία του νομίσματος (πληθωρισμός).

 

Επειδή όμως τα υπόλοιπα κράτη το κατάλαβαν αυτό, άρχισαν να μην θέλουν να πληρώνονται σε δολάρια, με αποκορύφωμα τον Γάλλο πρόεδρο Ντε Γκωλ (ναι αυτόν που έχουν ονομάσει έτσι και το αεροπλανοφόρο τους στη Γαλλία), που ζήτησε να πληρωθεί...σε χρυσό αντί για δολάρια που πληθωρίζονται και χάνουν την αξία τους. Ήταν φανερό ότι το δολάριο δύσκολα θα κρατούσε το ρόσο του ως παγκόσμιο αποθεματικό νμισμα, γιατί κανένας δε θέλει να έχει απόθεμα σε νόμισμα που πληθωρίζεται.

 

Ως απάντηση σε αυτό το πρόβλημα, ο Νίξον που ήταν τότε πρόεδρος των ΗΠΑ...κατήργησε τον κανόνα του χρυσού. Πλέον οι ΗΠΑ μπορούσαν να τυπώνουν ελεύθερα όσο νόμισμα ήθελαν. Ποια είναι η αξία του νομίσματος αυτού όμως; Πριν, άξιζε κάτι σε χρυσό, τώρα τί αξίζει;

Πλέον, το νόμισμα είναι στην εποχή μας μια ιδιότυπη μετοχή του κράτους που το εκδίδει. Όπως οι μετοχές, μπορεί να πάει καλά, αν το κράτος πάει καλά, και να πάει κακά, αν το κράτος δεν τα πάει καλά (και ναι, όπως και στις μετοχές, οι εταιρείες κάνουν διάφορες λαμογιές και κόλπα, το ίδιο και τα κράτη, αλλά η βασική αρχή δεν αλλάζει).

 

Λίγο μετά την ανακοίνωση αυτή του Νίξον ότι καταργεί τον κανόνα του χρυσού, η Σαουδική Αραβία κήρυξε πετρελαικό εμπάργκο εναντίον των ΗΠΑ - δεν τους έδινε πετρέλαιο. Γιατί να δώσει το #1 εμπόρευμα της παγκόσμιας οικονομίας με αντάλλαγμα έναν νόμισμα που ποιος ξέρει τί θα αξίζει σε μερικά χρόνια, ή έστω μερικές δεκαετίες;

Η κρίση αυτή ξεπεράστηκε με μια λύση όπου η τιμή του πετρελαίου ανέβηκε κατακόρυφα - με λίγα λόγια, η Σ. Αραβία δέχτηκε να το πουλάει, αλλά σε μια πολύ ανεβασμένη τιμή, αντικατοπτρίζοντας έτσι το γεγονός ότι η πραγματική αξία του δολαρίου ήταν μειωμένη.

 

Από την άλλη πλευρά όμως, η Αμερική κατάφερε τότε κάτι πολύ σημαντικό: Πρόσφερε στην Σαουδική Αραβία την "προστασία" της, ως ντβαντζής της Μέσης Ανατολής, και ως αντάλλαγμα η Σαουδική Αραβία δέχτηκε να πληρώνεται μόνο σε δολάρια για το πετρέλαιο που πουλάει.

 

Έτσι, όλες οι υπόλοιπες χώρες, πχ η Γαλλία του Ντε Γκωλ, που έως τότε δεν ήθελαν το δολάριο, ήταν υποχρεωμένες να πάνε σε ανταλλακτήρια νομισμάτων, σαν αυτά που πάνε οι τουρίστες σε άλλες χώρες για να ανταλλάξουν πχ τα ευρώ τους στο νόμισμα της χώρας που επισκέπτονται. Εκεί, σε αυτα τα διατραπεζικά ανταλλακτήρια νομισμάτων, οι χώρες αντλάσουν το νόμισμά τους σε δολάρια, και μετά χρησιμοποιούν αυτά τα δολάρια για να αγοράσουν το πετρέλαιο που χρειάζονται.

 

Πρακτικά, οι ΗΠΑ έχουν έτσι δημιουργήσει ένα σύστημα τεχνητής ζήτησης για το νόμισμά τους: Οι άλλες χώρες δεν το θέλουν, διότι πληθωρίζεται και χάνει την αξία του, αλλά από την άλλη πλευρά, το χρειάζονται, προκειμένου να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο αγοράς του πετρελαίου.

 

Μετά την άνοδο της Κίνας, τα ελλείμματα των ΗΠΑ (αλλά και της Δύσης γενικότερα) έχουν εκτοξευτεί, και το εξωτερικό χρέος αυξάνεται κατά πολύ - μετά και την κρίση του 2008, αυτό ήρθε πολύ πιο έντονα στην επιφάνεια.

Η απάντηση της Δύσης ήταν να τυπώσει νόμισμα και να καλύψει έτσι τα χρέη, ώστε να κερδίσει χρόνο και να δει πώς θα αντιμετωπίσει την Κίνα.

 

Όμως, όλα αυτό το τύπωμα νόμίσματος εννοείται ότι φέρνει στην επιφάνεια το πρόβλημα του γιατί να θέλει ένας πετρελαιάς να πουλήσει το #1 εμπόρευμα της σύγχρονης οικονομίας, με αντάλλαγμα ένα νόμισμα που διαρκώς πληθωρίζεται και άρα νομοτελειακά θα χάσει, αργά ή γρήγορα, την αξία του;

 Να λοιπόν το γιατί στη Μέση Ανατολή ευδοκιμούν οι "κακοί δικτάτορες", που "καταπιέζουν τους πληθυμσούς" τους, και χρειάζονται διαρκώς να τους βομβαρδίζουμε...

 

Πολλοί λένε ότι το Ισραήλ ελέγχει τις ΗΠΑ, αλλά προφανώς αυτό δεν ισχύει - το Ισραήλ είναι το "λυκόσκυλο" των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή, και αναλαμβάνει πολύ μεγάλο μέρος της βρώμικης δουλειάς. Βέβαια, οι ΗΠΑ είναι σε φάση παρακμής, και είναι σίγουρο ότι έχουν μειωμένες δυνατότητες, αλλά και ικανότητες να παράξουν πολιτική (δες πχ τις διάφορες παρακμιακές δηλώσεις Τραμπ, που μοιάζει πλέον με φιγούρα "τρελού βασιλιά"). Άρα, το Ισραήλ σαφώς και μπορεί να επηρεάζει περισσότερο τις εξελίξεις, με βάση τη δική του ατζέντα, αλλά πάντα θα εξαρτάται από τις ΗΠΑ, που δεν είναι και τόσο άσχετες όσο ίσως η φιγούρα του Τραμπ να δείχνει:

Οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια έχουν καταφέρει πολλά, πάντα έχοντας στο μυαλό μας ότι έχουν ως βασικό αντίπαλο την Κίνα: 

1) Ανατίναξαν τον nord stream 2, τον αγωγό που θα έδινε άφθονο και φθηνό φυσικό αέριο στην Ευρώπη. Αυτό, όχι μόνο ήταν πλήγμα εναντίον της Ρωσίας, αλλά και εναντίον της Ευρώπης, που πλέον εισάγει αέριο...από τις ΗΠΑ, και μάλιστα σε πολύ υψηλή τιμή, που έχει διαλύσει τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης.

2) Κατέλαβαν τα πετρέλαια της Βενεζουέλας. 

3) Το Ισραήλ ισοπέδωσε τη Γάζα, πολέμησε τη Χεζμπολάχ, κτλ, που αποτελούν σε μεγάλο βαθμό υποστηλώματα του Ιράν στην περιοχή. Αυτό προετοίμασε το έδαφος για τη μεγάλη επίθεση στο Ιράν, γιατί δε θα μπορούσαν να επιτεθούν σε έναν τόσο δυνατό αντίπαλο όσο το Ιράν, χωρίς πρώτα να εξοντώσουν, όσο μπορούν, τους βασικούς του συμμάχους στην περιοχή, ώστε να μην έχουν πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.

4) Επιτέθηκαν στο Ιράν, που αποτελεί το βασικότερο υποστήλωμα των Ρωσοκινέζων στην περιοχή, και έχει εδώ και χρόνια εκδηλώσει την αντίθεσή του στο να πληρώνεται σε δολάρια. Μόνο που εδώ το πράγμα αρχίζει να χαλάει, μιας και το Ιράν (με τη βοήθεια των Ρωσοκινέζων έστω), αποδεικνύει ότι έχει συγκροτημένη ηγεσία, στόχους, σχέδιο, στρατωιτικές ικανότητες, κτλ, και...νικάει.

 

Οπότε, ναι μεν είμαστε όλοι συνηθισμένοι σε πολεμικές εκστρατείες των ΗΠΑ, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τελειώνουν με νίκη των Αμερικάνων, αλλά αυτή τη φορά τα πράγματα δεν πάνε έτσι:

Αντί για διάλυση του Ιράν, ώστε μετά να κόψουν το βασικό υποστύλωμα των Ρωσοκινέζων στην περιοχή, ίσως να δούμε περιορισμό του Ισραήλ (περιορισμός του Ισραήλ = μείωση των συνόρων του, που διαρκώς αυξάνονται εδώ και δεκαετίες), αποχώρηση των μερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή, μερικώς έστω, και κυρίως, την ντε φάκτο αντικατάσταση του δολαρίου ως νόμισμα πληρωμής για το πετρέλαιο, σε πολλά κράτη της περιοχής. Αυτό είναι το βασικότερο υποστήλωμα των ΗΠΑ, και αποτελεί προάγγελο για την πτώση τους, α λα Ρώμη το επόμενο διάστημα.

 

Ο πόλεμος βέβαια στο Ιράν έχει δρόμο ακόμα, και ίσως να βρεθούν άλλες λύσεις και συμβιβασμοί, τους οποίους θα τους δούμε, αλλά τα "ασύλληπτα" αυτά σενάρια θα πρέπει σιγά σιγά να εξετάζονται, καθώς οι ΗΠΑ χάνουν αυτόν τον πόλεμο, κατ' όπως φαίνεται.