Tuesday, April 16, 2013

Μέρκελ: Οι προβληματικές τράπεζες να χρεοκοπούν (και μερικές άλλες "ειδησούλες")


Θεωρώ ότι οι αναγνώστες αυτού του blog καταλαβαίνουν πλέον τη λογική της Γερμανίας, που δε θέλει να τυπώσει ευρώ, θυσιάζοντας ακόμα και την τραπεζική σταθερότητα, και ουσιαστικά λέει σε μετόχους, καταθέτες, κτλ ότι "είστε επενδυτές, και προσέξτε που θα βάλετε τα λεφτά σας, γιατί η ΕΚΤ ΔΕΝ θα σας διασώσει με πληθωριστικά ευρώ αν η επένδυση σας αποτύχει".

Μέρκελ: Οι προβληματικές τράπεζες να χρεοκοπούν
Σε εμφατική επιβεβαίωση ότι το νέο δόγμα διάσωσης των τραπεζών είναι προ των πυλών προέβη πριν από λίγο σε δηλώσεις της η Αγκελα Μέρκελ. 
Η γερμανίδα καγκελάριος χαρακτήρισε αναγκαίο να καταπολεμηθούν διεθνώς οι φορολογικοί παράδεισοι και η φοροδιαφυγή, προσθέτοντας ότι τράπεζες που στερούνται (υγιούς) επιχειρηματικού μοντέλου πρέπει να αφήνονται να χρεοκοπούν. 
Χαρακτήρισε επίσης τις προτάσεις της Κομισιόν για τις εκκαθαρίσεις τραπεζών «κατάλληλες» προσθέτοντας ότι πρέπει γρήγορα να συζητηθούν και εγκριθούν.
Παράλληλα, η Γερμανία ετοιμάζει και νέα επιδρομή, ώστε να μαζευτούν έτσι κεφάλαια για να σώσουν τις τράπεζες. Συγκεκριμένα, προωθεί το γνωστό σε εμάς χαράτσι/φόρο ακινήτων και σε άλλες χώρες εκτός της Ελλάδας (ήταν "πετυχημένο" μέτρο για αυτούς, απέφερε δηλαδή αρκετά χρήματα στα ταμεία του κράτους, οπότε...το εφαρμόζουν πλέον και αλλού. Το ότι πέρα από τους πλούσιους χτυπήθηκαν και οι φτωχοί εννοείται ότι ούτε καν μετράει):

Wealth tax to pay for EU bail-outs
Senior advisers to Chancellor Angela Merkel are pushing for better-off households to pay towards the cost of any future bail-outs for the weaker members of the single currency.
The proposals, from members of Germany’s council of economic experts, raise the prospect of taxes being imposed on property in a country like Spain if its government was forced to seek a bail-out.
Την ίδια ώρα, στη Γερμανία η "κοινή γνώμη" είναι υπέρ των χειρισμών της Μέρκελ σε ότι αφορά τα PIIGS, μιας και έχουν φάει στα μούτρα τεράστια προπαγάνδα ότι "όλες αυτές οι χώρες είναι γεμάτες τεμπέληδες" και "εμείς ως Γερμανοί πολίτες τους ταΐζουμε με τα λεφτά μας μέσω των πακέτων σωτηρίας" (ενώ στην πραγματικότητα τα πακέτα σωτηρίας πήγαν στις τράπεζες, με τις Γερμανικές μάλιστα τράπεζες να είναι βασικοί αποδέκτες, μιας και κατείχαν αρκετά ομόλογα των PIIGS).  

Τώρα τελευταία μάλιστα βγήκε και μια γερμανοκίνητη μελέτη ότι "ο μέσος πολίτης στις χώρες PIIGS έχει μεγαλύτερη περιουσία από τον μέσο Γερμανό πολίτη" άρα είναι δίκαιο και σωστό να τους ρημάξουμε και να βάλουμε και το νέο χαράτσι στην περιουσία αυτή"! Μέχρι και οι Financial Times σχολίασαν και είπαν ότι η μελέτη αυτή είναι λανθασμένη [καθώς είναι ξεκάθαρο ότι την έβγαλαν ώστε να δικαιολογήσουν τη νέα επίθεση και το χαράτσι που σχεδιάζουν να επιβάλλουν σε ακόμα περισσότερες χώρες πέραν της Ελλάδας...]

Όπως και να έχει, η Μέρκελ έχει τη στήριξη του κόσμου στη Γερμανία για τους τελευταίους της χειρισμούς στην Κύπρο, διότι ο κόσμος δε θέλει άλλα "πακέτα σωτηρίας". Δεν καταλαβαίνει ότι η Γερμανία όταν κινδύνευαν οι δικές της τράπεζες τύπωσε ευρώ, και στηρίζουν την προσπάθεια που κάνει να μην πληθωριστεί άλλο το ευρώ, τώρα που οι δικές της τράπεζες ξεφορτώθηκαν τα ομόλογα των PIIGS (όχι βέβαια ότι οι γερμανικές τράπεζες είναι ΟΚ, κάθε άλλο, οπότε ίσως στο μέλλον να ξαναχρειαστούν ρευστό).

Merkel's Hard Line, Vilified in Nicosia, Cheers Germany
Angela Merkel's re-election campaign moved to Cyprus this week.
Hundreds of Cypriots, irate over a European plan to tax their bank accounts, marched through the streets of Nicosia, some hoisting signs depicting the German chancellor in full Nazi regalia. "Merkel U stole our life savings," read one banner.
Ms. Merkel, who faces a general election in September, couldn't have hoped for a stronger endorsement.
The images, broadcast widely across German media, reinforce many Germans' confidence that Ms. Merkel is protecting their money from fiscally wayward Southern Europeans, from Portugal to Spain, Greece and Cyprus.
Όσο για το "κόμμα του μάρκου" που δημιουργήθηκε στη Γερμανία, δεν ξέρω πόση επιρροή έχει, πάντως μην περιμένετε και πολλά. Η Γερμανία δοκιμάστηκε όλα αυτά χρόνια, είχε δηλαδή δίλημμα για το τι να κάνει, και τελικά πήρε την πολιτική απόφαση να κρατήσει την ευρωζώνη "με οποιαδήποτε θυσία και αν απαιτείται". Μέχρι και χέρι στις καταθέσεις έβαλαν, τώρα ετοιμάζουν χαράτσι σε όλες τις χρεωκοπημένες χώρες, κάτι που θα εντείνει τις πιέσεις και τον "κοινωνικό αναβρασμό", κτλ. Αλλά το ευρώ δεν το αφήνουν πλέον με τίποτα, είναι βασική στρατηγική τους επιλογή στο δρόμο για την οικονομική -και όχι μόνο- κυριαρχία.

Λογικό και αναμενόμενο είναι βέβαια να υπάρχει και εκεί "ευρωσκεπτικισμός", άλλωστε αν θυμάστε τα παλιότερα άρθρα μου το είχα επισημάνει, αλλά τώρα αυτός ο ευρωσκεπτικισμός δεν μπορεί πλέον να προχωρήσει πολύ. Έχουν ήδη μπει για τα καλά "στο χορό", και θα "χορέψουν" μέχρι τέλους. Αν αντέξουν τις κοινωνικές συγκρούσεις, θα επικρατήσουν έναντι του δολαρίου, αλλιώς θα χάσουν. Πάντως, δε θα βγάλουν τα μάτια τους μόνοι τους οι Γερμανοί αστοί, αυτό πλέον είναι ξεκάθαρο. Θα παλέψουν για την νομισματική κυριαρχία, και είναι αποφασισμένοι να θυσιάσουν στο "βωμό" αυτού του αγώνα όσους χρειαστεί, ειδικά..τους επιβάτες της Β' και της Γ θέσης...

 Σήμερα είναι, μέσα σε όλα τα άλλα, και η επέτειος από το ναυάγιο του "Τιτανικού" (δεν κάνω πλάκα). Καλό είναι να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχουν αβύθιστα πλοία, αλλά και το ότι αν υπάρχει πρόβλημα, οι επιβάτες της πρώτης θέσης έχουν σωσίβιες λέμβους για να σωθούν χωρίς μεγάλες απώλειες, ενώ οι επιβάτες της Β και Γ' θέσης έμειναν πάνω στον Τιτανικό και πνίγηκαν. Α ναι, να μην ξεχνάμε επίσης ότι οι βιολιτζήδες συνέχισαν να παίζουν μέχρι το τέλος στον Τιτανικό, και μερικοί κάθονταν και τους άκουγαν, έχοντας αποδεχτεί παθητικά το τέλος τους, ή μην έχοντας καν καταλάβει τι ακριβώς γίνεται...

ΥΓ: Δείτε και αυτό, με την "κοινή γνώμη" στην Ελλάδα να γυρίζει την πλάτη σε ΕΕ και ευρώ σιγά-σιγά. Στην Ελλάδα χρειάζεται σίγουρα

- Να κηρύξει στάση πληρωμών, αντί να φορτώνεται συνεχώς με όλο και μεγαλύτερα δάνεια, προκειμένου...να ξεπληρώσει τα παλιά + τους τόκους. 

-Επίσης, η παραγωγική βάση έχει αποσαθρωθεί σε μεγάλο βαθμό, και δεν είναι ανταγωνιστική (Γι' αυτό και είναι ολοένα και πιο ελκυστικό το να τυπώσει χρήμα, υποτιμώντας τη δραχμή, ώστε να δωθούν λεφτά στις τράπεζες, και παράλληλα να μειωθεί ο μισθός του εργάτη, ώστε να γίνει πιο ανταγωνιστικός). Βέβαια, όπως δείχνει και η διπλανή Βουλγαρία οι χαμηλοί μισθοί δεν εγγυώνται ανάπτυξη (κάθε άλλο), αν οι εργάτες δεν έχουν εκπαίδευση και δεξιότητες ώστε να είναι παραγωγικοί. Η Ελλάδα έχει πολύ πιο εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό από τη Βουλγαρία βέβαια, αλλά...φεύγει για το εξωτερικό μιας και εδώ δε βρίσκει δουλειά της προκοπής (ή και καθόλου). 

Διδακτική είναι και η περίπτωση της Αργεντινής, που έκανε μια μερική στάση πληρωμών, πληθώρισε το νόμισμα της, αλλά δεν ξέφυγε από τη φτώχεια, διότι μέσα στο σύστημα της παγκόσμιας αγοράς δεν είναι αρκετά "ανταγωνιστική", και...δεν τους βλέπω να διεκδικούν την ανατροπή του καπιταλισμού (όπως -περίπου- γίνεται και στην Ελλάδα, όπου η αριστερά του Τσίπρα τάζει επιστροφή στο παρελθόν, δηλαδή πράγματα αδύνατα, ενώ ο Αλαβάνος μαζί με κομμάτι του ΑΝΤΑΡΣΥΑ ανακατεύουν πλέον μαρξισμό με...Πέπε Γκρίλο (εδώ γελάνε - ή μήπως κλαίνε;). Όσο για το ΚΚΕ, θεωρώ ότι και αυτό είναι πίσω από τη συγκυρία (άποψη μου)).

Οπότε το μέλλον της Ελλάδας είτε είναι μια λιτότητα μέσα στην ευρωζώνη, που βλέπουμε που οδηγεί, ή μια φτωχοποίηση τύπου Αργεντινής ή Βουλγαρίας αν βγει η χώρα από την ευρωζώνη. Δυστυχώς, δεν βλέπω κάτι καλύτερο στο άμεσο μέλλον, και δε θέλω να κοροϊδεύω. Θέλω απλά να βοηθήσω να μπουν κάποια καλύτερα θεμέλια για το μέλλον, γιατί μου φαίνεται ότι είμαστε τραγικά "λίγοι", και όχι να τάζω πράγματα που δεν τα πιστεύω ούτε εγώ.

Πάντως, επειδή πλέον η Γερμανία έχει πάρει την ξεκάθαρη απόφαση να κρατήσει την ευρωζώνη χωρίς να διώξει κανέναν, προβλέπω ότι δύσκολα η Ελλάδα θα βγει από την ευρωζώνη, διότι όσο και αν βρίζει ο κόσμος το ευρώ και την ΕΕ, δεν υπάρχει η πολιτική εκείνη δύναμη που να συγκροτήσει στον απαιτούμενο βαθμό τον εργάτη ιδεολογικά και οργανωτικά για να κάνει μια τόσο μεγάλη ανατροπή. 

Άσε που όπως δείχνει και η Αργεντινή, αν μείνεις στο καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, και δεν είσαι ανταγωνιστικός στη διεθνή αγορά, τότε σε περιμένει φτώχεια, είτε με σκληρό νόμισμα είτε με πληθωρισμένο. Λύση μέσα στον καπιταλισμό δεν υπάρχει για τον εργάτη, ή μάλλον υπάρχει, αλλά περιλαμβάνει...την παροξυσμικού τύπου εκμετάλλευση του, ή και την ολοκληρωτική του εξόντωση σε αρκετές περιπτώσεις. Ας ελπίσουμε -και ας εργασθούμε- για κάτι καλύτερο στο μέλλον λοιπόν, ώστε να μην μας ξαναπιάσουν αδιάβαστους όπως μας έπιασαν τώρα.


Monday, April 15, 2013

Ενεργειακές εξελίξεις - part 3: Τι είναι το fracking;


Αυτή η -ελαφρώς ακατανόητη- εικόνα απεικονίζει πως λειτουργεί το Fracking, μια νέα μέθοδος εξόορυξης πετρελαίου, που υποτίθεται ότι "θα φέρει τα πάνω κάτω" σε ότι αφορά την παγκόσμια ενέργεια.

Δε θα σας κουράσω με πολλές τεχνικές λεπτομέρειες (άλλωστε δεν είμαι και ειδικός επί του θέματος).

Περιληπτικά λοιπόν, αυτό που γίνεται είναι το εξής:

Υπάρχουν στη φύση πολλά πετρώματα τα οποία περιέχουν μέσα τους πετρέλαιο, που έως τώρα δε μπορούσαμε να το αποσπάσουμε.

Τώρα όμως, χάρη στο fracking, μπορούμε να "βομβαρδίσουμε" το έδαφος με κάποιες χημικές ουσίες, που προκαλούν χημική αντίδραση και διασπούν τα πετρώματα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να πάρουμε το πετρέλαιο που "κρυβόταν" μέσα τους.

Αυτή η διαδικασία ήδη χρησιμοποιείται στην Αμερική, και σιγά-σιγά αρχίζει να εφαρμόζεται και αλλού. Υπάρχουν πολλά τέτοια κοιτάσματα που μπορούν να μας δώσουν shale gas (shale gas είναι το πετρέλαιο που προκύπτει από το fracking), και ήδη πολλοί μιλούν για μια "ενεργειακή επανάσταση" που θα κάνει το μονοπώλιο του ΟΠΕΚ να φαίνεται ξεπερασμένο,  ή ακόμα και ότι...θα μετατρέψει τις ΗΠΑ σε "Σαουδική Αραβία του Shale gas!", χαρίζοντας στην Αμερική ενεργειακή αυτάρκεια, και διάφορα άλλα τέτοια ενθουσιώδη.

Αυτά όμως είναι υπερβολές, που χαιδεύουν τα αυτιά του δυτικού κόσμου, ειδικά των Αμερικάνων. Βέβαια, σε αντίθεση πχ με την πράσινη ενέργεια που όπως είδαμε στο πρώτο μέρος του αφιερωματός μας είναι φούσκα, είναι δηλαδή οικονομικά ασύμφορη, το shale gas είναι πραγματική ενέργεια και άρα θα βοηθήσει και τους Αμερικάνους και όποιους άλλους το αξιοποιήσουν, αλλάζοντας αρκετά τα δεδομένα στην παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα. 

Απλά τα κοιτάσματα δεν είναι και τόοοσα πολλά όσο κάποιοι διαφημίζουν, ενώ παράλληλα υπάρχουν και κάποιοι ακόμα οικονομικοί παράγοντες που δε μπορούν να αγνοηθούν:

Καταρχήν, το fracking δεν είναι και τόσο νέα τεχνολογία όσο παρουσιάζεται, απλά σήμερα τελειοποιήθηκε, και παράλληλα έγινε και πιο οικονομικά προσιτή και συμφέρουσα, λόγω της ανόδου της ισοτιμίας του πετρελαίου.

Για να το πω με ένα απλό παράδειγμα, έστω ότι το κόστος του fracking είναι 80$/βαρέλι (το νούμερο είναι προφανώς τυχαίο, πάντως αξίζει να σημειωθεί ότι το κόστος του fracking δεν είναι μικρό, διότι δεν είναι εύκολο να "διασπάσουμε" τα πετρώματα, ούτε να ξεχωρίσουμε το πατρέλαιο, ούτε να το αποθηκεύσουμε, άσε που πρέπει διαρκώς να ανοίγουμε ένα σωρό γεωτρήσεις για να "βομβαρδίσουμε" όλο το έδαφος, αντί να αντλήσουμε όλο το πετρέλαιο με μόνο μία μεγάλη γεώτρηση, όπως κάνουμε με τα "παραδοσιακά" κοιτάσματα).

Πριν από μερικά χρόνια, η τιμή του πετρελαίου σε δολάρια ήταν χαμηλότερη από 80 δολάρια, άρα το fracking δε συνέφερε να εξορυχθεί, και κανείς δεν το έβγαζε από το έδαφος. Τώρα όμως, επειδή το πετρέλαιο έχει ανέβει τα τελευταία χρόνια (λόγω του πληθωρισμού του δολαρίου), το fracking είναι οικονομικά συμφέρον. Αν πχ η τιμή του πετρελαίου στην αγορά είναι 90 ή 100 δολάρια/βαρέλι, τότε σαφώς και αξίζει να προτιμήσουμε το fracking που στο παράδειγμα μας κοστίζει "μόνο" 80 δολάρια, έτσι δεν είναι;
[σημείωση: Η ίδια ακριβώς λογική ισχύει και για ένα σωρό άλλα "παρα;δοσιακά" κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, που ξέραμε από παλιά ότι υπήρχαν, αλλά επειδή ήταν πολύ βαθιά ή δύσβατα, δεν συνέφερε να τα εξορύξουμε. Τώρα όμως, με την ισοτιμία του πετρελαίου να έχει ανέβει, πολλά τέτοια κοιτάσματα έχουν γίνει πλέον συμφέροντα. Σε αυτή την κατηγορία κοιτασμάτων πιθανόν ανήκουν και αυτά που ψάχνουν σε Ελλάδα και Κύπρο. Όπως και να έχει, όσο η ισοτιμία του πετρελαίου ανεβαίνει, τόσο περισσότερα κοιτάσματα θα γίνονται οικονομικά συμφέροντα, και άρα μη μασάτε και τόσο από τις θεωρίες peak oil του στιλ "το πετρέλαιο τελειώνει", διότι διαρκώς θα μπαίνουν στο παιχνίδι νέα κοιτάσματα, που όμως θα είναι ολοένα και πιο ακριβά].

Τέλος πάντων, το fracking δίνει πραγματική ενέργεια (πετρέλαιο), και τα επόμενα χρόνια θα είναι και σχετικά πιο φτηνό από το πετρέλαιο του ΟΠΕΚ, ειδικά για τις ΗΠΑ (δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ΗΠΑ οδεύουν προς μια μεγάλη υποτίμηση του δολαρίου, που σημαίνει ότι το πετρέλαιο από τη Σαουδική Αραβία και τους υπόλοιπους πετρελαιάδες θα είναι "απλησίαστο". Ευτυχώς λοιπόν που βρήκαν αυτή τη μέθοδο για να προμηθεύονται από το έδαφος τους το shale gas αντί να το εισάγουν).

Το ότι το fracking όμως έχει γίνει οικονομικά συμφέρον, δε σημαίνει ότι είναι και φθηνό - απλά σημαίνει ότι τα νομίσματα της Δύσης χάνουν διαρκώς την αξία τους, και άρα η Δύση δυσκολεύεται να πληρώσει το πετρέλαιο του ΟΠΕΚ. Οπότε ναι μεν το fracking θα είναι μια καλή λύση, αλλά δεν είναι και τόοοσο φτηνό όσο νομίζετε. Απλά τα νομίσματα της Αμερικής, Ιαπωνίας, κτλ θα είναι τόσο υποτιμημένα, που το πετρέλαιο θα είναι πάρα πολύ ακριβό σε αυτά τα νομίσματα, και άρα το fracking θα είναι "η καλύτερη δυνατή λύση τηρουμένων των αναλογιών".

Η ευρωζώνη (Γερμανία), όπως λέγαμε και στο προηγούμενο άρθρο μας περί ενεργειακών, έχει ως στόχο να κάνει το ευρώ παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, και αν τα καταφέρει, τότε θα έχει σχετικά φτηνό πετρέλαιο από τον ΟΠΕΚ (διότι όλοι οι πετρελαιάδες θα δέχονται να πληρώνονται σε ευρώ, δηλαδή σε ένα μεγάλο νόμισμα που όμως δεν πληθωρίζεται μέχρι τέλους). Γι' αυτό και στην Ευρώπη η Γερμανία έχει "τρενάρει" την αξιοποίηση του fracking, κυρίως για περιβαλλοντικούς λόγους (το fracking όπως είπαμε "βομβαρδίζει" το έδαφος με χημικές ουσίες, και αυτές οι χημικές ουσίες μπορεί να μείνουν στο έδαφος και να το μολύνουν. Υπάρχουν ήδη κάποια τέτοια κρούσματα  μόλυνσης στις ΗΠΑ, αν και μπροστά στα κέρδη οι καπιταλιστές δεν υπολογίζουν τίποτα, οπότε γενικά τα περιβαλλοντολογικά ζητήματα συνήθως "θάβονται" και δεν συζητούνται).

Μπορεί βέβαια οι καπιταλιστές να μη θέλουν να συζητήσουν ιδιαίτερα τα περιβαλλοντολογικά κόστη, αλλά πάντως σίγουρα θέλουν να συζητήσουν τα οικονομικά τους κέρδη. Και το οικονομικό πρόβλημα με το fracking είναι πως..."η υπερβολική λαιμαργία σκοτώνει την κότα με τα χρυσά αυγά".

Βλέπετε, μπορεί τα διάφορα φερέφωνα (και όσοι λόγω αφέλειας τους πίστεψαν) να διαδίδουν ότι τάχα το fracking θα μας δώσει άφθονο πετρέλαιο για τον επόμενο αιώνα, αλλά στην πραγματικότητα το fracking έχει ήδη χάσει ένα μέρος από τα κέρδη που απέδιδε. Γι' αυτό και μπορεί το Fracking να διαφημίζεται με τον ίδιο ενθουσιασμό που πχ διαφημίζόταν η "πράσινη ενέργεια" πριν κάτι χρόνια, αλλά, όπως ανέφεραν οι Financial Times σε πρόσφατο άρθρο τους, οι ΗΠΑ όχι μόνο δεν έχουν καταφέρει να μειώσει την εξάρτηση τους από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, αλλά αντίθετα...πλέον οι εισαγωγές πετρελαίου από τον ΟΠΕΚ ξαναπήραν την ανιούσα...

Αυτό συμβαίνει διότι όσο περισσότερο πετρέλαιο βγάζουν από το έδαφος, τόσο πέφτει η τιμή του πετρελαίου στις αγορές, και άρα πολλά κοιτάσματα shale gas σταματούν να είναι κερδοφόρα και μένουν αναξιοποίητα. Εδώ ένα απόσπασμα από ένα σχετικό άρθρο:

US Shale Gas Bubble is Set to Burst
The glut of recent gas production was initially driven not by new technologies or discoveries, but by high prices. In the years from 2005 through 2008, as conventional gas supplies dried up due to depletion, prices for natural gas soared to $13 per million BTU (prices had been in $2 range during the 1990s). It was these high prices that provided an incentive for using expensive technology to drill problematic reservoirs.

In those early days almost no one wanted to hear about problems with the shale gas boom—the need for enormous amounts of water for fracking, the high climate impacts from fugitive methane, the threats to groundwater from bad well casings or leaking containment ponds, as well as the unrealistic supply and price forecasts being issued by the industry. I recall attempting to describe the situation at the 2010 Aspen Environment Forum, in a session on the future of natural gas. I might as well have been claiming that Martians speak to me via my tooth fillings. After all, the Authorities were all in agreement: The game has changed! Natural gas will be cheap and abundant from now on! Gas is better than coal! End of story!

These truisms were echoed in numberless press articles—none more emblematic than Clifford Krauss’s New York Times piece, “There Will Be Fuel,” published November 16, 2010.

Now Krauss and the Times are singing a somewhat different tune. “After the Boom in Natural Gas,” co-authored with Eric Lipton and published October 21, notes that “. . . the gas rush has . . . been a money loser so far for many of the gas exploration companies and their tens of thousands of investors.” Krauss and Lipton go on to quote Rex Tillerson, CEO of ExxonMobil: “We are all losing our shirts today. . . . We’re making no money. It’s all in the red.” It seems gas producers drilled too many wells too quickly, causing gas prices to fall below the actual cost of production. Sound familiar?

The obvious implication is that one way or another the market will balance itself out. Drilling and production will decline (drilling rates have already started doing so) and prices will rise until production is once again profitable. So we will have less gas than we currently do, and gas will be more expensive. Gosh, who da thunk?

No, shale gas won’t entirely go away anytime soon. But expectations of continuing low prices (which drive business plans in the power generation industry and climate strategies in mainstream environmental organizations) are about to be dashed. And notions that the U.S. will become a major gas exporter, or that we will convert millions of cars and trucks to run on gas, now ring hollow.
Εδώ και μερικά ακόμα συνοδευτικά άρθρα επί του θέματος, που δείχνουν ότι οι πάντες θέλουν να αξιοποιήσουν το fracking (διότι μπορεί να μην είναι τόσο καλό και "θαυματουργό" όσο το διαφημίζουν, αλλά πάντως δίνει πραγματική ενέργεια):
  • Η Αγγλία ετοιμάζεται να δώσει επιδοτήσεις και άλλα φορολογικά και οικονομικά κίνητρα για να ξεκινήσει και αυτή το fracking στο έδαφος της (guardian).
  • H Κίνα επίσης επενδύει αρκετά δισεκατομμύρια στο fracking.
  • H Ρωσία επίσης θέλει να αξιοποιήσει το fracking, προκειμένου να αντλήσει ότι πετρέλαιο μπορεί από παλιές πετρελαιοπηγές που τις είχε εγκαταλήψει,, αλλά τώρα με το fracking μπορεί να αποδώσουν ακρετό πετρέλαιο από το έδαφος τους.
  • Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι θα υιοθετήσει και αυτή το fracking στο μέλλον, παρά το ότι η χώρα έχει έλλειψη σε νερό (η διαδικασία του fracking χρειάζεται πολύ νερό και η Σ. Αραβία προφανώς δεν έχει και τόσο).
  • Η Γερμανία, που κινεί τα νήματα σε μεγάλο βαθμό σε όλη την Ευρώπη, έχει "παγώσει" την αξιοποίηση του fracking, επικαλλούμενη "περιβαλλοντολογικές ανησυχίες" (που δεν είναι αβάσιμες, κάθυε άλλο, απλά δεν με πείθουν ότι όντως είναι τόσο "οικολόγοι", τέλος πάντων). Το τελευταίο διάστημα όμως, υπάρχει και εκεί πίεση να ξεκινήσουν το fracking, κυρίως διότι η Γερμανία την πάτησε με τη φούσκα της πράσινης ενέργειας, και τώρα το ηλεκτρικό ρεύμα έχει πολύ μεγάλο κόστος. Οπότε όλοι ψάχνουν να δουν πως θα μειώσουν την τιμή του, και έχουν ήδη επαναφέρει το κάρβουνο, οπότε γιατί να μην υιοθετήσουν και το fracking;

Μεγάλες εξελίξεις στην αγορά χρυσού

Δεν είχα σκοπό να ξαναγράψω για το χρυσό τόσο σύντομα, ειδικά όταν υπάρχουν πολλά άλλα θέματα που αξίζουν της προσοχής μας. Ωστόσο, έτυχε να δεχτώ μια σημαντική ερώτηση-παρατήρηση από αναγνώστη, την οποία θα τη δούμε στη συνέχεια, και επίσης σήμερα έχουμε μια σημαντικότατη πτώση στην ισοτιμία του, με το χρυσό να πέφτει κάτω από τα 1400$/ουγγιά, που με εξωθεί να γράψω αυτό το άρθρο.

- Μερικοί βέβαια θα λένε τα γνωστά ότι τάχα "ο χρυσός είναι φούσκα", μπλα, μπλα, μπλα (τα ίδια λένε από την αρχή της κρίσης, πχ εδώ βλέπουμε άρθρο του CNN από το 2008, όταν δηλαδή πρωτοξέσπασε η κρίση, να μας λέει ότι "σιγά μην ξεπεράσει ο χρυσός τα 1000$/ουγγιά"!!!). Γενικά, οι περισσότεροι δε θέλουν να αναγνωρίσουν την πραγματικότητα, ότι δηλαδή ότι όλες αυτές οι πιστώσεις που έχουν δωθεί (ομόλογα, δάνεια, πληθωριστικό νόμισμα, κτλ) ΔΕΝ μπορούν να αποπληρωθούν πλήρως, άρα είτε θα πρέπει να κηρυχθεί στάση πληρωμών/πτώχευση/χρεωκοπία, είτε θα πρέπει να τυπωθούν αμύθητα ποσά πληθωριστικού χρήματος ώστε να καλυφθούν όλες αυτές οι ζημιές. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους κάνουν αυτό ακριβώς το πράγμα, ώστε να διασώσουν τις χρεωκοπημένες τράπεζες που χορήγησαν όλες αυτές τις πιστώσεις, αλλά και τα κράτη που και αυτά εξέδωσαν ένα σωρό ομόλογα που τώρα δεν μπορούν να αποπληρώσουν (αλήθεια, έχετε δει τα χρέη που έχουν συσσωρεύσει οι ΗΠΑ;).

- Μερικοί άλλοι όμως, θα αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν τα νομίσματα να πληθωρίζονται μέχρι αηδίας, και παρόλα αυτά η ισοτιμία του χρυσού να μην έχει εκτοξευτεί (βέβαια, τα τελευταία 10 χρόνια, η ισοτιμία του χρυσού έχει όντως ανέβει πολύ, ωστόσο δεν έχει ανέβει και τόοοσο πολύ, άσε που όλο κάνει κάτι τέτοια "σκαμπανεβάσματα").

Εμείς βέβαια έχουμε εξηγήσει εδώ και χρόνια το σύστημα του paper gold, που πληθωρίζει την ισοτιμία του χρυσού και τον κρατά υπό έλεγχο, όπως επίσης πρόσφατα είδαμε και την απόφαση της Γερμανίας-ευρωζώνης να πάψει να στηρίζει αυτό το σύστημα του paper gold με τη "συμφωνία της Ουάσινγκτον".

Αυτό είπαμε ότι θα οδηγήσει στην κατάρρευση του paper gold, και άρα τότε δε θα έχουμε σκαμπανεβάσματα, αλλά μια απότομη πτώση στην τιμή του χρυσού, που θα "ξεφορτώνεται" το πλασματικό κομμάτι του, και θα μείνει μόνο ο πραγματικός χρυσός. Στη συνέχεια, μέσα σε εντελώς σύντομο διάστημα, η ισοτιμία θα βρεθεί σε πολύ μεγαλύτερο επίπεδο έναντι του δολαρίου, που θα έχει αχρηστευτεί χωρίς το paper gold να κρατά τον χρυσό σε μια "αποδεκτή" ισοτιμία με αυτό, που όμως είναι εντελώς εικονική και δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα.

Ιδού ένα απόσπασμα από το πως εξηγούσε ο Μαρξ το σύστημα της πίστωσης και των "διαστρεβλωμένων τιμών" που προκαλούνται στον καπιταλισμό, μέσω ενός σχετικού άρθρου του Ριζοσπάστη:
Πίσω από κάθε κρίση βρίσκεται πάντα και μόνο το συνεχές κυνήγι της κερδοφορίας. Η βασική αντίθεση του συστήματος, που θέλει τους εργάτες και τα άλλα εργαζόμενα στρώματα να παράγουν τον πλούτο της κοινωνίας και αυτός, στο τέλος, να «ανήκει» σε μια χούφτα εκμεταλλευτές. Το κέρδος που τσεπώνουν, όμως, ποτέ δεν τους φτάνει, γι' αυτό «σπρώχνουν» την παραγωγή σε υψηλότερα επίπεδα. Και όταν αυτή στομώνει, επειδή δεν απορροφώνται τα εμπορεύματα παραγωγής, για να μην ξεσπάσει η κρίση αυξάνουν τα δάνεια των τραπεζών. Κι όταν κι αυτά δε βελτιώνουν την κατάσταση, φτιάχνουν μετοχές-χαρτιά και τις «παίζουν» στα χρηματιστήρια. Και όταν αυτά εξαντλούν τα κλασικά όριά τους, τότε δημιουργούν τα χρηματιστηριακά παράγωγα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκτέλεσης, κ.ο.κ. 
Βέβαια, όπως λέει ο Μαρξ, πολύ πριν ο Αλ. Αλαβάνος ανακαλύψει τον καζίνο-καπιταλισμό, αποτέλεσμα όλης αυτής της διαδικασίας είναι ότι «όλα εδώ φαίνονται διαστρεβλωμένα, γιατί σ' αυτόν τον χαρτόκοσμο δεν εμφανίζονται πουθενά η πραγματική τιμή και οι πραγματικοί συντελεστές της» («Το Κεφάλαιο», τόμος 3 σελ. 618). Οσο το πολυδαιδαλώδες αυτό σύστημα των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών χρηματοδοτείται και λειτουργεί, οι εκπρόσωποι της πλουτοκρατίας εμφανίζονται ικανοποιημένοι. Οταν διακοπεί η εύρυθμη χρηματοδότησή του (όπως έγινε με τα στεγαστικά δάνεια στις ΗΠΑ) και καταρρέει, τότε τα παπαγαλάκια ανακαλύπτουν τον καζίνο-καπιταλισμό. 
Το πρόβλημα, σε κάθε περίπτωση, δεν είναι πρόβλημα των χρηματιστηρίων και των διαφόρων κερδοσκοπικών παιχνιδιών σε αυτά. Αυτά δεν εμφανίστηκαν από μόνα τους, αλλά υπάρχουν ως αποτέλεσμα της έμφυτης τάσης του κεφαλαίου να αναζητά τρόπους για μεγαλύτερο κέρδος. Το πρόβλημα της κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν είναι ο τρόπος που γίνονται οι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές ως τέτοιες, αλλά το γεγονός ότι «όλο το τεχνητό σύστημα επέκτασης με το στανιό του προτσές της αναπαραγωγής δεν μπορεί να θεραπευτεί με το ότι κάποια τράπεζα, με τα χαρτονομίσματά της χορηγεί σ' όλους τους απατεώνες το κεφάλαιο που τους λείπει» (στο ίδιο). 
Θεραπεία από τις οικονομικές κρίσεις μπορεί να βρεθεί μόνο στην ανατροπή των σχέσεων που διαμορφώνονται σ' αυτό που λέμε προτσές της παραγωγής. Στην κοινωνικοποίηση των μέσων της και στη σχεδιοποιημένη ανάπτυξη της οικονομίας συνολικά προς όφελος του συνόλου των εργαζομένων. Σε κάθε άλλη περίπτωση, οι κρίσεις θα είναι παρούσες και όσο περνάει ο καιρός θα είναι εντονότερες. Και σε εύρος και σε βάθος.
Όπως λοιπόν πολύ ωραία μας εξηγεί ο Μαρξ, οι καπιταλιστές δίνουν ολοένα και περισσότερη πίστωση, ώστε να χορηγήσουν σε όλους τους απατεώνεςτο κεφάλαιο που τους λείπει, και αυτή η διαδικασία δημιουργεί έναν "χαρτόκοσμο", όπου όλες οι τιμές εμφανίζονται διαστρεβλωμένες!

Σήμερα μάλιστα, δεν ισχύει πλέον και ο κανόνας του χρυσού, οπότε και τα νομίσματα μιας κεντρικής τράπεζας είναι και αυτά πίστωση, μιας και η κεντρική τράπεζα μπορεί να μοχλεύσει τα αποθέματα χρυσού της όπως είχαμε εξηγήσει και εδώ. Είχαμε μάλιστα τότε πει ότι η πίστωση ουσιαστικά βασίζεται στο αν ο πιστωτής σε εμπιστεύεται ή όχι για να δημιουργήσεις πραγματικό πλούτο στο μέλλον ή όχι. Αν σε εμπιστεύεται, τότε σε δανείζει, και όταν εσύ παράγεις πλούτο, τον ξεπληρώνεις, αλλιώς υπάρχει πρόβλημα.
Παράλληλα, είναι μοχλευμένος και ο χρυσός, μέσω του συστήματος του paper gold.

Δηλαδή:

- Το δολάριο κρατιέται ψηλότερα από την πραγματική τιμή του, βάση μιας υπόσχεσης ότι τάχα η Αμερική στο μέλλον θα παράγει πολύ πλούτο για να ξεπληρώσει όλους αυτούς που τώρα την εμπιστεύονται και επενδύουν σε δολάρια, κρατικά ομόλογα, κτλ. Αυτό όμως δε θα γίνει, οπότε τελικά η πίστωση κάποια στιγμή θα κοπεί. Και τότε το δολάριο θα χάσει ένα τεράστιο μέρος της αξίας του, που σήμερα βασίζεται σε αυτή τη μελλοντική υπόσχεση πλούτου.

- Ο χρυσός κρατιέται χαμηλότερα από την πραγματική τιμή του, διότι μέσω του Paper gold οι καπιταλιστές τον έχουν πληθωρίσει. Δηλαδή ουσιαστικά μέσω του paper gold, μας λένε ότι τάχα "ο χρυσός δεν είναι και τόσο σπάνιος όσο νομίζετε, υπάρχει σε πολύ μεγάλες ποσότητες, και άρα δεν αξίζει και τόσο πολύ".

Όμως, στην πραγματικότητα, ο χρυσός ήταν και είναι σπάνιος - αν δεν ήταν, δε θα ήταν καλή επιλογή για "υπερεμπόρευμα", και δε θα είχε προτιμηθεί.

Σήμερα, κάθε μέρα διακινούνται στις αγορές, σε καθημερινή βάση, μεγαλύτερες ποσότητες χρυσού απ' ότι συνολικά υπάρχουν στον κόσμο, λόγω του paper gold!

Ένας αναγνώστης με ρώτησε στο προηγούμενο άρθρο μου:

"Η ερώτησή μου είναι, όσον αφορά τα paper golds, αυτά με ποιά ακριβώς λογική τα μοχλεύουν; Με βάση τον χρυσό που περιμένουν να εξορυχθεί ας πούμε; Τι είδους μελλοντική υπόσχεση πουλάνε σ'αυτή τη περίπτωση;"

Εδώ η απάντηση:

Ναι, ο χρυσός που θα εξορυχθεί είναι βασικό κομμάτι.

Κανονικά αυτό θα άξιζε ένα μεγάλο ποστ από μόνο του, διότι θα ήθελα να δείξω ότι σε αντίθεση με το χρυσό, τα ορυχεία ΔΕΝ θα τα πάνε και πολύ καλά (το πιθανότερο είναι να κρατικοποιηθούν στο μέλλον λόγω της μεγάλης στρατηγικής σημασίας που θα έχει ο χρυσός).

Ο λόγος που τα ορυχεία δε θα τα πάνε καλά, είναι διότι επειδή ακριβώς "συμμετέχουν" στο "παιχνίδι" του paper gold, έχουν από πριν συμφωνήσει να πουλήσουν το χρυσό τους σε μια προκαθορισμένη τιμή, και άρα αν (όταν) η τιμή του χρυσού αρχικά πέσει κατακόρυφα λόγω της διάλυσης του paper gold, και μετά ανέβει ακόμα πιο κατακόρυφα, τότε τα ορυχεία θα βρεθούν σε δύσκολη θέση (διότι έχουν από τώρα συμφωνήσει να πουλήσουν το χρυσό που θα βγάλουν με βάση τις σημερινές τιμές!).

Δείτε τώρα δύο άρθρα, που δείχνουν ότι τα ορυχεία έχουν ήδη πρόβλημα, διότι έχουν συμφωνήσει να πουλήσουν χρυσό πχ στα 1200-1300$/ουγγιά, και ήδη αυτές τις μέρες που η τιμή του πέφτει, δε βγάζουν αρκετό κέρδος για να είναι κερδοφόρα και να συνεχίσουν τη λειτουργία τους:

Miners Crushed as Gold Sell-Off Accelerates
As gold prices extended their decline on Monday, investors dumped shares of gold miners on worries over their profitability as the yellow metal traded near a two-year low.
"We've traded gold for nearly four decades and we've never… ever… ever… seen anything like what we've witnessed in the past two trading sessions," Dennis Gartman, the editor of The Gartman Letter said in a note on Monday.
"As you get closer to the cash cost production for gold, which is around $1,200 an ounce, people get nervous," Jonathan Barratt, founder of Barratt's Bulletin told CNBC. 
Gold miners have struggled to find favor with investors over the past year, due to their declining profitability in the face of rapidly escalating operational costs and poor performance of the precious metal
Και εδώ κάτι ακόμα, με τη Barrick, τη μεγαλύτερη εταιρεία εξόρυξης χρυσού στον κόσμο να εμφανίζεται πολύ προβληματισμένη, όπως βέβαια και όλοι οι υπόλοιποι:
Reflecting on the recent BMO Metals & Mining conference, Don explained that, “The new CEO of Barrick…promised that after they complete their last big project, which will be done in two years—they’re not going to be developing any new mines for a long time. You never once heard that kind of statement being made at a conference from 2003 to 2012…
Don further added that, “I have not seen such despair and cynicism like this before…I’ve been going to conferences for so long, and [in the past] there would be doubt expressed. But not the kind of throwing in of the towel which permeated this conference…[However], the old saying is that it’s always darkest just before the dawn…
Την ίδια ώρα βέβαια που γίνονται αυτά στην παγκόσμια αγορά χρυσού και μεταλλείων, στην Ελλάδα το ελληνικό κράτος:
  • ξεπούλησε για ένα κομμάτι ψωμί στο γνωστό ολιγάρχη Μπόμπολα και σε μια ξένη εταιρεία τα κοιτάσματα χρυσού της Χαλκιδικής, χωρίς να διεκδικεί καν ένα σοβαρό χρηματικό αντίτιμο
  • έγραψε στα παλιά του παπούτσια τα περιβαλλοντολογικά κόστη χωρίς να ζητάει καμία ελάχιστη έστω εγγύηση για το τι θα απογίνει στα δάση της περιοχής
  • έχει φλομώσει τους κατοίκους που αντιδρούν στο ψέμα μέσω των κυρίαρχων ΜΜΕ, στα χημικά, στο ξύλο και στην ωμή τρομοκρατία, που πλέον ανοιχτά αντιγράφει μεθόδους μαφιόζων παρά οτιδήποτε άλλο. Δείχνει έτσι και το πως θα αντιδρά από εδώ και πέρα σε τυχόν κινητοποιήσεις, καθώς το καθεστώς σκληραίνει και "κινεζοποιείται" και στον τομέα της καταστολής, ώστε να επιβάλλει τελικά τη γενικότερη "κινεζοποίηση" του εργάτη. Οφείλουμε πάντως να θέσουμε και τους ντόπιους κατοίκους προ των ευθυνών τους, διότι τώρα παλεύουν ηρωικά και καλά κάνουν, αλλά λίγους μήνες πριν...είχαν ψηφίσει σε μεγάλο ποσοστό αυτούς που τώρα τους χτυπάνε αλύπητα. Είναι και αυτό μια μεγάλη αλήθεια, που πρέπει να ακουστεί και να διορθωθεί στο μέλλον
  • υπόσχεται μερικές βραχυπρόθεσμες θέσεις εργασίας, προσπαθώντας έτσι να πάρει μερικούς εργάτες με το μέρος του, καθώς η ανεργία εξωθεί πάντα κάποιους εργάτες να δέχονται να κάνουν οτιδήποτε για να βρουν δουλειά. 
Η ειρωνεία είναι βέβαια ότι μετά από όλα αυτά, ίσως τελικά να πλησιάζουμε σε μια ιστορική καμπή, που θα οδηγήσει στο προσωρινό πάγωμα της εξόρυξης χρυσού σε παγκόσμια κλίμακα, ή έστω στη μεγάλη μείωση της εξόρυξης, διότι οι τιμές πέφτουν και δε θα συμφέρει να βγάλουν το χρυσό από το έδαφος. Και όταν ξανανέβουν οι τιμές, και μάλιστα πολύ, ο χρυσός θα έχει πλέον ξαναπάρει κεντρική θέση στην παγκόσμια οικονομία, και άρα πιθανότατα τα ορυχεία θα αρχίσουν να κρατικοποιούνται, διότι τα κράτη θα θέλουν να ελέγξουν αυτά την παραγωγή. Βέβαια, πάντα θα υπάρχουν και ολιγάρχες τύπου Μπόμπολα ή και μεγαλύτεροι...Όπως και πολιτικάντηδες που θα δωροδοκούνται ώστε να χαρίζουν πράγματα στους ολιγάρχες...

Τέλος πάντων, δείτε τώρα δύο διαγράμματα που δείχνουν το εξής απλό γεγονός: Το πρώτο δείχνει ότι όσοι ιμπεριαλιστές έχουν χρήμα για ξόδεμα (πχ Κίνα, Ρωσία, κτλ) αγοράζουν χρυσό σαν τρελές, αλλά βέβαια αγοράζουν μόνο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ χρυσό για τα αποθεματικά τους, και όχι paper gold. Επίσης, διτε στο δεύτερο διάγραμμα ότι η Κίνα είναι πλέον η #1 χώρα στην εξόρυξη χρυσού παγκοσμίως, και μάλιστα η Κίνα έχει δια νόμου αποφασίσει να κρατήσει για τον εαυτό της όλο το χρυσό που εξορύσσει, χωρίς να εξάγει τίποτα. Δηλαδή η Κίνα όχι μόνο αγοράζει πραγματικό χρυσό στην αγορά, αλλά κρατά και τα (τεράστια) κοιτάσματα χρυσού που εξορύσσει:



Central Banks Bought More Than $3B In Gold In 2013: UBS
Gold has been on a definite downtrend since last October, with bullion falling a dramatic 5.1% in February alone.  As prices have dropped and investors lost faith, central banks have been on the opposite side of the trade, gobbling up bullion at a rate of 27-metric tons a month, according to UBS’ gold expert Edel Tully.
Την ίδια ώρα που οι κεντρικές τράπεζες, ειδικά η Κίνα και η Ρωσία, αγοράζουν πραγματικό χρυσό,βλέπουμε ότι δεν πολυαγοράζουν πλέον τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ. Γιατί άραγε; Μήπως διότι το βλέπουν ότι τα ομόλογα αυτά δε μπορούν να εξοφληθούν; (λέω εγώ τώρα).

Στο παρακάτω διάγραμμα βλέπουμε ότι οι ΗΠΑ τυπώνουν ολοένα και περισσότερα ομόλογα, για να καλύψουν τα ολοένα και μεγαλύτερα χρέη τους, αλλά η Κίνα...μειώνει τα ομόλογα που κατέχει (πρέπει να πληρώσει με δολάρια για το χρυσό που αγοράζει, έτσι δεν είναι :-) )


Don't Count on China to Bail Out the U.S. 
Beijing's net investment in U.S. Treasurys over the past two years is essentially zero.
With the U.S. likely to continue running substantial deficits, Americans wonder if China is going to continue buying up U.S. Treasurys.  The short answer is yes, China will continue to buy U.S. Treasurys—but Beijing will not likely finance America's mounting deficits and debt. 
 Αφού όμως η Κίνα δεν θέλει πλέον τα αμερικανικά ομόλογα, ποιος τα θέλει; Ποιος τα αγοράζει;

Η απάντηση είναι απλή: Κάποια ομόλογα τα αγοράζει η Ιαπωνία, που είναι σύμμαχος των Αμερικάνων και τυπώνει και αυτή λεφτά με τη σέσουλα, και κάποια ομόλογα δεν τα αγοράζει κανείς, και η Αμερική αναγκάζεται να τυπώνει δολάρια ώστε να αγοράζει η ίδια τα ομόλογα της με τα πληθωριστικά αυτά νομίσματα (αυτός είναι ο μηχανισμός που εκτυπώνονται τα πληθωριστικά δολάρια)

Όπως βλέπουμε, η Ιαπωνία αύξησε κατά πολύ τα αμερικανικά ομόλογα που κατέχει, για να βοηθήσει την Αμερική ("κράτα με να σε κρατώ"). Βέβαια, πλέον ακόμα και οι Financial Times έγραψαν άρθρο με τίτλο "Japan sets course for hyperinflation", δηλαδή "η Ιαπωνία βρίσκεται στο δρόμο για υπερπληθωρισμό", αλλά εντάξει μωρέ, ας μην ασχολούμαστε με αυτά

Μάλιστα, σε ότι αφορά τα δολάρια που τυπώνει η Αμερική για να χρηματοδοτεί τα "τοξικά χρέη" της, πριν δύο μήνες βρήκε στην επιφάνεια ότι...η FED μέσα στο 2013 έχει τυπώσει τόσο πολύ χρήμα, που έχει αγοράσει όλα τα νέα ομόλογα που έχει εκδώσει το κράτος μέσα στο έτος, και ακόμα παραπάνω!

So far this calendar year, the Federal Reserve has bought up more U.S. government debt than the U.S. Treasury has issued.  On Dec. 31, the total debt of the U.S. government was $16.4327 trillion and then-Treasury Secretary Tim Geithner announced that the government had hit what was then the legal debt limit. Last week, however, Congress enacted a law to suspend the federal government debt limit until May 18, 2013, and allow the administration to resume increasing the debt.

Όπως έχουμε ξαναγράψει και παλιότερα, η Αμερική έχει έναν παλιό νόμο, που δεν επιτρέπει στο χρέος να αυξηθεί πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο. Αν το χρέος αυξηθεί παραπάνω από αυτό το όριο, τότε το κράτος είναι νομικά υποχρεωμένο να κηρύξει χρεωκοπία. Οπότε η κυβέρνηση απλά περνάει τη μία τροπολογία μετά την άλλη, ώστε να αυξάνει διαρκώς το όριο αυτό, και να συνεχίζει να τυπώνει χρήμα για να χρηματοδοτεί τις τρύπες στους ισολογισμούς της. Και όταν το χρέος φτάνει στο νέο, αυξημένο όριο, ξαναψηφίζουν άλλη μια νέα τροπολογία, που αυξάνει ακόμα περισσότερο το όριο, κτλ, κτλ, κτλ (φαύλος κύκλος).

Νομίζετε ότι δεν το ξέρουν όλα αυτά οι υπόλοιποι; 

Και βέβαια το ξέρουν, και ως "δώρο-έκπληξη" σας έχω ένα απόσπασμα από ένα παλιό κυβερνητικό έγγραφο της Αγγλίας, που ήταν απόρρητο και πρόσφατα έγινε declassified (δηλαδή δώθηκε στη δημοσιότητα). Το έγγραφο αυτό υπάρχει στο site του ιδρύματος της Margaret Thatcher (χωρίς πλάκα), κλικάρωντας εδώ. Το έγγραφο απλά καταγράφει τα όσα συζήτησαν οι πρόεδροι της Αγγλίας και της Γαλλίας λίγο μετά την κατάργηση του "κανόνα του χρυσού" από τις ΗΠΑ την δεκαετία του 1970, και από τη σελίδα 15 και μετά είναι πολύ "ζουμερό". 

Για να μη σας κουράζω παραπάνω, έχω βάλει μια μικρή φωτογραφία από το πιο σημαντικό απόσπασμα, όπου αναφέρεται ότι οι υπόλοιπες κυβερνήσεις ήξεραν από τότε ότι το δολάριο κρατιέται ψηλά με τεχνητά μέσα από τους Αμερικάνους, που χρησιμοποιούν την μεγάλη πολιτική τους δύναμη για να αγνοήσουν τα οικονομικά τους προβλήματα (εμπορικά ελλείμματα, χρέη, κτλ).

Επίσης, αναφέρει ότι "κανονικά θα έπρεπε" οι Ευρωπαίοι και οι άλλοι να αντιδράσουν, όμως δεν ήθελαν τότε να προκαλέσουν μια μεγάλη νομισματική κρίση, με απροσδιόριστες συνέπειες. Οπότε το βούλωσαν.

Σήμερα όμως η Αμερική έχει παρακμάσει σε σχέση με τότε, και παράλληλα τα χρέη και τα εμπορικά της ελλείμματα είναι ακόμα πιο μεγάλα. Την ίδια ώρα, ο υπόλοιπος κόσμος δε γουστάρει πλέον  paper gold, και έχει και ένα πιθανό αντικαταστάτη, το ευρώ. Για να δούμε λοιπόν πως θα εξελιχθεί...

Ενεργειακές εξελίξεις - part 2: Πετρελαική κρίση στη Δύση, κινήσεις Ρωσίας-Κίνας


Στο δεύτερο αυτό μέρος του αφιερώματός μας για τις ενεργειακές εξελίξεις, θα δούμε τις κινήσεις Ρωσίας και Κίνας στο μέτωπο αυτό. Πριν όμως πάμε εκεί, θα κάνουμε μια ανασκόπηση των βασικών μας θέσεων για την ενέργεια, ειδικά για το πετρέλαιο, και θα μιλήσουμε και για μια πιθανή στρατηγική της Γερμανίας για το ενεργειακό της μέλλον:

Το πετρέλαιο είναι  ο βασικότερος ίσως πυλώνας της σημερινής κοινωνίας. Όλοι ξέρουν τη σημασία του, και εμείς έχουμε προσπαθήσει να δείξουμε με σειρά άρθρων τη σχέση πετρελαίου-δολαρίου-χρυσού στη σημερινή παγκόσμια οικονομία (πχ εδώ), και έχουμε σταθεί και στην λεγόμενη "πετρελαϊκή κρίση" του 1973.

Αυτό που έγινε τότε, ήταν ότι η Σαουδική Αραβία κήρυξε εμπάργκο στις ΗΠΑ και γενικά στη Δύση, δηλαδή σταμάτησε να εξάγει πετρέλαιο στη Δύση. Ο λόγος που οδήγησε σε αυτή την απόφαση ήταν ότι 2 χρόνια πριν, οι ΗΠΑ κατάργησαν τον "κανόνα του χρυσού", και άρχισαν να τυπώνουν δολάρια, πληθωρίζοντας τα. Αυτό προφανώς δε συνέφερε τη Σαουδική Αραβία και τους λοιπούς πετρελαιάδες, διότι αυτοί έστελναν πετρέλαιο στην Αμερική, και ως αντάλλαγμα έπαιρναν δολάρια, δηλαδή νομίσματα που μακροπρόθεσμα θα έχαναν την αξία τους. 

Ας μην ξεχνάμε ότι χώρες όπως η Σαουδική Αραβία ενδιαφέρονται ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ για τη μακροπρόθεσμη αξία ενός νομίσματος, διότι έχουν μεγάλα πλεονάσματα, και θέλουν να σιγουρευτούν ότι θα τα αποθηκεύσουν σε κάτι που να διατηρείται σταθερό, και όχι σε κάτι που μετά από κάποια χρόνια θα έχει χάσει ένα μεγάλο μέρος της αξίας του.

Οι πετρελαιάδες λοιπόν είδαν ότι η Αμερική άρχισε να πληθωρίζει το νόμισμα της (διότι δεν ήταν πλέον και τόσο ανταγωνιστική όσο παλιότερα, και ήθελε μια υποτίμηση ώστε να μειώσει το μισθό του εργάτη + να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο του Βιετνάμ, κτλ). Αυτό οι εργάτες δεν το πήραν χαμπάρι, αλλά οι πετρελαιάδες κατάλαβαν τι γίνεται, και αντέδρασαν με αυτό το εμπάργκο. Μάλιστα, πρότειναν αρχικά να πληρωθούν σε χρυσό, που ήταν σταθερός και τους άρεσε, αλλά τελικά, για να μην το κουράζω άλλο, η κρίση τότε ξεπεράστηκε "απλά" μέσω της απότομης ανόδου της τιμής του πετρελαίου σε δολάρια (δηλαδή το πετρέλαιο κόστιζε πχ 10$/βαρέλι, και "ξαφνικά" η τιμή του ορίστηκε στα 30 ή τα 40$/βαρέλι!)

Από τότε και μέχρι σήμερα, οι πετρελαιάδες αυξάνουν την τιμή του πετρελαίου ανάλογα με το πόσα δολάρια τυπώνουν οι Αμερικάνοι, και ανάλογα με την τιμή του χρυσού, που προφανώς τους αρέσει. Δείτε και το σχετικό διάγραμμα:


Όπως βλέπουμε, η τιμή του πετρελαίου σε δολάρια ανέβηκε κάπως στην κρίση του 1929, διότι και τότε τυπώθηκε λίγο πληθωριστικό δολάριο, ανέβηκε πάρα πολύ στην κρίση του 1973, και...ξανανεβαίνει σήμερα, όπως και ο χρυσός (διότι στην πραγματικότητα ο χρυσός και ο "μαύρος χρυσός" είναι οι δύο μεγάλες σταθερές τις παγκόσμιας οικονομίας, και το δολάριο είναι αυτό που πέφτει. Ο χρυσός είναι η "μεγάλη σταθερά" που αποτελεί το ιδανικό μέσο αποθήκευσης του πλούτου διότι μένει σταθερός, ενώ το πετρέλαιο είναι "το αντίθετο άκρο", διότι είναι η βάση για να γίνει οποιαδήποτε επένδυση,αντί για αποταμίευση).

Τέλος πάντων, αυτό που μας ενδιαφέρει είναι ότι όπως και τότε, έτσι και τώρα οι πετρελαιάδες δε θέλουν να πληρώνονται σε δολάρια, διότι βλέπουν ότι οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να τυπώνουν μέχρι αηδίας. Γι' αυτό και ο Σαντάμ δέχτηκε να πληρώνεται και σε ευρώ πριν οι Αμερικάνοι τον χτυπήσουν, γι' αυτό και ο Αχμαντινετζάντ θέλει το ίδιο πράγμα και οι Αμερικάνοι τον έχουν στη μπούκα, γι' αυτό και ο Καντάφι ήθελε να φτιάξει ένα χρυσό νόμισμα για τις πετρελαϊκές συναλλαγές και τον έφαγαν.

Η υποστήριξη για το δολάριο καταρρέει, και πλέον υπάρχει και ένας νέος διεκδικητής του ρόλου του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος, το ευρώ. Δεν είναι τυχαίο που η Γερμανία, αν και μέλος του ΝΑΤΟ, ΔΕΝ πολυσυμμετέχει στις εκστρατείες του. Αποκορύφωμα ήταν η στάση της στην εισβολή στη Λιβύη, όπου τάχθηκε πλήρως με τη Ρωσία και την Κίνα, και δε συμμετείχε καθόλου.

Γιατί η Γερμανία συμπεριφέρεται λες και είναι αδιάφορη στο πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής; Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι η Γερμανία ΔΕΝ έχει ενεργειακή αυτάρκεια, και αναγκάζεται να εισάγει ενέργεια (κυρίως από τη Ρωσία).

Δεν θα ήταν ωραία λοιπόν για τη Γερμανία να αναλάμβανε πιο πρωταγωνιστικό ρόλο στις ΝΑΤΟικές εκστρατείες, ώστε μετά να διεκδικήσει και μεγαλύτερο κομμάτι από τη λεία;;; (πχ φτηνό πετρέλαιο μέσω της εξασφάλισης κάποιων πετρελαιοπηγών, συμβολαίων για την εξόρυξη του πετρελαίου, κτλ)

 Ένας λόγος για τη μειωμένη όρεξη της Γερμανίας για στρατιωτικές εκστρατείες είναι...το "αμαρτωλό παρελθόν" της. Η Γερμανία έχει περάσει στη συνείδηση όλου του κόσμου ως η βασική ένοχος για το αιματοκύλισμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, και δε θέλει να ταυτίζεται πλέον με αιματοκυλίσματα. Ένας δεύτερος λόγος είναι ότι, λόγω της ήττας της στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γερμανία δεν έχει και τόοοσο ισχυρό στρατό όσο οι άλλες μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (πχ έχει απαγορευτεί στη Γερμανία να κατασκευάσει ατομική βόμβα, κάτι που αυτομάτως τη φέρνει σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τους άλλους σε μια απευθείας πολεμική σύγκρουση).

Παρόλα αυτά, αν η Γερμανία ήθελε, θα μπορούσε να στείλει περισσότερο στρατό και να υποστηρίξει τις ΝΑΤΟικές εκστρατείες, εξασφαλίζοντας έτσι φτηνή ενέργεια, που προφανώς είναι κάτι που χρειάζεται και θέλει απεγνωσμένα. Κι όμως, η Γερμανία συμπεριφέρεται [σχεδόν] σαν "αθώα περιστερά", και κάνει το minimum από αυτά που θα μπορούσε να κάνει ως μεγάλος ιμπεριαλιστής που είναι. Γιατί;

Η απάντηση είναι, κτά την άποψη μου τουλάχιστον, ότι η Γερμανία έχει μία άλλη στρατηγική για να εξασφαλίσει φτηνή ενέργεια στο μέλλον. Αντί να την πάρει με στρατιωτικά μέσα, αιματοκυλίσματα, κτλ, η Γερμανία θα πάρει φτηνή ενέργεια με οικονομικά μέσα (και συγκεκριμένα με νομισματικά μέσα). 

Η Γερμανία, όπως και οι υπόλοιποι της συμμαχίας της (Ρωσία, Κίνα, και κάποιοι από τους πετρελαιάδες), προετοιμάζουν την "επόμενη μέρα" μετά την αποκαθήλωση του δολαρίου. Στα πλαίσια αυτής της στρατηγικής τους, έχουμε ήδη δει πρόσφατα ότι η Γερμανία δεν αγοράζει καθόλου χρυσό, αφήνοντας το για τους υπόλοιπους, και έχουμε εξηγήσει και το γιατί (συγκεκριμένα, είχαμε πει ότι η Γερμανία έχει ήδη πολύ χρυσό, και αφήνει και τους άλλους να αποκτήσουν και αυτοί αρκετό, με αντάλλαγμα οι υπόλοιποι να υποστηρίξουν το ευρώ ως το επόμενο "παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα).

Αν όμως το ευρώ όντως γίνει το #1 νόμισμα, το νόμισμα που θα χρησιμοποιείται για την αγορά πετρελαίου (μαζί με το χρυσό), τότε αυτό σημαίνει ότι το πετρέλαιο θα ήταν σχετικά φτηνό για τις χώρες που έχουν το ευρώ ως νόμισμα.  

Το ευρώ θα έχει αυξημένη ισοτιμία σε σχέση με τα υπόλοιπα νομίσματα, κάτι που αποτελεί "εμπορικό μειονέκτημα" (διότι τα εμπορεύματα των χωρών της ευρωζώνης θα είναι υπερβολικά ακριβά και δε θα εξάγονται εύκολα). ΟΜΩΣ, το μειονέκτημα αυτό θα ισοφαρίζεται και με το παραπάνω, μιας και το ευρώ θα προτιμάται για τις πετρελαϊκές συναλλαγές, και άρα οι χώρες της ευρωζώνης θα έχουν φτηνό πετρέλαιο, χωρίς μάλιστα να χρειαστεί να το κατακτήσουν με στρατιωτικά μέσα.

Δε θα πρέπει να ξεχνάμε επίσης ότι η Γερμανία γενικά δεν έχει μεγάλο πρόβλημα με ένα "σκληρό ευρώ", με μια υψηλή δηλαδή ισοτιμία του ευρώ έναντι των άλλων νομισμάτων. Η Γερμανία βασίζεται στην υψηλή ποιότητα των εμπορευμάτων της για να τα εξάγει, και όχι στις χαμηλές τους τιμές. Έτσι, το "σκληρό ευρώ" ΔΕΝ την ενοχλεί και τόσο, και αν μπορέσει να εξασφαλίσει φτηνή ενέργεια (που τώρα της λείπει) μέσω της νομισματικής κυριαρχίας του ευρώ, τότε θα λύσει και το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα της, και θα μπορέσει να αναπτυχθεί ακόμα πιο πολύ. (σημείωση: Αυτό είναι που κάνουν τώρα οι Αμερικάνοι, καθώς όποιος θέλει πετρέλαιο -δηλαδή οι πάντες- είναι υποχρεωμένος να πληρώνει σε δολάρια, στηρίζοντας έτσι το ρόλο του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και κρατώντας την αξία του ψηλότερα απ' ότι θα ήταν αν δεν ίσχυε αυτό το καθεστώς για την πληρωμή του πετρελαίου).

Ας αφήσουμε όμως τώρα τα ιστορικά μαθήματα και τις εκτιμήσεις για το μέλλον, και ας δούμε μερικές από τις εξελίξεις στα ενεργειακά τους τελευταίους μήνες που δεν έγραφα:

Ο Nord Stream και ο South Stream είναι οι δύο βασικοί αγωγοί της Ρωσίας για να εξάγει ενέργεια στη Γερμανία, αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Οι Αμερικάνοι προωθούν τον ανταγωνιστικό Nabucco, με αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, ώστε να περιορίσουν όσο μπορούν τη συμμαχία Ευρώπης-Ρωσίας (και στο βάθος και της Κίνας που είναι με τη Ρωσία), η οποία προφανώς απειλεί την ηγεμονία τους.


Πολλές οι μάχες λοιπόν, όπως ξέρετε, μιας και η Ελλάδα είναι από τους ενδιαφερόμενους, καθώς από εδώ θα περάσει όποιος αγωγός προωθηθεί (κατόπιν πιέσεων μάλιστα των Αμερικάνων προφανώς, η Ελλάδα υπέγραψε για τον αγωγό ΤΑΡ, που ακόμα δεν είναι καν σίγουρο ότι θα κατασκευαστεί, ούτε ξέρουμε ακριβώς από που θα παίρνει ενέργεια (πάντως δε θα παίρνει από Ρωσία, και αυτό αρκεί για την Αμερική)).

Παρόμοιες μάχες έχουμε και στη Βουλγαρία, κτλ, ενώ στην Ελλάδα υπάρχει μείζων θέμα με το ξεπούλημα της ΔΕΠΑ, που ενδιαφέρει τη Ρωσία, και έχει κάνει την καλύτερη οικονομική προσφορά, αλλά προφανώς η Αμερική βάζει εμπόδια σε μια τέτοια συμφωνία, ενώ η Ρωσία απειλεί ότι αν η Ελλάδα δε δεχτεί την προσφορά της για τη ΔΕΠΑ, δε θα συμπεριλάβει την Ελλάδα στο δρομολόγιο του South Stream...

Η Γερμανία πάντως δε δέχεται τέτοιες πιέσεις λόγω μεγέθους, και είναι φανερό ότι έχει συμμαχήσει με τη Ρωσία. Πριν λίγους μήνες μάλιστα η RWE, μια γερμανική εταιρεία, ανακοίνωσε ότι αποσύρεται από το Project του (αμερικανοκίνητου) Nabucco, πηγαίνοντας το όλο εγχείρημα πολύ πίσω!

Την ίδια μέρα (7 Δεκεμβρίου 2012) που η Wall Street Journal ανακοίνωνε αυτή την είδηση, η Ρωσία...έκανε την επίσημη εκκίνηση του South Stream και προφανώς από μέσα της χαμογελούσε μέχρι τ' αυτιά...


Αλλά η Ρωσία δε χρησιμοποιεί την ενέργεια της μόνο για τη συμμαχία με την Ευρώπη, αλλά και με την Κίνα. Εδώ ο νέος αγωγός ESPO που θα μεταφέρει ενέργεια στην Ασία αλλά ακόμα και στις ΗΠΑ:


With the ESPO branch open the capacity of the pipeline network stretching from the Baltic to the Pacific Ocean will double to 30mn tonnes. Total exports are expected to reach 36mn tonnes in 2013.
The project “will seriously broaden the infrastructural potential of Russia's Far Eastern regions,” according to Russian President Vladimir Putin speaking during a TV link-up.
ESPO will ship oil to Japan, China, the United States, South Korea, the Philippines, Singapore and Taiwan, he said.
Putin Pipeline to Send 25% of Russia’s Oil Exports East 
Russia is on course to send an unprecedented 25 percent of its crude exports to eastern markets by 2015 as rising demand from China and other Asian consumers attracts sales at the expense of Europe. OAO Transneft, the state pipeline monopoly, says the ESPO line will reach its full capacity in two years.

Η πρώτη επίσκεψη που έκανε ο νέος πρόεδρος της Κίνας στο εξωτερικό ήταν προφανώς στη Ρωσία, όπου έκλεισε και ένα σωρό συμφωνίες, ενεργειακές, πολεμικών όπλων, κτλ:

Chinese president’s “historic visit” to Russia
Before his departure, Xi declared: “The fact I will visit Russia, our friendly neighbour, shortly after I become China’s president, is a testimony to the great importance China places on its relations with Russia.” In Moscow, he repeatedly emphasised the “special importance” and “priority” of Russia in China’s foreign policy.

Xi underscored the economic and strategic importance of the energy deals, saying: “Oil and gas pipelines have become the veins connecting the two countries in a new century.” China’s energy demands have vastly increased over the past two decades, forcing it to import gas and oil, particularly from the Middle East and Africa. The shipping routes across the Indian Ocean through South East Asia are, however, dominated by the US navy, leaving Chinese imports vulnerable to a US blockade. Under Obama’s pivot to Asia, the Pentagon has strengthened its control of key naval “choke points”, such as the Malacca Strait between Indonesia and Malaysia. Access to Russian oil and gas would largely neutralise the US threat to China.
-----
Στο αυριανό -τρίτο- μέρος του αφιερώματος μας στα ενεργειακά, θα δούμε τις εξελίξεις στο shale gas. Για σήμερα, σας αφήνω με μερικές ακόμα "μικρές" ειδήσεις από το χώρο:

Συμφωνία – μαμούθ στο πετρέλαιο συζητούν Ρωσία και Κίνα
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Ρόιτερς οι Κινέζοι θα παράσχουν δάνειο ύψους 30 δισ δολαρίων στη Ροζνέφτ, που θα αποπληρώσει κεφάλαιο και τόκους σε μαύρο χρυσό. 
Η ρωσική εταιρεία που ελέγχεται από το Κρεμλίνο θα υπηρετήσει τη στρατηγική επιλογή της Ρωσίας να διπλασιάσει τη ροή πετρελαίου προς την Κίνα. Η συμφωνία φέρεται να έχει ήδη το πράσινο φως από τον ίδιο τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ήδη με βάση ανάλογη συμφωνία δανεισμού της Ροσνέφτ και της Τρανσνέφτ με 25 δισ. δολάρια η Κίνα έχει εξασφαλίσει αγωγό που θα μεταφέρει 300.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα για 15 χρόνια. Με τα χρήματα αυτά η Ροσνέφτ είχε αγοράσει την Γιούκος.
Τώρα θέλει να αγοράσει την αντίπαλό της θυγατρική της ΒΡ, ΤΝΚ-ΒΡ έναντι 55 δισ. δολαρίων. Αν η συμφωνία επιτευχθεί η Ροσνέφτ θα γίνει η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός εταιρεία του πλανήτη από τις εισηγμένες σε χρηματιστήρια. 
 
Ποιο περιβάλλον ρε σεις, εμείς θέλουμε ενέργεια και δε σταματάμε σε τίποτα προκειμένου να την αποκτήσουμε!

Russia Lets China Into Arctic Rush as Energy Giants Embrace
Russia’s decision to give China a share of prized Arctic exploration licenses as part of a “breakthrough” deal signals how the world’s largest oil and gas producer and the biggest energy consumer are redrawing the global energy map.  

Τέλος, κύμα εξαγορών πετρελαιοπηγών/εταιριών από την Κίνα, που είναι άλλωστε πλέον ο #1 καταναλωτής ενέργειας στον κόσμο, και "διψάει" για πετρέλαιο:
Εξαγορές σε Αυστραλία, Αμερική, Καναδά, Ιράκ, δημιουργία έως και δικτύου παροχής φυσικού αερίου στην καρδιά του ανταγωνιστή τους, στις ΗΠΑ δηλαδή.


Αύριο το τρίτο μέρος...

Sunday, April 14, 2013

Μερικές διεθνείς οικονομικές εξελίξεις


Η ευρωζώνη προχωρά στο σχέδιο της να καλύπτει ότι τρύπες έχουν στους ισολογισμούς τους οι τράπεζες χωρίς άλλα "πακέτα σωτηρίας", χωρίς δηλαδή να τυπώνει πληθωριστικά ευρώ. Από εδώ και πέρα, είναι πλέον και επίσημο ότι "αν έχεις λεφτά στην τράπεζα, είσαι επενδύτης σε αυτή, και παίρνεις και το ανάλογο επενδυτικό ρίσκο". Και επίσης, "αν ως τράπεζα κάνεις λάθος επενδύσεις, μην περιμένεις από την ΕΚΤ να τυπώσει άλλα λεφτά για χατήρι σου, όπως κάνουν οι Αμερικάνοι/Γιαπωνέζοι, κτλ πληθωρίζοντας το νόμισμα τους μέχρι τέλους. Στην ευρωζώνη, το νόμισμα μένει σταθερό, και αν ως τράπεζα κάνεις κακή επένδυση, θα την πληρώσεις εσύ και όσοι είχαν επενδύσει σε εσένα"

Μέτοχοι, επενδυτές και καταθέτες θα σώζουν τις τράπεζες
Οι μέτοχοι, κατόπιν οι επενδυτές και έπειτα οι καταθέτες με ποσά άνω των 100.000 ευρώ θα διασώζουν από το 2015 τις τράπεζες, με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης να χρησιμεύει μόνο ως ύστατη λύση, επισημαίνει ο επίτροπος Μισέλ Μπαρνιέ, σε συνέντευξή του στην Sueddeutsche Zeitung.
Μένει βέβαια να δούμε το εάν και το κατά πόσο αυτά θα εφαρμοστούν - πάντως, εννοείται ότι όσο οι ιδιώτες και οι επιχειρήσεις φτωχαίνουν στην ευρωζώνη, τόσο θα αδυνατούν να αποπληρώσουν τα δάνεια που είχαν πάρει και έως τώρα "κινούσαν την αγορά", υποκαθιστώντας το πραγματικό πρόβλημα (δηλαδή τη φυγή του βιομηχανικού κεφαλαίο προς Ασία + τη μείωση του μισθού του εργάτη σε σχέση με την αύξηση της παραγωγικότητας του). Τα "τοξικά δάνεια" θα συνεχίζουν να υπάρχουν, και μένει να δούμε αν η Γερμανία θα αναγκαστεί τελικά να τυπώσει ή όχι (και αν ναι, πόσο):

Moody's: 8 δισ. χρειάζονται οι πορτογαλικές τράπεζες
Οι πορτογαλικές τράπεζες χρειάζονται άλλα 8 δισ. ευρώ σε κεφάλαια σύμφωνα με συντηρητικά stress tests, αναφέρει η Moody΄s. Στέλεχος του διεθνούς οίκου δήλωσε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν αυξηθεί περισσότερο από ό,τι αναμενόταν λόγω της ύφεσης που πλήττει τη χώρα.

Ένας πρώην πρωθυπουργός στην Πορτογαλία τάσσεται υπέρ του να κάνουν στάση πληρωμών στα χρέη τους, ή έστω σε κάποια από αυτά, όπως πχ έκανε η Αργεντινή. Αυτό δεν θα λύσει βέβαια όλα τα προβλήματα, διότι μέσα στο σύστημα της διεθνούς αγοράς, η Πορτογαλία θα εξακολουθεί να μην έχει ανταγωνιστική παραγωγή. Παρόλα αυτά, θα γλίτωνε τουλάχιστον τους τόκους που τώρα πληρώνει, με τα νέα δάνεια που παίρνει για να ξεπληρώσει τα παλιά. 

Όμως, η ντόπια άρχουσα τάξη δεν το θέλει αυτό, διότι θα χάσουν λεφτά και οι ντόπιοι τραπεζίτες που κατέχουν και αυτοί πολλά ομόλογα, άσε που μετά θα πρέπει πιθανότατα να βγουν και από το ευρώ, κτλ, που σημαίνει ότι οι πλούσιοι θα χάσουν την αξία των καταθέσεων τους αν γυρίσουν πίσω στο [πληθωρισμένο] εθνικό του νόμισμα. Η Γερμανία το ξέρει ότι οι ντόπιες άρχουσες τάξεις έχουν συμφέρον να παραμείνουν στο ευρώ και γι' αυτό μπορεί και εκβιάζει (ΔΕΝ το κάνουν από υποτέλεια και δουλοπρέπεια, ΔΕΝ είναι δηλαδή αυτός ο βασικός λόγος που τάσσονται με τη Γερμανία. Ο βασικός λόγος είναι επειδή τους συμφέρει το ευρώ, τους συμφέρει να πληρώνονται όλα αυτά τα ατελείωτα δάνεια, και να χρησιμοποιούνται κιόλας ως μηχανισμός για να περάσουν όλες αυτές οι πολιτικές "λιτότητας" ώστε να γίνει πιο ανταγωνιστική η εθνική τους οικονομία).

Former Portuguese Prime Minister Says "Portugal Cannot Pay Its Debts", Calls for "Argentine-Style Default"
Mário Soares, Prime Minister of Portugal from 1976-1978 and 1983-1985, and the 17th President of Portugal from 1986 to 1996 speaks the truth.  Soares says "Portugal Cannot Pay Its Debts". He calls for an "Argentine-Style Default", and states "The desire please chancellor Merkel is ruining the country."

Για να 'γελάσουμε" και λίγο, αλλά και για να δούμε την ηγεμονία της Γερμανίας στην Ευρώπη, βάζω και την εξής είδηση, με το Λουξεμβούργο αρχικά να γκρινιάζει όταν είδε τι έπαθε η Κύπρος. Στη συνέχεια όμως, επειδή προφανώς πιέστηκε και είδε ότι δε μπορεί να κάνει τίποτα, άρχισε να κάνει παραχωρήσεις, και δεν βγάζει πλέον τσιμουδιά διότι φοβάται ότι θα μπορούσε να πάθει το ίδιο και αυτό (πάντως, το Λουξεμβούργο είναι πιο"ελεγχόμενο" από την Κύπρο, και γεωγραφικά, αλλά και ιστορικά, άσε που εκεί έχει τα λεφτά της [και] η διεθνής "αφρόκρεμα" της αριστοκρατίας, όχι μόνο οι Ρώσοι ολιγάρχες/μαφιόζοι. Οπότε η αντιμετώπιση του Λουξεμβούργου είναι διαφορετική, αλλά πάντως και εκεί έχουμε παραχωρήσεις):

Λουξεμβούργο:Η Γερμανία δεν μπορεί να επιβάλει οικονομικό μοντέλο σε άλλες χώρες
Ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου κατηγόρησε την Τρίτη τη Γερμανία ότι θέλει να ηγεμονεύσει στην ευρωζώνη, προσθέτοντας ότι οι Γερμανοί δεν έχουν το δικαίωμα να λένε στην Κύπρο ποιο οικονομικό μοντέλο θα ακολουθήσει.
"Η Γερμανία δεν έχει το δικαίωμα να αποφασίσει το επιχειρηματικό μοντέλο που ακολουθούν άλλες χώρες στην ΕΕ" σημείωσε στο Reuters, ο κ. Jean Asselborn.  "Δεν μπορεί υπό το πρόσχημα οικονομικών τεχνικών ζητημάτων να καταπνίγονται άλλες χώρες" τόνισε.
"Δεν μπορεί η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία να λένε ότι χρειαζόμαστε χρηματοοικονομικά κέντρα σε αυτές τις τρεις μεγάλες χώρες και οι άλλοι να σταματήσουν" πρόσθεσε.  "Αυτό ήταν ενάντια στην εσωτερική αγορά και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και αποτελεί αγώνα για την ηγεμονία, το οποίο είναι λάθος και αντιευρωπαϊκό" ανέφερε ο κ. Asselborn.
Λίγες μέρες μετά όμως:

Αρση τραπεζικού απορρήτου από το 2015 στο Λουξεμβούργο
To Λουξεμβούργο θα ανταλλάξει πληροφορίες με άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τους ξένους καταθέτες, στο έδαφός του, αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου του 2015, δήλωσε ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ανοίγοντας τον δρόμο για άρση του τραπεζικού απορρήτου.
Προβλήματα και στη Σλοβενία, που και αυτή έχει ένα αντίστοιχο "τραπεζοκεντρικό" μοντέλο ανάπτυξης, με ολοένα και περισσότερα δάνεια να υποκαθιστούν ολοένα και περισσότερη βιομηχανική παραγωγή. Αυτό το μοντέλο βασίζεται στην πίστωση, δηλαδή στην μελλοντική παραγωγή πλούτου, που αν περάσει κάποιο χρονικό διάστημα και δεν έχει παραχθεί, τότε τα δάνεια δεν εξυπηρετούνται πλέον, και οδηγούμαστε σε κατάσταση χρεωκοπίας

Slovenia Won't Need Bailout, Premier Says
Slovenia will be able to fix the problems in its banking sector and won't need international aid, its prime minister said Wednesday, as concerns over the country's ailing banks continued to hit demand for Slovenian government bonds.

Εδώ και ένα άρθρο της Wall Street Journal, με το πρόβλημα που θα έχει η Κύπρος: Τώρα που διαλύθηκε η αξιπιστιά του τραπεζικού της συστήματος, θα φύγουν από εκεί τα κεφάλαια, και θα περικοπούν προφανώς στη συνέχεια και οι πιστώσεις/δάνεια, οπότε τέρμα στο real estate, στα δικηγορικά γραφεία, στα συμβολαιογραφικά και σε ότι άλλο υπήρχε τόσο καιρό γύρω απ' αυτά. Πού θα δουλέψει ο κόσμος λοιπόν; 

From Elli Polycarpou's modest stone house, perched in the hills of rural southwestern Cyprus, the country's future looks bleak.
The 80-year-old widow labored for years to send her three children to school so that they could leave this tiny village and find jobs in the city, where in recent decades a burgeoning financial-services industry was helping drive development.
Now that this Mediterranean island nation's banking sector—a cornerstone of its modern economy—has been brought to its knees, Ms. Polycarpou said, she worries what will befall younger generations.
"What are they going to do?" she asked. "Come back to work in the vineyards?"
"When I die," she said, "my sons aren't going to come back to cultivate." As for her grandchildren, she said, "They don't even know where their vineyards are."

Την ίδια ώρα, η συντηρητική βρετανική Telegraph αναρωτιέται σε άρθρο της "πώς γίνεται το ευρώ όχι μόνο να μη διαλύεται, αλλά συνεχώς να μπαίνουν στην ευρωζώνη και νέα μέλη;"

Η απάντηση είναι απλή, και την αναφέραμε εμμέσως πλην σαφώς και πιο πάνω: Οι άρχουσες τάξεις των διάφορων χωρών θέλουν το ευρώ, διότι βλέπουν ότι είναι το μοναδικό νόμισμα που δεν πληθωρίζεται όπως όλα τα άλλα. Αυτό σημαίνει ότι όσοι έχουν λεφτά (κυρίως δηλαδή η άρχουσα τάξη) μπορεί να χρησιμοποιήσουν το ευρώ ως νόμισμα για να αποθηκεύσουν μακροπρόθεσμα τα λεφτά τους χωρίς να πληθωριστούν. Αντίθετα, τώρα που τα εθνικά νομίσματα όλων των άλλων χωρών, από την Πολωνία που θέλει να μπει στην ευρωζώνη έως την Αμερική και την Ιαπωνία, πληθωρίζονται για να διασώσουν τις τράπεζες, οι πλούσιοι που θέλουν ένα μέσο μακροπρόθεσμης αποταμίευσης έχουν πρόβλημα. 

Με το ευρώ, θα λύσουν αυτό το πρόβλημα, ενώ παράλληλα θα αναγκάσουν και την εργατική τάξη να υποφέρει, αναλαμβάνοντας κυρίως αυτή να σηκώσει το βάρος για τα "πακέτα σωτηρίας" (μέσω της "λιτότητας" που θα εφαρμόσουν, ώστε να γίνει και πιο ανταγωνιστική η οικονομία, δηλαδή για να μειωθεί ο μισθός του εργάτη και άρα να αυξηθεί το ποσοστό κέρδους του κεφαλαιοκράτη).

Άσε που, μακροπρόθεσμα, το ευρώ έχει καλύτερες πιθανότητες να βγει νικητής στον "νομισματικό πόλεμο", με το δολάριο να υπερπληθωρίζεται, όπως έχουμε ξαναεξηγήσει. Να λοιπόν γιατί όλες οι άρχουσες τάξεις, σε όλες τις χώρες, θέλουν το ευρώ, ειδικά όσο το βλέπουν να αντέχει, την ίδια ώρα που η Αμερική όλο τυπώνει δολάρια με τη σέσουλα. Στο τέλος, ακόμα και η Αγγλία,, που παραδοσιακά είναι με την Αμερική, θα έχει νομίζω δίλημμα αν θα πρέπει να μείνει με τις ΗΠΑ και το δολάριο, ή θα θα πάει με το ευρώ, διότι πέρα από συναισθηματισμούς και περηφάνια, εδώ μιλάμε για μάχη επιβίωσης, και το δολάριο αργά ή γρήγορα θα "κλατάρει"...

Spoiler:
Despite an ongoing financial maelstrom, the euro hasn’t yet lost a single member, and indeed is continuing to add them. Estonia joined last year, Latvia enters next year and Romania the year after. Meanwhile Monaco, San Marino and Vatican City have concluded agreements allowing them to use it as their official currency. Similar arrangements come into force for Andorra soon. Bulgaria operates a currency board with the euro, while Kosovo and Montenegro have unilaterally adopted it without even being members of the EU. They therefore have no say in policy decisions.
Most astonishing of all, Poland’s prime minister, Donald Tusk, appeared this week to join the queue by suggesting a referendum on the matter. The trade-off here is that by agreeing to the vote he may get the parliamentary majority needed for the constitutional changes deemed necessary for euro membership.
I say “most astonishing of all”, because Poland is actually the best example there is of the merits of giving this economic doomsday machine as wide a berth as possible. Appreciation of the zloty during the boom helped the country escape the loss of competitiveness that afflicted the eurozone periphery, where big influxes of credit from the core caused wages and trade deficits to balloon. By the same token, devaluation allowed Poland largely to avoid the deep slump that engulfed much of Europe when the banking crisis took hold, and to enjoy relatively good economic growth ever since.

 
 Μιας και αναφερθήκαμε στην Αγγλία, έχουν πλέον και εκεί σοβαρά ελλείμματα και χρέη, και όσο οι πιστωτές βλέπουν την Αγγλία να αυξάνει τα χρέη της, και να μην αυξάνει την παραγωγή της, ώστε να τα εξοφλήσει στο μέλλον, χάνουν την εμπιστοσύνη τους [και] σε αυτή.

UK faces Fitch downgrade over debt levels
Britain's credit rating faces another downgrade in the next month after Fitch warned it is reviewing the country's "AAA" status in the wake of the Budget.
Μην ανησυχείτε όμως για τίποτα, διότι στην Αγγλία, όπως και στην Αμερική και στην Ιαπωνία, μπορούμε να καλύψουμε όλες τις ζημιές των τραπεζών...τυπώνοντας χρήμα. Βέβαια, αυτό υποτιμά την αξία του, και άρα όσα κράτη ψάχνουν για να αποταμιεύσουν τα κέρδη τους σε συναλλαγματικά αποθέματα, θα αρχίσουν να το σκέφτονται αν αξίζει να συνεχίσουν να εμπιστεύονται αυτά τα νομίσματα, που διαρκώς πληθωρίζονται, έτσι δεν είναι; Όσο για τους εργάτες, εντάξει, "μια χαρά", αντί να τους κάνουν κατασχέσεις στις καταθέσεις τους, τους πληρώνουν σε νομίσματα που διαρκώς υποτιμούνται. Δηλαδή τους κλέβουν, και μειώνουν και πάλι το μισθό τους, απλά αυτή η μείωση είναι έμμεση και άρα οι περισσότεροι δεν το καταλαβαίνουν.

Μάλιστα, σε λίγους μήνες θα αναλάβει την Τράπεζα της Αγγλίας ο πρώην κυβερνήτης της Τράπεζας του Καναδά, και πρώην στέλεχος της Goldman Sachs, από τον οποίο όλοι περιμένουν..να τυπώσει ακόμα περισσότερες στερλίνες!

Britain's fortunes rest on the Bank’s great money-printing machine
The power of the Bank of England lies in that money-printing machine, which has so far produced an almighty £375 billion. This makes it, by some margin, the most important part of British economic policy – yet it is never mentioned in the Budget, and seldom in Parliament.


Εδώ βλέπουμε και ένα -έστω παλιό- διάγραμμα για την Ιαπωνία, που και αυτή έχει συσσωρεύσει μεγάλα χρέη. Ένα από τα καλά βέβαια που είχε η Ιαπωνία, ήταν η μεγάλη της βιομηχανική παραγωγική βάση. Δηλαδή η Ιαπωνία πάντα παρήγαγε πολλά εμπορεύματα, και άρα μπορούσες να της έχεις εμπιστοσύνη ότι θα κατάφερνε να ξεπληρώσει τα χρέη της, διότι όντως παράγει αρκετό πλούτο. Πλέον όμως, τα εμπορεύματα της δεν τα πάνε και τόοοοσο καλά όσο παλιότερα (πλέον υπάρχει η Κίνα, που παράγει φθηνότερα τα πάντα), και μάλιστα πλέον η Ιαπωνία έχει εμπορικά ελλείμματα αντί για πλεονάσματα όπως παλιότερα (σημαντικό ρόλο έπαιξε πάντως σίγουρα και η Φουκοσίμα). 



Όπως και να έχει, η Ιαπωνία βρίσκεται και αυτή σε δύσκολη θέση, διότι έχει κάνει μεγάλα ανοίγματα, έχει μεγάλα χρέη, και πλέον χάνει τη "μάχη της ανταγωνιστικότητας" με την Κίνα, με την οποία είναι ιστορικά στα μαχαίρια και δε συνεργάζονται (κάθε άλλο), παρά τη γεωγραφική τους θέση με τη μία να είναι δίπλα στην άλλη. Έτσι, η Ιαπωνία αποφάσισε και αυτή να ξαναρχίσει το τύπωμα, και μάλιστα η νέα κυβέρνηση που εκλέχθηκε πρόσφατα, είχε ως κεντρικό σύνθημα "θα τυπώσουμε χωρίς όρια". Και όντως αυτό κάνει, με το γιεν να υποτιμάται, και το χρηματιστήριο να τα πηγαίνει σούπερ (διότι οι τραπεζίτες παίρνουν χρήμα, οι βιομήχανοι ήθελαν να πέσει το γιεν για να μειωθεί έτσι ο μισθός του εργάτη και να γίνουν πιο φτηνές οι εξαγωγές τους, κτλ).

Όλα καλά λοιπόν, ο εργάτης φτωχαίνει, το χρηματιστήριο ανεβαίνει, μια χαρά πάμε! Μόνο που ο υφυπουργός οικονομικών αλλά και ο κεντρικός τραπεζίτης της Ιαπωνίας παραδέχονται ότι το χρέος είναι "μη βιώσιμο", και σε λίγο η Ιαπωνία θα έχει πρόβλημα να βρει αγοραστές για τα ομόλογα της!

«Μη βιώσιμο» χαρακτήρισε το δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της χώρας μιλώντας ενώπιον του κοινοβουλίου. Ο Χαρουχίκο Κουρόντα προειδοποίησε μάλιστα ότι εάν χαθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών στη δημοσιονομική υγεία της Ιαπωνίας τότε θα υπάρξει «πολύ αρνητικός αντίκτυπος» στην οικονομία.
Mr Yen cautions on Japan's 'unsafe' debt trajectory
 "A debt ratio of 245pc of GDP is not really safe, and it is not happening because we are investing," said Takehiko Nakao, Japan's 'Mr Yen' or vice finance minister in charge of the exchange rate. 
Mr Nakao said the scope for further fiscal stimulus is running out and the country must restore public finances to a sustainable path by the middle of the decade. "We can't continue to expect people to lend money to us," he told The Daily Telegraph.


Ακόμα και η Αμερική επενέβη, έστω και "διακριτικά", μιας και η Ιαπωνία είναι βασικός της σύμμαχος. Στην πραγματικότητα όμως, όλοι οι ιμπεριαλιστές, ακόμα και αυτοί που έουν προσωρινά συμμαχήσει, πλακώνονται διαρκώς μεταξύ τους για το ποιος θα πάρει τι. Με την κίνηση που έκανε η Ιαπωνία να τυπώσει τόσα πολά γιεν, έριξε την ισοτιμία του νομίσματος της, κάνοντας τις δικές της εξαγωγές πιο φτηνές. Αυτό δεν άρεσε προφανώς στην Αμερική που και αυτή τυπώνει χρήμα ώστε να τα δώσει τα φρέσκα αυτά δολάρια στις τράπεζες, και παράλληλα να μειώσει έτσι το μισθό του εργάτη, και να τονώσει την ανταγωνιστικότητα των δικών της εξαγωγών. Τώρα ήρθε η Ιαπωνία και έκανε το ίδιο πράγμα, τυπώνοντας όμως αναλογικά πιο πολύ χρήμα.

Αυτού του είδους οι εμπορικοί-νομισματικοί πόλεμοι είναι μια μορφή προστατευτισμού, με τον κάθε ιμπεριαλιστή να προσπαθεί να προωθήσει τις δικές του εξαγωγές σε βάρος του άλλου. Αυτές οι συγκρούσεις όμως οδηγούν σε μια κατάσταση "αμοιβαίας καταστροφής", διότι αναγκάζουν τον κάθε ιμπεριαλιστή να τυπώνει ολοένα και πιο πολύ χρήμα, ώστε ο ένας να ξεπεράσει τον άλλο. Τελικό αποτέλεσμα είναι να υπερπληθωριστούν αυτά τα νομίσματα, διότι τυπώνονται σε μεγάλες ποσότητες, χωρίς να αντιστοιχούν σε κάποια μελλοντική παραγωγή πλούτου.


U.S. Warns Japan on Yen 
The Obama administration used new and pointed language to warn Japan not to hold down the value of its currency to gain a competitive advantage in world markets
In its semiannual report on global exchange rates, the U.S. Treasury on Friday also criticized China for resuming "large-scale" market interventions to hold down the value of its currency, calling it a troubling development. The U.S. stopped short of naming China a currency manipulator, avoiding a designation that could disrupt relations between the world powers.