13 Απρίλη 2020

Χαιρετίζει ο Τραμπ την συμφωνία για μείωση της παραγωγής πετρελαίου

"Αυτό θα σώσει εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στον ενεργειακό τομέα στις Ηνωμένες Πολιτείες", ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι ευχαρίστησε και συνεχάρη για τη συμφωνία τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν και τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας Σαλμάν.

Είναι πλέον φανερό ότι το "παραδοσιακό" καρτέλ του πετρελαίου που είχαν φτιάξει οι Σαουδάραβες, ο ΟΠΕΚ, δεν υπάρχει πλέον. Τουλάχιστον όχι με τη μορφή που είχε. Πλέον, υπάρχει ο "ΟΠΕΚ+", δηλαδή ο παλιός ΟΠΕΚ, μαζί με τη Ρωσία (εξ ου και το "+"). Και είναι φανερό ότι, ολοένα και περισσότερο, οι συνέταιροι αυτοί ελέγχουν την αγορά του πετρελαίου, δηλαδή του #1 εμπορεύματος στην εποχή μας. Για να δούμε τα νεότερα από τους συνέταιρους αυτούς (που τα δυτικά ΜΜΕ τουε θέλουν να "τσακώνονται"):

Russia Fund Says Will Continue to Invest in Saudi Arabia: Al-Arabiya

Russia's sovereign wealth fund will continue to invest in Saudi Arabia's Vision 2030 development programme, the Saudi-owned Al-Arabiya channel on Monday cited the head of the fund as saying.

Όσο για την Κίνα, δίνει πετρέλαιο σε χαμηλή τιμή στην Κίνα, δηλαδή τον πελάτη που αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο από οποιονδήποτε άλλο (και άρα πρέπει να τον προσέξει όσο κανέναν άλλο...):

Aramco Cuts Oil Pricing to Asia Even After OPEC+ Output Deal

State-run Saudi Aramco reduced official selling prices for May exports to Asia and the Mediterranean region, according to a price list seen by Bloomberg. The world’s biggest exporter raised pricing to the U.S. and trimmed discounts for some barrels to northwest Europe.

By decreasing its official selling prices to Asia for a second consecutive month, Aramco is discounting its oil to some of the lowest levels in at least two decades. Asia is Aramco’s biggest market, indicating that the producer is seeking to defend its share of sales in the region even as it trims output

Και μιας και αναφερθήκαμε στην Κίνα, διαβάζουμε στους Financial Times ότι έχει και αυτή πρόβλημα, γιατί ναι μεν τα μαγαζιά σιγά-σιγά ανοίγουν (τουλάχιστον αυτό είναι το σχέδιο, τώρα αν ο κωρονοιός ξαναεμφανιστεί, θα δούμε...), αλλά ο κόσμος δεν ψωνίζει και πολύ...

Η διαφορά με την Αμερική, και γενικότερα με τη Δύση (πλην Γερμανίας), η Κίνα έχει τεράστια αποθεματικά, πλεονάσματα, και μπορεί να στηριχθεί εκεί σε μια "δύσκολη στιγμή" όπως αυτή. Και γι΄αυτό δε χρειάζεται να τυπώσει τρισεκατομμύρια επί τρισεκατομμυρίων, καταστρέφοντας την αξία του νομίσματος της.Όχι πως δε θα περάσει κρίση κι αυτή, αλλά η κρίση αυτή είναι "αντιμετωπίσιμη" για μια χώρα με τη βιομηχανική βάση της Κίνας. Για τη Δύση όμως...

China’s retailers face hard truth: If you reopen, they won’t come

Shopping malls and stores in China have quickly reopened as the government promotes a return to business as usual, only to see consumers stay home and keep their purse strings tight or shop online. 

Customer traffic is “less than half of usual levels” said a worker at a Walmart store in a Shanghai suburb late last month. Shelves in the vegetable and meat departments were well stocked, but few shoppers passed through the aisles during the normally busy late-afternoon hours. Even with its online delivery service, “sales are not growing at all”, the worker said.

Στην Αμερική, οι τρύπες ανοίγουν οι μία μετά την άλλη - όχι πως δε καλυφθούν βέβαια, η FED θα αγοράσει ομόλογα, χρέη, στεγαστικά δάνεια, φοιτητικά δάνεια, μετοχές, ή οτιδήποτε άλλο πάει να πέσει:

• Cities in Serious Trouble as People Can't Pay Property Taxes
• JPMorgan Scrambles To Raise Mortgage Borrowing Standards Ahead Of "Biggest Wave Of Defaults In History"
• One of the largest pork processing facilities in the US is closing until further notice

Και μια είδηση από το μέτωπο του κωρονοιού, καθώς συνεχώς πέφτει το μάτι μου σε άρθρα που περιγράφουν ότι δεν επηρεάζεται και τόοοοσο πολύ από τη ζέστη, οπότε ίσως να υποχωρήσει, αλλά δε θα φύγει εντελώς ούτε το καλοκαίρι. Θα φανεί, αλλά πάντως αν ισχύει είναι τεράστιο ζήτημα:
Γιατί δεν μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι ο ζεστός καιρός θα σταματήσει τον κορονοϊό

Για το τέλος, μία ακόμα από τις επιλεγμένες αναδημοσιεύσεις παλιότερων άρθρων μας - η σημερινή αναδημοσίευση είναι από τις  6 Ιανουαρίου 2011, και το αρχικό άρθρο μπορεί να βρεθεί εδώ:

***

Ανήμερα Πρωτοχρονιάς, διαβάσαμε την εξής είδηση στο bloomberg:

India May Settle Iran Oil Imports in Dirham, Yen, Asharq Says India may pay for its oil imports from Iran in yen or the United Arab Emirates’ dirham to avoid straining its relations with the U.S. and the European Union, Asharq al-Awsat said today, citing an Indian official. Iran and India are looking at options like settling their trade in other currencies than the euro or the dollar or by transferring payments to a bank account in China or Japan, said the newspaper, citing an unidentified Indian official who is taking part in talks between the two countries. The Indian central bank on Dec. 27 asked companies to stop using the Asian Clearing Union mechanism for their trade with Iran, effectively stopping settlements in dollars and euros. The Asian Clearing Union, based in the Iranian capital Tehran, settles trade transactions from Bangladesh, Bhutan, India, Iran, Nepal, Pakistan, Maldives, Myanmar and Sri Lanka.

Με απλά λόγια, αυτό που μας λέει το άρθρο, είναι πως η Ινδία προσπαθεί να αποφύγει το δολάριο, αλλά και το ευρώ, ως μέσο συναλλαγών.

Πρόσφατα εξάλλου είχαμε δει ότι και η Κίνα με τη Ρωσία συμφώνησαν να διεξάγουν τις μεταξύ τους εμπορικές συναλλαγές σε ρούβλια και γουάν, αντί να χρησιμοποιούν το δολάριο (επίσης, πρόσφατα ξεκίνησε η λειτουργία ενός μεγάλου ενεργειακού αγωγού από τη Ρωσία στην Κίνα...):

Με γουάν-ρούβλι οι συναλλαγές Ρωσίας-Κίνας

Στις 15 Δεκεμβρίου ξεκινά ήδη στο χρηματιστήριο της Μόσχας η διαπραγμάτευση γουάν και ρουβλίων, στο πλαίσιο της πρόσφατης συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Κίνας για την υιοθέτηση αντί του δολαρίου των εθνικών τους νομισμάτων στις μεταξύ τους διμερείς συναλλαγές. Ηδη περί τις 40 τράπεζες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συναλλαγές στο κινεζικό νόμισμα και το ρούβλι. Στην Κίνα από τις 22 Νοεμβρίου δημοσιεύεται συναλλαγματική ισοτιμία γουάν/ρουβλίου. Η Κίνα ετοιμάζεται να αγοράσει με ρούβλια ξύλο, άνθρακα και θαλασσινά από τη Ρωσία. Η Ρωσία επιδιώκει να διεθνοποιήσει τη χρήση του ρουβλίου και να μειώσει την εξάρτησή της από το δολάριο, νόμισμα από το οποίο προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της λόγω των εξαγωγών πετρελαίου και αερίου. Η Ρωσία έχει επίσης ταχθεί υπέρ ενός πολυμερούς διεθνούς νομισματικού συστήματος, το οποίο θα στηρίζεται σε καλάθι νομισμάτων (δολάριο, ευρώ, στερλίνα, γεν).

Ο λόγος που οι λοιποί ιμπεριαλιστές προσπαθούν να απεξαρτηθούν από το δολάριο, είναι διότι απλούστατα το δολάριο υποτιμάται μαζικά, αντανακλώντας και την πτώση των ΗΠΑ, που αδυνατούν να κυβερνούν τον κόσμο, όπως έκαναν τις προηγούμενες δεκαετίες.

Εξάλλου, η δύση εδώ και χρόνια σαπίζει, και ο μόνος λόγος που "η αγορά κινιόταν" τις τελευταίες δεκαετίες, "καλύπτωντας" την παρακμή, ήταν ο τραπεζικός δανεισμός, που υποκαθιστούσε τη φυγή του κεφαλαίου προς Ασία και άλλους παρόμοιους προορισμούς με συνθήκες - κάτεργα για τους εργάτες, που ήταν άρα πιο "ανταγωνιστικοί". Τα δάνεια δε μπορούν να αποπληρωθούν όμως, άρα οι τράπεζες είναι χρεωκοπημένες, άρα "πρέπει" τα κράτη να τις σώσουν, και το κάνουν, τυπώνοντας χρήμα με τη σέσουλα και δίνοντας το όλο σε αυτές ("πακέτα σωτηρίας").

Αυτό όμως σημαίνει ότι θυσιάζουν το νόμισμα τους (ιδίως το δολάριο, μιας και η Γερμανία, προς το παρόν, "συγκρατεί" την πτώση του ευρώ (σε σύγκριση με το δολάριο)).

Από τη στιγμή που το νόμισμα πέφτει, όσοι θέλουν να συσσωρεύσουν (αποθηκεύσουν) πλούτο ψάχνουν πλέον για άλλο μέσο αποθήκευσης (και το έχουν ήδη μπροστά τους, είναι ο χρυσός). Και προφανώς θα πάψουν να χρησιμοποιούν το δολάριο ως μέσο συναλλαγών όσο μπορούν.

Όσο για το ευρώ, ή όποιο άλλο νόμισμα χρησιμοποιεί η Γερμανία στο μέλλον, αυτό θα τα πάει σχετικά καλά (και ας το "αποφεύγει" η Ινδία). Δεν είναι τυχαίο που Ρωσία και Κίνα στηρίζουν το ευρώ, καθώς αντιλαμβάνονται ότι το νόμισμα της Γερμανίας μπορεί να καλύψει σε σημαντικό βαθμό το "κενό" που αφήνει η πτώση του δολαρίου, ενώ τα συνδυασμένα αποθέματα χρυσού της ευρωζώνης είναι αρκετά μεγάλα ("στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος άλλωστε", και οι άλλοι έχουν ακόμα λιγότερο χρυσό), και εγγυώνται ότι υπάρχει μια -σχετική- κάλυψη του ευρώ σε μια κατάρρευση.

Βέβαια, η αποκαθίλωση του δολαρίου από παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα δε αφήνεται να γίνει "ανεξέλεγκτα" - αντίθετα είναι φανερή η προσπάθεια που γίνεται η πτώση αυτή να είναι όσο το δυνατόν "ελεγχόμενη".

Βασικός πυλώνας στήριξης του δολαρίου είναι εδώ και χρόνια η σύνδεση του με το πετρέλαιο: Οι ΗΠΑ μπορεί να κατήργησαν το κανόνα του χρυσού", αλλά πέτυχαν έναν ιδιότυπο "κανόνα του πετρελαίου":

Όπως είχε παρατηρήσει και ο οικονομολόγος Τρίφιν σε έκθεση του προς το Αμερικανικό Κογκρέσο εδώ και δεκαετίες, από τη στιγμή που το δολάριο ήταν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, οι ΗΠΑ είτε θα έπρεπε διαρκώς να τυπώνουν δολάρια για να υπάρχει έτσι αρκετή ρευστότητα στον κόσμο, ώστε να γίνονται οι συναλλαγές σε δολάρια και να "κινείται η παγκόσμια αγορά", είτε θα έπρεπε να μην τυπώνουν δολάρια, ώστε το δολάριο να μην πληθωρίζεται (υποτιμάται), κάτι που όμως θα δημιουργούσε τρομερή έλλειψη ρευστότητας στις παγκόσμιες συναλλαγές, που απαιτούν δολάρια.

Οι ΗΠΑ επέλεξαν προφανώς να τυπώσουν δολάρια, και αυτό τις οδήγησε και στο να καταργήσουν τη σύνδεση του δολαρίου με το χρυσό (που η ποσότητα του παραμένει σχετικά σταθερή, δεν πληθωρίζεται, και άρα δε μπορούσε να έχει σταθερή ισοτιμία με το δολάριο που διαρκώς πληθωρίζεται).

Όμως, οι ΗΠΑ κατάφεραν να συνδέσουν το δολάριο με το πετρέλαιο, η τιμή του οποίου καθορίζεται σε δολάρια (και μόνο σε δολάρια ( εξ ου και ο όρος"πετροδολάρια")). Έτσι, αν θέλει κανείς πετρέλαιο, πρέπει να πληρώνει σε δολάρια τους πετρελαιάδες. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους δε βγάζουν άχνα για το μεγαλύτερο καρτέλ τους κόσμου, τον ΟΠΕΚ, που ελέγχει μονοπωλιακά τις τιμές του πετρελαίου (πόσο είπαμε αλήθεια ότι πληρώνετε τη βενζίνη στο βενζινάδικο; Είναι εντυπωσιακό το πόσα ακούγονται για τους μικροεγκληματίες βενζινοπώλες που κλέβουν με τσιπάκια στις αντλίες, την ίδια ώρα που δεν ακούγεται τίποτα για τους μεγαλοαπατεώνες του ΟΠΕΚ που έχουν ρημάξει τους λαούς σε παγκόσμια κλίμακα)

Η πτώση των ΗΠΑ όμως φέρνει "ρωγμές" στη συμφωνία αυτή με τον ΟΠΕΚ, που πλέον εξάλλου έχει βρει άλλο πελάτη (την Κίνα, που καταναλώνει ακόμα περισσότερη ενέργεια από τις ΗΠΑ και γενικώς "ανεβαίνει").

Ο πρώτος που αμφισβήτησε τη σύνδεση του πετρελαίου με το δολάριο, ήταν ο γνωστός Σαντάμ Χουσείν.

Το 2000, το Ιράκ άρχισε να πουλάει πετρέλαιο και σε ευρώ, κάτι που μάλιστα του απέφερε και κέρδη, σε σχέση με το να το πούλαγε σε δολάρια, καθώς το ευρώ ανατιμήθηκε σε σχέση με το δολλάριο. Ας δούμε ένα άρθρο της Guardian από το 2003 επί του θέματος:

Iraq nets handsome profit by dumping dollar for euro A bizarre political statement by Saddam Hussein has earned Iraq a windfall of hundreds of million of euros. In October 2000 Iraq insisted on dumping the US dollar - 'the currency of the enemy' - for the more multilateral euro. The changeover was announced on almost exactly the same day that the euro reached its lowest ebb, buying just $0.82, and the G7 Finance Ministers were forced to bail out the currency. On Friday the euro had reached $1.08, up 30 per cent from that time. Almost all of Iraq's oil exports under the United Nations oil-for-food programme have been paid in euros since 2001. Around 26 billion euros (£17.4bn) has been paid for 3.3 billion barrels of oil into an escrow account in New York. The Iraqi account, held at BNP Paribas, has also been earning a higher rate of interest in euros than it would have in dollars. At the time of the change the UN issued a report saying that the move could cost Iraq up to £270 million. Independent experts questioned the value of buying into a plummeting currency. αχαχαχ, το ευρώ εννοείται ότι τα πήγε καλύτερα από το δολάριο (ή μάλλον, λιγότερα άσχημα από το δολάριο, μιας και όλα τα νομίσματα πέφτουν σε σχέση με το χρυσό που μένει σταθερός)

Μετά από αυτή την κίνηση του Σαντάμ, που μάλιστα ήταν και επωφελής, οι ΗΠΑ μπούκαραν και τον ισοπέδωσαν. Προφανώς αν συνέχιζε ο -πρώην σύμμαχος- Σαντάμ, θα έβρισκε και μιμητές, και τότε το δολάριο θα έχανε την "αποκλειστικότητα" που τώρα έχει ως νόμισμα των συναλλαγών πετρελαίου.

Ο Σαντάμ μάλιστα κρεμάστηκε και οι ΗΠΑ το έδειξαν ως προειδοποίηση σε όλους και στην παγκόσμια τηλεόραση. Όσο για τα ανδρείκελα που τοποθέτησαν οι ΗΠΑ στο Ιράκ, εννοείται πως ανέτρεψαν την απόφαση του Σαντάμ να πουλάει πετρέλαιο σε ευρώ, και επανέφεραν το μονοπώλιο του δολαρίου.

Λίγο μετά όμως εμφανίστηκε κι άλλος, ο Αχμαντινετζάντ. Και αν μπορούσαν να ανοίξουν και τρίτο ταυτόχρονο μέτωπο οι ΗΠΑ, εκτός του Ιράκ και του Αφγανιστάν, θα το είχαν ήδη κάνει, καθώς άσχετα με το πυρηνικά που έχει ή δεν έχει το Ιράν, έχει σίγουρα μια [οικονομική] πυρηνική βόμβα, την πώληση πετρελαίου σε άλλο νόμισμα από το δολάριο. Δεν είναι τυχαίο που διαρκώς μας λένε για το πόσο απάνθρωπο είναι το εκεί καθεστώς (ενώ πχ για το τρισχειρότερο καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας δεν λένε ποτέ τίποτα, μιας και αυτοί είναι πιστοί στο δολάριο)

Πριν μερικά χρόνια, το Ιράν άρχισε να φωνάζει και αυτό εναντίον του δολαρίου, και θέλησε να πουλήσει σε ευρώ το πετρέλαιο του (ενώ τώρα είδαμε στην αρχή του ποστ ότι ετοιμάζεται να σναλλάσεται με την Ινδία σε άλλα νομίσματα πλην του δολαρίου, αλλά και του ευρώ). Εδώ ένα άρθρο του Reuters από το 2007:

Iran stops selling oil in U.S. dollars -report The ISNA news agency did not give a direct quote from Oil Minister Gholamhossein Nozari. A senior oil official last month said "nearly all" of Iran's crude oil sales were now being paid for in non-U.S. currencies. For nearly two years, OPEC's second biggest producer has been reducing its exposure to the dollar, saying the weak U.S. currency is eroding its purchasing power. Iranian President Mahmoud Ahmadinejad, who often rails against the West, has called the U.S. currency a "worthless piece of paper." Nozari told ISNA: "In regards to the decrease in the dollar's value and the loss exporters of crude oil have endured from this trend, the dollar is no longer a reliable currency." "This is why, at the meeting of the heads of states, Iran proposed to OPEC members that a currency (for oil exports) would be determined that would be reliable and would not cause any loss to exporter countries," he said.

Όσο πέφτουν τα νομίσματα της δύσης, τόσο τα πετρελαιοπαραγωγικά κράτη θα στραφούν πχ στο χρυσό ή σε άλλα νομίσματα ως πληρωμή , προκειμένου να μη χάσουν τα λεφτά τους.

Τα νομίσματα όμως της δύσης "πρέπει" να πέσουν, ώστε να τυπωθεί χρήμα για τις χρεωκοπημένες τράπεζες, και για να μειωθεί εμμέσως ο μισθός των εργατών (πχ δείτε το πόσο πέφτει το ευρώ/δολάριο, κτλ σε σχέση με το πετρέλαιο, και πως αυτό αυξάνει το κόστος των πάντων, τόσο εδώ όσο και όλες τις χώρες της δύσης), προκειμένου να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί ("κινεζοποίηση")

12 Απρίλη 2020

Για σήμερα, μια είδηση της τελευταίας στιγμής, καθώς, όπως αναμενόταν (και αναφέραμε και χθες στην ανάρτηση μας), έκλεισε η συμφωνία για μείωση παραγωγής των πετρελαιάδων. Εφόσον η Αμερική δέχτηκε τους όρους της Ρωσίας για να μειώσει και αυτή τη δική της παραγωγή, ήταν απλά θέμα χρόνου μέχρι να βρεθεί μια επίσημη συμφωνία. Και το Μεξικό αποτέλεσε τον τέλειο "αποδιοπομπαίο τράγο", ώστε να μη φανεί ότι η Αμερική υποχώρησε.

Σε μία ακόμα είδηση από το μέτωπο του πετρελαίου, βλέπουμε ότι στην Αμερική, λόγω των πρώτων χρεωκοπιών σε επιχειρήσεις shale oil, οι μεγάλες τράπεζες ετοιμάζονται να κατασχέσουν αυτές τις επιχερήσεις.

Σε άλλες ειδήσεις:

• 10,000 families showed up at a Texas food bank as US unemployment rate saw historic rise
• Μπορεί οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης να είναι σε καραντίνα, όμως το αδιαχώρητο έγινε σε αεροδρόμιο της Ρουμανίας όταν περισσότεροι από 2000 εποχικοί εργάτες βρέθηκαν εκεί προκειμένου να μεταβούν στη Γερμανία.

Ακολουθεί η επόμενη αναδημοσίευση από επιλεγμένα παλιότερα άρθρα μας, που περιλαμβάνεται και στο μίνι βιβλιαράκι που φτιάξαμε πριν λίγες μέρες. Η σημερινή αναδημοσίευση είχε γραφτεί στις 23 Μαρτίου 2013:

***

[...] πήρε το μάτι μου μια δήλωση...του πρωθυπουργού της Φινλανδίας (!) για την Κύπρο, που οι περισσότεροι θα την προσπεράσουν, αλλά στην πραγματικότητα κρύβει μέσα της μια μεγάλη αλήθεια, και μάλιστα μια αλήθεια απ' αυτές που σπάνια συζητούνται, και μας δίνει την ευκαιρία να μάθουμε πράγματα όχι μόνο για την περίπτωση της Κύπρου, αλλά και γενικότερα. Εδώ η δήλωση:

Katainen (Φινλανδία): Δίκαιο και σωστό να πληρώσουν μεγάλοι μέτοχοι και καταθέτες, γιατί οι καταθέτες είναι ..επενδυτές!

Οι μεγάλοι μέτοχοι, αλλά και οι μεγάλοι καταθέτες θα πρέπει να επιβαρυνθούν περισσότερο για να σωθούν οι τράπεζες στην Κύπρο, σύμφωνα με το Φινλανδό πρωθυπουργό Jyrki Katainen, αφού αυτό θα είναι "δίκαιο και σωστό".

"Σε μια φυσιολογική οικονομία της αγοράς ένας επενδυτής έχει πάντοτε τον κίνδυνο να χάσει χρήματα" δήλωσε σύμφωνα με το Reuters στους δημοσιογράφους. "Για αυτό το λόγο πιστεύω ότι είναι δίκαιο και σωστό και επίσης μέρος μιας οικονομίας της αγοράς, οι ιδιοκτήτες των τραπεζών, οι επενδυτές και οι μεγαλύτεροι καταθέτες – οι οποίοι είναι ουσιαστική επενδυτές – να αναλάβουν τις ευθύνες τους με τον έναν ή τον άλλο τρόπο" πρόσθεσε.

Αν ανοίξετε το λινκ απ' όπου βρήκα αυτή την είδηση, θα δείτε ότι ο (κεντροαριστερός) blogger που την μετέδωσε...ειρωνεύεται τον πρωθυπουργό της Φινλανδίας, διότι δεν συμφωνεί μαζί του ότι οι καταθέτες είναι επενδυτές. Στην πραγματικότητα βέβαια, άσχετα με το αν κάποιος το καταλαβαίνει ή όχι, και άσχετα αν του αρέσει ή όχι, οι καταθέτες είναι όντως επενδυτές, και μάλιστα εγώ θα το προχωρήσω και πιο πέρα, και θα πω ότι στη σημερινή "οικονομία της αγοράς", ακόμα και όσοι έχουν νομίσματα στο πορτοφόλι τους και όχι στην τράπεζα (δηλαδή όλοι μας) είναι και αυτοί επενδυτές!

Ας ξεκινήσουμε όμως με τα βασικά:

Βλέπουμε ότι "ο κόσμος" (από την Αργεντινή μέχρι την Κύπρο) αντιδρά πολύ άσχημα σε κατασχέσεις καταθέσεων. Αυτό γίνεται διότι οι περισσότεροι θεωρούν τα λεφτά στο λογαριασμό τους ως "δικά τους λεφτά που δεν τα επενδύουν, αλλά τα έχουν αποθηκευμένα σε ένα ασφαλές μέρος", με αποτέλεσμα όταν χάνουν αυτά τα λεφτά, να τρελαίνονται.

Στην πραγματικότητα, τα λεφτά μέσα σε έναν τραπεζικό λογαριασμό είναι ΕΠΕΝΔΥΣΗ, και όπως όλες οι επενδύσεις, έχει και το ανάλογο "επιχειρηματικό ρίσκο": Μπορεί δηλαδή η επένδυση να πετύχει και να βγάλεις και κέρδος (τόκοι), αλλά μπορεί η επένδυση να αποτύχει, και να χάσεις τα λεφτά σου (πχ μπορεί η τράπεζα να καταρρεύσει, μπορεί το νόμισμα στο οποίο έχεις επενδύσει τις οικονομίες σου να πληθωριστεί ή και να υπερπληθωριστεί, μπορεί η "εθνική οικονομία" να βρίσκεται σε "μη ανταγωνιστική" κατάσταση, και άρα να "χρειάζονται" κουρέματα για να διασωθούν οι τράπεζες που έδωσαν δάνεια που τώρα δε μπορούν να εξοφληθούν, κτλ, κτλ, κτλ).

Ως γνωστόν (?), οι τράπεζες ΔΕΝ φυλάσσουν τα λεφτά των καταθετών σε κάποιο "ασφαλές χρηματοκιβώτιο" - αντίθετα, οι τράπεζες χρησιμοποιούν αυτά τα κεφάλαια δίνοντας δάνεια και κάνοντας επενδύσεις, ώστε να "κινηθεί η αγορά". Μάλιστα, προκειμένου να γίνουν όσο το δυνατόν περισσότερες επενδύσεις και να μεγιστοποιηθούν τα κέρδη των καπιταλιστών, αν η τράπεζα έχει 10$ στο θησαυροφυλάκιο της, μπορεί να δανείσει μέχρι 100$ (μόχλευση 1:10). Γι' αυτό και αν όλοι οι καταθέτες πάνε ταυτόχρονα στην τράπεζα και αποσύρουν τις καταθέσεις τους, η τράπεζα χρεοκοπεί (διότι τα λεφτά αυτά τα έχει δανείσει στο πολλαπλάσιο).

Τέλος πάντων όμως, αυτά τα θεωρώ λίγο-πολύ γνωστά (ελπίζω). Άλλωστε, τα έχουμε ξαναδεί όλα αυτά και στο παρελθόν (πχ σας προτείνω να διαβάσετε αυτό το άρθρο μου, που κατά την άποψη μου θα μας χρειαστεί πολύ στο μέλλον).

Προχωράω λοιπόν σε κάτι επόμενο - όπως θα δούμε, επενδυτής δεν είναι μόνο όποιος έχει λεφτά (νομίσματα) στην τράπεζα, αλλά στην πραγματικότητα επενδυτής είναι και όποιος έχει λεφτά (νομίσματα) στην τσέπη του, δηλαδή όλοι μας, μιας και τα σημερινά νομίσματα είναι και αυτά μια μορφή επένδυσης!

Στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε ένα κλασσικό ράφι σούπερ-μάρκετ, με διάφορα εμπορεύματα να πουλιούνται σε διάφορες τιμές. Οι τιμές είναι εκφρασμένες στο νόμισμα της εκάστοτε χώρας (πχ σε ευρώ αν μιλάμε για χώρα της ευρωζώνης, σε δολάρια αν μιλάμε για την Αμερική, σε γιεν αν μιλάμε για την Ιαπωνία, κτλ).

Για κάποιον "περίεργο" λόγο όμως, ο Μαρξ είχε μια φαινομενικά "αντίθετη" άποψη επί του θέματος:

"...η αξία του σίδερου, του πανιού, του σταριού κλπ. υπάρχει, αν και αόρατα, μέσα σε αυτά τα ίδια τα πράγματα.

Παρασταίνεται στην ισότητά τους με το χρυσό, στη σχέση τους με το χρυσό , που για να εκφραστούμε έτσι, τριγυρνάει μόνο μέσα στα κεφάλια των εμπορευμάτων"
-K.Mαρξ

Η ελληνική μετάφραση μάλλον αδικεί λιγάκι το έργο του Μαρξ, αλλά τέλος πάντων, με απλά λόγια, ο Μαρξ μέτραγε την αξία όλων των εμπορευμάτων...σε χρυσό, και όχι σε κάποιο νόμισμα. Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι ο Μαρξ ήταν "λάθος", ή έστω ότι ο Μαρξ είναι "ξεπερασμένος", διότι κάποτε ίσχυε ο "κανόνας του χρυσού" για τα νομίσματα, αλλά σήμερα δεν ισχύει πλέον, και η αξία των εμπορευμάτων μετριέται πια σε δολάρια/ευρώ/γιεν/κτλ (και σίγουρα όχι σε ουγγιές χρυσού. Άλλωστε, έχετε δει εσείς τα μακαρόνια να κοστίζουν...5 γραμμάτια χρυσού, ή το μισθό του εργάτη να είναι...μισή ουγγιά χρυσού; Όχι βέβαια).

Τι γίνεται λοιπόν; Οι περισσότεροι σύγχρονοι μαρξιστές είναι ανήμποροι να δουν τη σύνδεση ανάμεσα σε αυτά που έλεγε τότε ο Μαρξ, και σε αυτά που ισχύουν σήμερα. Μερικούς δε νομίζω ότι τους ενδιαφέρει καν - άλλωστε εδώ δεν τους ενδιαφέρουν άλλα κι άλλα, θα τους ενδιαφέρει κάτι τόσο "εξεζητημένο" όσο αυτό; Κι όμως, αν καταλάβετε αυτό, τότε θα καταλάβετε ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ για το που βρισκόμαστε, αλλά και το προς τα που βαδίζουμε (γι' αυτό και εγώ επιμένω).

Ας πάρουμε ένα απλό και καθημερινό παράδειγμα:

Έστω ότι θέλει κάποιος να ανοίξει μια επιχείρηση, αλλά δεν έχει το απαραίτητο κεφάλαιο για να την στήσει. Πηγαίνει λοιπόν στην τράπεζα, ζητά πίστωση (δάνειο) για να φτιάξει την επιχείρηση του, και υπογράφουν με την τράπεζα τα σχετικά έγγραφα (γραμμάτια, συμβόλαια, κτλ). Κρατήστε το αυτό για τη συνέχεια, θα μας χρειαστεί.

Τώρα, αν η επιχείρηση πάει καλά, τότε η επένδυση πέτυχε: Ο άνθρωπος αυτός βγάζει κέρδη, και η τράπεζα είναι επίσης ευχαριστημένη, διότι και αυτή βγάζει κέρδη (μέσω των τόκων). Αν η επιχείρηση δεν πάει καλά, τότε τόσο ο επιχειρηματίας όσο και η τράπεζα έχουν πρόβλημα.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και σε επίπεδο κρατών: Κάθε κράτος έχει κάποια έσοδα (πχ από εξαγωγές, από λεηλασίες άλλων κρατών που κάνει, κτλ) και κάποια έξοδα (από το να πληρώνει για στρατό και για δασκάλους, μέχρι το να πληρώνει για χρήσιμο υποδομών, κτλ). Όλα τα κράτη όμως αναζητούν τρόπους χρηματοδότησης για να υλοποιήσουν τα σχέδια τους (είτε τα σχέδια τους αφορούν προγράμματα επενδύσεων στην εκπαίδευση των νέων, είτε αφορούν...πολεμικές εκστρατείες στη Μέση Ανατολή). Ο πιο γνωστός τρόπος για να πάρουν τα κράτη πίστωση (δάνειο), είναι μέσω των ομολόγων που εκδίδουν.

Αν ένα κράτος κάνει αποδοτικές επενδύσεις των χρημάτων που του δίνουν οι πιστωτές μέσω των ομολόγων, τότε όλα πάνε καλά (κάπως σαν τον επιχειρηματία που πήρε δάνειο από την τράπεζα και έφτιαξε μια επιχείρηση που βγάζει κέρδος). Αν όμως ένα κράτος δεν κάνει τόσο καλές επενδύσεις, τότε οδηγείται στη χρεωκοπία (όπως και ένας επιχειρηματίας). Αντιλαμβάνομαι βέβαια ότι η ανάλυση αυτή είναι "υπερβολικά χοντροκομμένη", αλλά τέλος πάντων θέλω να δείξω ότι τα ομόλογα ενός κράτους είναι μια μορφή πίστωσης προς αυτό το κράτος, και εμπεριέχουν ρίσκο (πχ όσοι έδωσαν πίστωση στην Ελλάδα, επενδύοντας σε ομόλογα του ελληνικού δημοσίου τώρα έχουν χάσει ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων τους, διότι το κράτος της Ελλάδας δε μπορεί να τα αποπληρώσει, και έκανε κούρεμα. Βέβαια, κάποιοι μεγάλοι ομολογιούχοι πήραν "πακέτα σωτηρίας", ενώ κάποιοι άλλοι, όπως πχ τα ασφαλιστικά ταμεία των εργαζομένων, αφήνονται στην τύχη τους, αλλά τέλος πάντων, ας μην ασχολούμαστε με κάτι τέτοιες "λεπτομεριούλες").

Τι σχέση έχουν όμως όλα αυτά με το νόμισμα ως επένδυση;

Είναι απλό: Στην πραγματικότητα, και το νόμισμα που τυπώνουν τα κράτη είναι μιας μορφής πίστωση προς αυτά, όπως δηλαδή και τα ομόλογα (έστω και αν το νόμισμα έχει προφανώς άλλο ρόλο να παίξει στη λειτουργία του συστήματος). Εξηγώ:

Αν τα κράτη χρησιμοποιούσαν το χρυσό ως χρήμα, ή έστω χρησιμοποιούσαν νομίσματα με τον "κανόνα του χρυσού", τότε θα υπήρχε ένα όριο στο χρήμα που θα μπορούσαν να τυπώσουν, ανάλογα με το πόσο χρυσό έχουν, και πια ισοτιμία θα έχει το νόμισμα με το χρυσό. Προκειμένου όμως τα κράτη να βρουν ολοένα και μεγαλύτερη χρηματοδότηση, έχουν καταργήσει σήμερα τον κανόνα του χρυσού ώστε να τυπώνουν χρήμα κατά βούληση.

Το κάθε κράτος βγαίνει και λέει προς τους επενδυτές (δηλαδή σε όλους όσους έχουν σκοπό να αποκτήσουν κάποιο νόμισμα στην κατοχή τους, δηλαδή...σε όλους μας): "Εγώ έχω πχ 100 τόνους χρυσού στη διάθεση μου, αλλά  θα τυπώσω νόμισμα που αντιστοιχεί σε 200 ή 300 ή και 1000 τόνους χρυσού"! Δηλαδή μόνο ένα μέρος του νομίσματος αντιστοιχεί (τελικά) σε χρυσό, και το υπόλοιπο αντιστοιχεί σε μια υπόσχεση μελλοντικής παραγωγής πλούτου.

Αν αγοράσεις πχ ένα δεκαετές ομόλογο του ελληνικού κράτους, αυτό το ομόλογο κρύβει από πίσω του μια παρόμοια υπόσχεση μελλοντικής παραγωγής πλούτου (δηλαδή το κράτος σου λέει "επένδυσε σε εμένα, και εγώ μετά από 10 χρόνια θα έχω παράγει αρκετό πλούτο επενδύοντας τα λεφτά που μου δίνεις, ώστε να σου τα επιστρέψω πίσω όλα + τόκο (κέρδος)) Αν εσύ πιστεύεις ότι αυτή η υπόσχεση του ελληνικού κράτους είναι αληθινή, αν δηλαδή πιστεύεις ότι το ελληνικό κράτος όντως θα καταφέρει να παράγει αρκετό πλούτο στο μέλλον ώστε να σε αποπληρώσει, τότε αγοράζεις το ομόλογο του.

Το ίδιο πράγμα είναι και με τα νομίσματα: Από τη στιγμή που πλέον για τα νομίσματα δεν ισχύει ο κανόνας του χρυσού, το μοναδικό πράγμα που τα κρατάει είναι η "εμπιστοσύνη των αγορών", δηλαδή η εμπιστοσύνη όσων είναι κάτοχοι αυτών των νομισμάτων ότι το κράτος θα παράγει αρκετό πλούτο στο μέλλον.

Παλιότερα, μέσω του "κανόνα του χρυσού", τα νομίσματα αντιστοιχούσαν σε υπαρκτό-χειροπιαστό πλούτο (αποθέματα χρυσού).

Σήμερα, τα νομίσματα αποτελούν κατά βάση μια υπόσχεση μελλοντικής παραγωγής πλούτου. Αντιστοιχούν δηλαδή σε πλούτο ο οποίος υποτίθεται ότι θα παραχθεί στο μέλλον. Και επειδή όλα τα εμπορεύματα έχουν μια αξία που αντιστοιχεί σε κάποια ποσότητα χρυσού (όπως εύστοχα παρατηρεί και ο Μαρξ), θα είμαστε ΟΚ αν όντως παράγουμε στο μέλλον αρκετά εμπορεύματα/υπηρεσίες και τα πουλήσουμε στην αγορά, ώστε να καλύψουμε το χρυσό που τώρα μας λείπει. (Αυτό εξάλλου είναι και το νόημα της πίστωσης, έτσι δεν είναι; Δανείζεσαι στο παρόν, ώστε να δημιουργήσεις αρκετό πλούτο στο μέλλον, ώστε να ξεπληρώσεις τότε). 

Όμως, όπως όλες οι υποσχέσεις, έτσι κι αυτή μπορεί να παραβιαστεί. Το ότι το κράτος τυπώνει νόμισμα ή εκδίδει ομόλογα, δε σημαίνει ότι σώνει και καλά θα μπορέσει στο μέλλον να παράγει αρκετό πλούτο ώστε να τα ξεπληρώσει!

Τι γίνεται για παράδειγμα αν η παραγωγική βάση μιας χώρας ισοπεδωθεί επειδή οι κεφαλαιοκράτες προτιμούν να επενδύουν στην Ασία και όχι στη Δύση, επειδή εκεί έχουν μεγαλύτερο ποσοστό κέρδους;

Για να το πω και πιο απλά, αν εγώ ως Γιάννης ζητήσω από κάποιο ένα δάνειο (πίστωση) 100 ευρώ, τότε λογικά θα καταφέρω άνετα να τον ξεχρεώσω (διότι θα μπορέσω σχετικά εύκολα να βγάλω 100 ευρώ+τόκο. Το ποσό αυτό είναι δηλαδή "εντός των παραγωγικών μου δυνατοτήτων" ).

Αντίθετα, αν δανειστώ 1.000.000 ευρώ από κάποιον, τότε σιγά μην τον ξεπληρώσω πλήρως! (διότι δεν έχω τρόπο να βγάλω 1.000.000 ευρώ+τόκους, το ποσό αυτό είναι υπερβολικά μεγάλο για τις δικές μου "παραγωγικές ικανότητες").  
Άρα, παρότι έχω βάλει την υπογραφή μου στο γραμμάτιο για 1.000.000 ευρώ + τόκους, η πραγματική αξία αυτού του γραμματίου είναι πολύ μικρότερη, έτσι δεν είναι; Και όταν έρθει η ώρα της πληρωμής, τότε αυτό θα αποδειχθεί.Μην εμπιστεύεστε και τόσο πολύ τι γράφουν πάνω τα διάφορα γραμμάτια, τραπεζικά βιβλιάρια, κτλ, διότι όλα αυτά βασίζονται σε υποσχέσεις που ίσως και να μην τηρηθούν (ρωτήστε και τους Κύπριους καταθέτες, ή όσους έχουν περάσει από ένα υπερπληθωρισμό ή μια υποτίμηση του νομίσματος)! 
Κάπως έτσι είναι και με τα ομόλογα, και κάπως έτσι είναι και για τα νομίσματα.
 
Δείτε εδώ τα παρακάτω δύο διαγράμματα για την περίπτωση της Αμερικής:

 

Στο πρώτο διάγραμμα, βλέπουμε ότι από τη δεκαετία του 1970 και μετά, η παραγωγική βάση των ΗΠΑ διαρκώς μειώνεται. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, λόγω της εισόδους της Κίνας στην παγκόσμια αγορά, οι ΗΠΑ έχουν καταπέσει σε πολύ χαμηλό σημείο.

Στο δεύτερο διάγραμμα, βλέπουμε ότι από τη δεκαετία του 1970 και μετά, όταν οι ΗΠΑ κατάργησαν τον "κανόνα του χρυσού" το 1971, όλα τα κράτη αρχίζουν να τυπώνουν ολοένα και περισσότερο νόμισμα. Ειδικά μετά το ξέσπασμα της κρίσης, τυπώνουν πλέον οργιαστικές ποσότητες.

Αυτό γίνεται διότι από τη στιγμή που δεν παράγουν αρκετό πλούτο, αναγκάζονται να ζητήσουν πίστωση - μην ξεχνάμε ότι και το νόμισμα είναι πλέον μια υπόσχεση μελλοντικής παραγωγής πλούτου. Όσο λιγοστεύει η "πραγματική" παραγωγή πλούτου στην "πραγματική οικονομία" (δηλαδή στην παραγωγή εμπορευμάτων και υπηρεσιών), τόσο περισσότερο η Δύση βασίζεται στην πίστωση (χρέος) ως υποκατάστατο.

Ως πότε όμως; Νομίζετε ότι η Κίνα και οι υπόλοιποι δεν τα ξέρουν αυτά τα νούμερα; Εδώ τα ξέρει ένας "τιποτένιος" όπως εγώ, δε θα τα ξέρουν αυτοί; Και βέβαια τα ξέρουν, και απλά προετοιμάζονται για την "επόμενη μέρα", επενδύοντας πλέον τα φρέσκα τους κέρδη από τις εξαγωγές σε κάτι άλλο, και όχι σε δολάρια: Αγοράζουν γη, πετρέλαια, λιμάνια, και βέβαια χρυσό:

 

Αν η Κίνα και οι υπόλοιποι απέρριπταν άμεσα το δολάριο ως μέσο πληρωμής, τότε δε θα έχανε μόνο η Αμερική, αλλά και η Κίνα (καθώς είχε στην κατοχή της πολλά δολάρια, αλλά λίγο χρυσό/γη/πετρέλαια, κτλ). Οπότε προτιμούν μια πιο μακροπρόθεσμη στρατηγική, ώστε όταν τελικά πουν ότι "δε θέλουμε πλέον να πληρωνόμαστε σε ένα νόμισμα που διαρκώς πληθωρίζεται", να έχουν καταφέρει να μαζέψουν πραγματικό πλούτο, και όχι χάρτινες υποσχέσεις μελλοντικής παραγωγής πλούτου των Αμερικάνων, υποσχέσεις που είναι προφανές ότι ΔΕΝ μπορούν να τηρηθούν.

Αξίζει να πούμε εδώ και κάτι ακόμα: Πλέον, αυτή η διαδικασία της συνεχούς πίστωσης έχει εισέλθει στο τελικό της στάδιο πριν τον υπερπληθωρισμό. Σε παλιότερες εποχές, η Αμερική χρησιμοποιούσε την πίστωση που έπαιρνε για να "κινήσει την αγορά", έστω και με "φούσκες" (για παράδειγμα, οι τράπεζες έδιναν στεγαστικά δάνεια ώστε να υπάρχουν δουλειές στο real estate και στον κατασκευαστικό τομέα, ή έδιναν καταναλωτικά δάνεια, κτλ).

Πλέον, τα δολάρια που τυπώνουν οι Αμερικάνοι με τη σέσουλα δεν επενδύονται "για να κινήσουν" την αγορά, αλλά απλά για να διασώσουν τις τράπεζες. Θυμάστε τη Lehman Brothers; Είδατε στις ειδήσεις τις Κυπριακές τράπεζες που χωρίς "πακέτα σωτηρίας" από την ΕΚΤ είναι έτοιμες για λουκέτο;  Στην ίδια ακριβώς κατάσταση είναι ΟΛΕΣ οι τράπεζες, σε όλη τη Δύση, καθώς όλες έχουν δώσει ένα σωρό "τοξικά" δάνεια, δηλαδή δάνεια που δε μπορούν να εξοφληθούν (και πώς να εξοφληθούν όταν η παραγωγή έχει μετακομίσει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην Ασία, με αποτέλεσμα οι δυτικοί εργάτες να είναι πλέον φτωχοί, αν όχι εντελώς περιττοί για το σύστημα;).

Πλέον λοιπόν η Αμερική απλά τυπώνει τρισεκατομμύρια δολάρια, και τα δίνει στις τράπεζες, ώστε να κλείσουν οι τρύπες των ισολογισμών τους. Αυτό προφανώς ΔΕΝ δημιουργεί νέο πλούτο, απλά καλύπτει τις ζημιές από τις κακές επενδύσεις που έκαναν οι τράπεζες.

Αυτό όμως σημαίνει ότι οι Αμερικάνοι ζητούν πίστωση (διότι τα δολάρια που τυπώνουν είναι μια μορφή πίστωσης), χωρίς όμως να παράγουν νέο πλούτο, ώστε κάποια στιγμή στο μέλλον να αποπληρώσουν τους πιστωτές τους!

Είναι δηλαδή προφανές ότι πλέον οι Αμερικάνοι έχουν αποφασίσει να τυπώσουν δολάρια μέχρι τέλους, ώστε να διασώσουν τις τράπεζες τους, θυσιάζοντας όμως το νόμισμα (μιας και είναι ξεκάθαρο ότι δε δίνουν καμία σοβαρή υπόσχεση για μελλοντική παραγωγή πλούτου, τουλάχιστον όχι στο βαθμό που απαιτείται).

Δεν είναι "τρέλα", ούτε "χαζομάρα", ούτε "συνωμοσία", είναι απλά αυτό που τους συμφέρει, διότι με τον υπερπληθωρισμό του νομίσματος μπορούν

• να καλύψουν όλες τις ζημιές των τραπεζιτών (τυπώνοντας όσο νόμισμα χρειάζονται), και παράλληλα
• να ρίξουν κατακόρυφα το μισθό των εργατών (διότι θα πληρώνονται σε ένα νόμισμα που θα αξίζει πολύ λίγο). Όταν ρίξουν το μισθό των εργατών "στα τάρταρα" μέσω του υπερπληθωρισμού, τότε οι καπιταλιστές θα ξαναρχίσουν να κάνουν επενδύσεις στην Αμερική, μιας και τότε θα έχουν μεγαλύτερο ποσοστό κέρδους, άρα θα τους συμφέρει.

Οι εργάτες θα εκπλαγούν και θα φωνάζουν, όπως πχ φωνάζουν τώρα και οι καταθέτες στις τράπεζες της Κύπρου. Δυστυχώς όμως, θα βγει κάποιος αντίστοιχος "πρωθυπουργός της Φινλανδίας" και θα τους πει ότι "όποιος έχει λεφτά σε μορφή δολαρίων, ή πληρώνεται το μισθό του σε δολάρια, είναι επενδυτής, και η επένδυση του απέτυχε, διότι η Αμερικανική οικονομία πήγε στραβά". Και η τραγική ειρωνεία είναι πως...θα τους λέει την αλήθεια ("κατόπιν εορτής" βέβαια)!

Η περιορισμένη κατανόηση της πραγματικότητας πάντα μας κρατά πίσω 

Σας φαίνεται απίστευτο; Κι όμως, το δολάριο έγινε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η Αμερική είχε μόνη της πάνω από το 50% των παγκόσμιων εξαγωγών. Είχε δηλαδή τεράστιες δυνατότητες μελλοντικής παραγωγής πλούτου, και άρα όλοι δέχτηκαν το δολάριο, διότι ενέπνεε σιγουριά.

Πλέον, η Αμερική έχει συσσωρευμένα ελλείμματα δεκαετιών, και όλοι της οι προϋπολογισμοί είναι ελλειμματικοί. Όχι απλά δεν δημιουργεί περίσσευμα πλούτου δηλαδή, ώστε να εξοφλήσει στο μέλλον τους πιστωτές της, αλλά ίσα-ίσα που βυθίζεται σε ολοένα και μεγαλύτερα χρέη, και απλά τυπώνει χρήμα για να μη χρεωκοπήσουν οι τράπεζες όπως η Lehman Brothers.

Δείτε επίσης και κάτι τελευταίο: Η Γερμανία ΔΕΝ τυπώνει ευρώ, αλλά προσπαθεί να καλύψει τις ζημιές των τραπεζών με "λιτότητα", με χαράτσια, με αρπαγή καταθέσεων και ξέρω και εγώ με τι άλλο. Μακροπρόθεσμα, αυτό φέρνει τη Γερμανία σε θέση ισχύος, διότι όταν ο κόσμος σταματήσει να δίνει πίστωση στις ΗΠΑ, τότε θα αναζητήσει ένα σχετικά σταθερό νόμισμα ως μέσο συναλλαγών.

 Και το ευρώ όχι μόνο δεν πληθωρίζεται ιδιαίτερα, αλλά παράλληλα τα συνδυαστικά αποθέματα χρυσού της ευρωζώνης είναι τα μεγαλύτερα του κόσμου (έτσι εξηγείται και γιατί η Γερμανία δεν αγοράζει άλλο χρυσό, και τον έχει αφήσει όλον για τη Ρωσία, την Κίνα, τη Σ. Αραβία, κτλ - διότι η Γερμανία έχει ήδη αρκετό χρυσό, και απλά προωθεί το ευρώ ως "αντι-δολάριο". Περισσότερα όμως για την ευρωζώνη...σε μελλοντικές αναρτήσεις, έτσι για να δώσω και εγώ μια υπόσχεση μελλοντικής παραγωγής πλούτου και να είμαι 100% μέσα στο κλίμα αυτής της ανάρτησης).

11 Απρίλη 2020

Το σημαντικό νέο της ημέρας ήταν από το μέτωπο του πετρελαίου:

Το bloomberg μεταδίδει σήμερα ότι τελικά δεν υπάρχει ακόμα οριστική συμφωνία:

OPEC+ Has Yet to Resolve Mexico Holdout on Oil Cut: Delegates

The OPEC+ alliance and Mexico made some progress in their discussions on oil-production cuts on Saturday, the third consecutive day of negotiations, but cautioned it was unclear whether the group would reach a final deal, delegates said.

OPEC+ has proposed curbing output by 10 million barrels a day as demand collapses due to the coronavirus. So far, Mexico is holding out, seeking fewer reductions than the proposal would require. Saudi Arabia insists Mexico should cut its production as much as everyone else in the group. U.S. President Donald Trump has stepped in to try to broker a truce.

The alliance initially met on Thursday via video conference, followed by a
virtual gathering of energy ministers of the Group of 20.

Παρόλα αυτά, τα νέα που κυκλοφόρησαν χθες το βράδυ δείχνουν ότι τελικά θα υπάρξει συμφωνία -  η Αμερική υποχώρησε, και θα δεχτεί τους όρους που είχε θέσει η Ρωσία. Θυμίζουμε αυτό το άρθρο που είχαμε δει πριν λίγες μέρες, στο οποίο η Ρωσία ουσιαστικά έλεγε ότι δε θα δεχόταν καμία μείωση της παραγωγής πετρελαίου, αν δεν μείωνε και η Αμερική το δικό της shale oil.

H Ρωσία απαιτεί μεγαλύτερη μείωση της παραγωγής αργού από τις ΗΠΑ για να συναινέσει σε μια ευρύτερη συμφωνία περικοπής της παγκόσμιας παραγωγής.

Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία και άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, θα πραγματοποιήσουν την Πέμπτη και την Παρασκευή διαπραγματεύσεις σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί μια περικοπή της παγκόσμιας παραγωγής, μετά τη δραματική συρρίκνωση της ζήτησης λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και τη μείωση των τιμών κατά 50%.

Αλλά η Μόσχα έχει διαμηνύσει ότι θα αποδεθχεί μια συμφωνία μόνο αν συμμετάσχουν στην περικοπή της παραγωγής και οι ΗΠΑ. 

Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, το Κρεμλίνο απέρριψε την Τετάρτη την ιδέα ότι η φυσική μείωση που έχει καταγράψει η παραγωγή των αμερικανικών εταιρειών σχιστολιθικών υδρογονανθράκων εξαιτίας της πτώσης των τιμών θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια εθελοντική περικοπή για την εξισορρόπηση των αγορών.

«Πρόκειται για δύο τελείες διαφορετικές μειώσεις. Συγκρίνετε τη γενική μείωση στη ζήτηση με μείωσεις για τη σταθεροποίηση των παγκόσμιων αγορών. Είναι σαν να συγκρίνετε το μήκος με το πλάτος» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, Ντιμίτρι Πεσκόφ.

Στις διαπραγματεύσεις των τελευταίων ημερών, η εξήγηση είναι ότι το Μεξικό δε δεχόταν να περικόψει τόσο πολύ την δική του παραγωγή, και έβαζε βέτο. Αυτό βέβαια θυμίζει λίγο την ιστορία για την ευρωζώνη, όπου τάχα η Ολλανδία έβαζε βέτο για τα ευρωομόλογα, για τα "πακέτα σωτηρίας", κτλ, ενώ όλοι ξέρουμε ότι πίσω από αυτά κρύβεται η Γερμανία.

Τέλος πάντων, μετά το βέτο του Μεξικού, διαβάζουμε πλέον ότι η Αμερική δέχτηκε να κάνει αυτή μείωση παραγωγής στο shale oil της, ώστε να καλύψει τη μείωση του Μεξικού, και να βρεθεί έτσι λύση.

Με απλά λόγια, η Αμερική μείωσε την παραγωγή της, ώστε να ικανοποιήσει το αίτημα της Ρωσίας, και να σώσει έτσι το shale oil της. Τα δυτικά ΜΜΕ βέβαια δε θα το παρουσιάσουν ποτέ έτσι, αλλά πάντως τελικά αυτό έγινε:

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Ρωσικού υπουργείου Ενέργειας, οι συμμετέχοντες στον OPEC+ εξέτασαν διάφορες επιλογές για τη διάρκεια της συναλλαγής, αλλά θεώρησαν το διάστημα των δύο ετών ως τον πιο αποτελεσματικό χρόνο. Τόνισε ότι τα μέλη της συμμαχίας θα είναι σε θέση να επεκτείνουν τόσο τον χρόνο, όσο και να ολοκληρώσουν πρόωρα τη συμφωνία, ανάλογα με το χρονικό σημείο της ανάκαμψης της αγοράς.

Με τις σειρά τους οι ρωσικές εταιρείες είναι έτοιμες να μειώσουν την παραγωγή τους, στο πλαίσιο της συμφωνίας, τόνισε ο Νόβακ.

Όπως μετέδιδε νωρίτερα το Capital.gr, η ιστορική συμφωνία που επετεύχθη στη χθεσινή συνεδρίαση του OPEC+ για μείωση της παραγωγής κατά 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα βρισκόταν σε κίνδυνο καθώς το Μεξικό δεν έδινε τη συγκατάθεσή του στις προτεινόμενες περικοπές, το μεγαλύτερο βάρος των οποίων θα σηκώσουν η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία. 

Ωστόσο, νωρίτερα την Παρασκευή το Μεξικό ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν να περικόψουν τη δική τους παραγωγή κατά επιπλέον 250.000 βαρέλια την ημέρα προκειμένου να βοηθήσουν τη χώρα να ανταποκριθεί στη συνεισφορά που της αντιστοιχεί στις παγκόσμιες περικοπές.

Σε άλλες ειδήσεις:

Net asset purchases for G7 central banks were close to $1.4tn in March. That’s an extraordinary total, close to five times higher than the previous peak of $270bn in April 2009, according to calculations by Bloomberg Economics. pic.twitter.com/xexYThZUoE

— Holger Zschaepitz (@Schuldensuehner) April 10, 2020

• More Than Half of Voters Under 45 Say They've Lost Their Job, Had Hours Reduced, Or Gotten Furloughed
• UK hunger crisis: 1.5m people go whole day without food
• Italian Mafia Distributes Food To Low-Income Families Under Quarantine (θα αναφέρουμε κάτι παραπάνω με αφορμή αυτό το θέμα σε μια νεότερη ανάρτηση)
• Η συγκλονιστική μαρτυρία ενός Έλληνα που ζει στη Στοκχόλμη: Όλη η αλήθεια που κρύβει η Σουηδία για τον κορωναϊό
• Η τουρκική οικονομία στο χείλος του γκρεμού: Διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ, φήμες για ΔΝΤ (η FED θα δώσει δολάρια στους άμεσα χρεωκοπημένους, για να κρατήσει έτσι η Αμερική στη σφαίρα επιρροής της την Τουρκία. Αλλά βέβαια...στο τέλος κάποια στιγμή θα πρέπει να δούμε και τι αξίζουν όλα αυτά τα δολάρια που τυπώνει (και πλέον εξάγει λες και είναι εξαγώγιμο προϊόν) η Αμερική

Ακολουθεί η συνέχιση μιας παλιότερης επιλεγμένης ανάρτησης μας, που είχαμε αναδημοσιεύσει και στο πρόσφατο βιβλιαράκι μας:

***

"Δώστε μου ένα μοχλό και θα κινήσω τη Γη"
- Αρχιμήδης

[….] Σε αυτή την ανάρτηση θα ασχοληθούμε λίγο περισσότερο με την οικονομική πλευρά του πράγματος, κάνοντας ένα "διάλλειμα" από τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Πιο συγκεκριμένα, θα αναφερθούμε σε ένα "τεχνικό όρο" που συνεχώς εμφανίζεται στις τηλεοράσεις, χωρίς κανένας να πολυκαταλαβαίνει τι ακριβώς σημαίνει: Τη "μόχλευση" (leveraging). Ο όρος αυτός ακούγεται πολύ τώρα τελευταία, λόγω του EFSF, και αυτό αποτελεί μια καλή ευκαιρία να δούμε τι σημαίνει.

Μέσα από αυτόν τον "τεχνικό όρο" μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα το πώς λειτουργεί το νομισματικό σύστημα - και όχι μόνο, μιας και η "μόχλευση" παίζει σημαντικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή, άσχετα με το αν το αντιλαμβάνεται κανείς ή όχι.

Για να καταλάβουμε καλύτερα τι σημαίνει "μόχλευση", θα χρησιμοποιήσουμε ένα απλό, ίσως και απλουστευτικό, παράδειγμα από την καθημερινότητα: Το ιατρικό σύστημα.

Για να υπάρξει η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα, θα έπρεπε να υπάρχει "ένας γιατρός ανά κάτοικο" (αναλογία 1:1). Αν μπορούσαμε να πετύχουμε αυτή την αναλογία, τότε ο πληθυσμός θα ήταν πολύ εξασφαλισμένος σε περίπτωση ασθένειας, καθώς ακόμα και στην "ακραία" περίπτωση μιας επιδημίας, θα υπήρχε αρκετό ιατρικό προσωπικό ώστε να φροντίσει τους αρρώστους.

Όμως, αν εφαρμόζαμε την αναλογία 1:1, τότε θα έπρεπε ο μισός πληθυσμός της γης να ήταν γιατροί (!), αφήνοντας μόνο το υπόλοιπο 50% να ασχολείται με την παραγωγή του πλούτου. Γι' αυτόν, αλλά και για μια σειρά ακόμα λόγους, η λύση του να έχουμε έναν γιατρό ανά κάτοικο απορρίφθηκε.

Αυτό λοιπόν που ισχύει είναι ένα ιατρικό σύστημα όπου υπάρχει ένας γιατρός ανά 10, 20 ή 100 κατοίκους (δε γνωρίζω τα ακριβή νούμερα - άσε που τα ακριβή νούμερα διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα, τις οικονομικές της δυνατότητας, το πόσο ισχυρός είναι ο "ανθρωπισμός" στην κάθε κοινωνία (πόσο πολύ ο κόσμος εκτιμά τη ζωή ως "το ύψιστο αγαθό"), κτλ, κτλ, κτλ).

Έτσι, το ιατρικό σύστημα βασίζεται πρακτικά σε μια αναλογία πολύ μεγαλύτερη από το 1:1. Για λόγους απλότητας, ας υποθέσουμε πως η αναλογία αυτή είναι 1:100 ("ένας γιατρός ανά 100 κατοίκους"). Μια τέτοια αναλογία προφανώς δε μας δίνει τόσο επαρκή προστασία (πχ σε μια περίπτωση επιδημίας ή κάποιου τέτοιου μεγάλου ιατρικού συμβάντος) όσο το να έχουμε "έναν γιατρό ανά έναν κάτοικο". Παρόλα αυτά, μια τέτοια αναλογία παρέχει μια "σχετικά καλή" κάλυψη, και χωρίς να μετατρέπει το 50% του πληθυσμού σε γιατρούς (ο γιατρός δεν παράγει, απλά "επιδιορθώνει" τόσο τους καπιταλιστές, όσο και τους εργάτες, ώστε οι τελευταίοι να επανέλθουν μετά στην παραγωγή, ως ένα "γρανάζι στη μηχανή" που χρειάζεται που και που επιδιόρθωση ή συντήρηση. Ως εκ τούτου, ο γιατρός παρέχει μια σημαντική μεν, αλλά βοηθητική-δευτερεύουσα υπηρεσία).

Αυτή η βασική αρχή, ότι δηλαδή ένας γιατρός μπορεί να "καλύψει" πολλούς κατοίκους (πχ 100 κατοίκους, αν η αναλογία είναι 1:100), είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα "μόχλευσης".

Η ίδια βασική αρχή χρησιμοποιείται και στο τραπεζικό σύστημα, όπου, όπως έχουμε ξαναδεί, αν η τράπεζα έχει 10$ στο θησαυροφυλάκιο της, μπορεί να δανείσει μέχρι 100$ (μόχλευση 1:10). Γι' αυτό και αν όλοι οι καταθέτες πάνε ταυτόχρονα στην τράπεζα και αποσύρουν τις καταθέσεις τους, η τράπεζα χρεοκοπεί (διότι τα λεφτά αυτά τα έχει δανείσει στο πολλαπλάσιο)

Επίσης, η μόχλευση χρησιμοποιείται σήμερα και στο νομισματικό σύστημα, σε αντίθεση με παλιότερα, όπου ίσχυε ο κανόνας του χρυσού, και το κάθε κράτος ήταν υποχρεωμένο να εκδίδει μόνο τόσο νομίσματα όσο χρυσό είχε στα θησαυροφυλάκια του (αναλογία 1:1). Τώρα που ο κανόνας του χρυσού καταργήθηκε, τα κράτη "μοχλεύουν" τα νομίσματα που τυπώνουν, καθώς μπορούν να τυπώνουν όσα θέλουν. Έτσι, έχουν τυπώσει πολύ παραπάνω από τα αποθέματα χρυσού τους, και συνεχίζουν να το κάνουν, με αποτέλεσμα η αναλογία της μόχλευσης διαρκώς να αυξάνεται.

Η μόχλευση επιτρέπει στο καπιταλιστικό σύστημα να αναπτυχθεί - και πάντοτε υπήρχαν τραπεζικά δάνεια ή άλλες μορφές μόχλευσης. Έτσι, ένας καπιταλιστής θα μας πει, και θα έχει δίκιο, ότι πήρε πχ ένα επιχειρηματικό δάνειο από την τράπεζα, έφτιαξε μια επιχείρηση, και τώρα στο εργοστάσιο του δουλεύουν εργάτες, παράγονται πράγματα, κτλ. Να λοιπόν που πράγματι το να χρησιμοποιείς τη μόχλευση μπορεί να δώσει καπιταλιστική ανάπτυξη.

Θυμηθείτε άλλωστε και το παράδειγμα με τους γιατρούς: Αν δεν υπήρχε μόχλευση στο ιατρικό σύστημα, τότε θα έπρεπε να είχαμε έναν γιατρό ανά κάτοικο, δηλαδή θα έπρεπε ο μισός πληθυσμός να ήταν γιατροί! Αυτό προφανώς θα μείωνε κατά πολύ την παραγωγή και την καπιταλιστική ανάπτυξη. Τώρα που οι γιατροί είναι λιγότεροι, η πλειοψηφία του πληθυσμού μπορεί να ασχοληθεί με την παραγωγή. Ας μην ξεχνάμε πως στο καπιταλισμό υπάρχει η "φετιχοποίηση" της ανάπτυξης, και η διαρκής μανία για ολοένα και μεγαλύτερη συσσώρευση πλούτου. Το να βάλεις λοιπόν το μισό πληθυσμό να ασχολείται με την ιατρική, είναι παρανοϊκό, διότι από ένα σημείο και πέρα, εμποδίζεις την παραγωγή νέου πλούτου.

Εδώ είναι και ένα μεγάλο "σημείο τριβής", μια αντίφαση του καπιταλισμού:

Αν η αναλογία της μόχλευσης είναι μικρή (πχ 1:1 στην πιο ακραία περίπτωση όπου δεν υπάρχει μόχλευση), τότε εμποδίζεται η καπιταλιστική ανάπτυξη. Δεν θα υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη αν ο μισός πληθυσμός είναι γιατροί, και ούτε θα υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη αν οι τράπεζες δε δίνουν επιχειρηματικά δάνεια, "μοχλεύοντας" τα κεφάλαια τους (1:10 ή και παραπάνω).

Αν η αναλογία της μόχλευσης είναι μεγάλη, τότε ναι μεν υπάρχει μεγάλη καπιταλιστική ανάπτυξη, αλλά καταρρέει στην πρώτη δυσκολία. Για παράδειγμα αν υπάρχει ένας γιατρός ανά 1.000.000 κατοίκους, τότε θα γεμίσουμε αρρώστους με κάθε πιθανή και απίθανη ασθένεια (από μια γρίπη μέχρι σπασμένα πόδια, χέρια, κτλ). Αν δεν υπάρχουν γιατροί, τότε ναι μεν η κοινωνία θα έχει το μέγιστο δυνατό αριθμό εργατών που θα παράγουν, αλλά ποιος θα τους "επιδιορθώσει" όλους αυτούς τους εργάτες αν "χαλάσουν"; Το ίδιο ισχύει και με την "υπερβολική μόχλευση" που υπάρχει σήμερα στο τραπεζικό σύστημα.

Πριν εξηγήσουμε λίγο καλύτερα τι σημαίνει αυτό, μια διευκρίνηση: Διαβάζοντας όλα τα παραπάνω, μερικοί ίσως να σχημάτισαν την εντύπωση ότι η καλύτερη λύση θα ήταν μια "μέτρια μόχλευση" (δηλαδή μια σοσιαλδημοκρατική προσέγγιση).

Εξάλλου, ένα τέτοιο σύστημα "μέτριας μόχλευσης" ίσχυε και παλιότερα (πχ το μεταπολεμικό "κοινωνικό κράτος", που είχε βάλει μερικά χαλινάρια στις τράπεζες, ίσχυε ο νομισματικός κανόνας του χρυσού, κτλ. Και υπάρχουν αρκετοί κευνσιανοί οικονομολόγοι και αναλυτές που γκρινιάζουν -και δεν έχουν άδικο- για το ότι το τραπεζικό σύστημα είναι ουσιαστικά ανεξέλεγκτο, ζητώντας ουσιαστικά ένα καθεστώς "μέτριας μόχλευσης").

Η "μέτρια μόχλευση" έχει μια σχετικά μεγαλύτερη σταθερότητα - ωστόσο δε μπορεί να εφαρμοστεί για πολύ, ούτε αποτελεί οριστική λύση. Αυτό άλλωστε αποδεικνύεται από την ίδια την ιστορία, καθώς το "κοινωνικό κράτος" καταργείται βάναυσα από την άρχουσα τάξη, που πλέον εφαρμόζει ολοένα και μεγαλύτερη μόχλευση.

Αυτό γίνεται διότι, όπως είπαμε και πριν, η μεγαλύτερη μόχλευση οδηγεί σε μεγαλύτερη ανάπτυξη, άσχετα αν κάνει το σύστημα πιο ασταθές, "ροκανίζοντας" τα θεμέλια στα οποία βασίζεται. Ο καπιταλιστής τυφλωμένος από το πάθος του για ολοένα και περισσότερα κέρδη, κατά βάθος θέλει πάντα να εφαρμόζει μεγαλύτερη μόχλευση. Αν πχ η τράπεζα έχει 10$ στα ταμεία της, και μπορεί να δώσει δάνεια συνολικού ύψους 1000$ αντί για 100$, θα το κάνει (λόγω αυξημένων κερδών). Όμως, αυτό κάνει το σύστημα πιο ασταθές, διότι με την παραμικρή απόσυρση καταθέσεων από έναν καταθέτη, ή χρεωκοπία ενός δανειολήπτη που πληρώνει τις δόσεις του, το σύστημα καταρρέει. Εδώ εντοπίζεται το πρόβλημα με τον καπιταλισμό ως ένα σύστημα που βασίζεται στον ατομικό πλουτισμό.

Δεν ξέρω πόσο σχετικά ή άσχετα σας φαίνονται όλα αυτά με τη σημερινή κατάσταση, ωστόσο σήμερα υπάρχει "υπερβολική μόχλευση": Θυμίζουμε ότι τα χρηματοπιστωτικά παράγωγα που κυκλοφορούν παγκοσμίως έχουν ύψος 700 τρις δολάρια (!), ενώ μία μόνο τράπεζα έχει περισσότερα παράγωγα στην κατοχή της από ολόκληρο το παγκόσμιο ΑΕΠ!

Το σύστημα αναπτύχθηκε επί πολλά χρόνια με "δανεικά" (αύξηση μόχλευσης), καλύπτοντας έτσι τη φυγή του βιομηχανικού κεφαλαίου προς Ασία ή άλλα τέτοια μέρη με χαμηλό εργατικό κόστος.

Τώρα που τα δανεικά αυτά δε μπορούν να αποπληρωθούν, το σύστημα καταρρέει, και γι' αυτό ακόμα και μια "μικρή" χώρα όπως η Ελλάδα προκαλεί τόσο μεγάλους κραδασμούς σε παγκόσμια κλίμακα: Διότι η μόχλευση είναι τόσο μεγάλη, που ακόμα και ένας δανειολήπτης να μην πληρώσει αυτά που η τράπεζα περιμένει να πάρει, τότε η τράπεζα θα καταρρεύσει. Προκειμένου λοιπόν να αποφύγει τη χρεωκοπία, η τράπεζα ρημάζει τους εργάτες, ζητώντας διαρκώς "θυσίες". Ξαναρίξτε μια ματιά στα νούμερα που δώσαμε πιο πάνω σχετικά με τα παράγωγα που κυκλοφορούν στις χρηματαγορές, και νομίζω εύκολα θα καταλάβετε ότι οι τράπεζες δε θα σταματήσουν αν δεν πάρουν τρισεκατομμύρια επί τρισεκατομμυρίων. Τι μένει για εμάς; Αν μας αφήσουν τα σώβρακα και δε μας πάρουν, τυχεροί θα είμαστε (αν και δε νομίζω καν ότι θα είμαστε τόσο "τυχεροί" - αν δε σταματηθούν, θα μας τα πάρουν και αυτά).

Πολλοί λένε ότι "η Ελλάδα είναι πολύ μεγάλο πρόβλημα". Οι λέξεις "μεγάλο" και "μικρό" βέβαια είναι σχετικές, διότι η Ελλάδα ναι μεν αποτελεί πρόβλημα, ωστόσο δεν είναι η μόνη. Πρόβλημα, και μάλιστα μεγαλύτερο είναι και η Ισπανία, και η Ιταλία, ακόμα και οι ΗΠΑ. Η Αμερική είναι το μεγαλύτερο ζήτημα απ' όλα, δεδομένου του μεγέθους και του ρόλου της στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Όπως έχουμε ξαναπεί, η λύση που θα εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης, είναι να διασώσει τις τράπεζες, τυπώνοντας πληθωριστικό χρήμα και χαρίζοντας το σε αυτές. Τα νούμερα όμως είναι τόσο μεγάλα, που το νόμισμα όχι απλά θα υποτιμηθεί έναντι του [σταθερού] χρυσού, αλλά θα καταστραφεί πλήρως. Αυτή η διεργασία βέβαια θέλει χρόνο, και οι κυβερνώντες την κάνουν όσο το δυνατόν πιο "ελεγχόμενη", ωστόσο έχει ήδη ξεκινήσει.

Στην Ευρώπη, η Γερμανία αντιστέκεται σε αυτή τη στρατηγική, διότι αντιλαμβάνεται την μακροπρόθεσμη κατάληξη της. Άλλωστε, η Γερμανία έχει βιομηχανική παραγωγή, και όχι απλά "αντέχει" το ευρώ, αλλά ευνοείται πάρα πολύ από αυτό:

Και αυτό διότι η ισοτιμία του ευρώ στις διεθνείς αγορές είναι ένας "μέσος όρος": Ανεβαίνει λόγω της Γερμανίας, αλλά πέφτει λόγω PIIGS. Αυτό σημαίνει ότι χώρες όπως η Ελλάδα είναι αναγκασμένες να χρησιμοποιούν ένα "υπερβολικά ακριβό" νόμισμα που δεν τις αφήνει κάνουν υποτίμηση και να γίνουν έτσι πιο φτηνές ("ανταγωνιστικές") και να παράγουν-εξάγουν προϊόντα, ενώ παράλληλα η Γερμανία έχει ένα νόμισμα που είναι σχετικά πιο φτηνό απ' ότι θα ήταν το μάρκο μόνο του. Έτσι, η Γερμανία έχει ακόμα καλύτερα εμπορικά αποτελέσματα (εξαγωγές) με το ευρώ.

Αλλά και σε καθαρά νομισματικό επίπεδο, το ευρώ αποτελεί ένα "αντι-δολάριο": Σε αντίθεση πχ με την πετρελαϊκή κρίση του 1973, τώρα ο κόσμος ΕΧΕΙ μία εναλλακτική λύση, και άρα αν το δολάριο καταρρεύσει, δε θα τρέξουν όλοι να το σώσουν, αλλά αντίθετα θα το γυρίσουν στο ευρώ (ή τουλάχιστον αυτό θα ήθελε η Γερμανία). Ας μην ξεχνάμε ότι σε μια τέτοια κολοσσιαία νομισματική αλλαγή, ο χρυσός θα έχει πάρει κεντρικό ρόλο, και τα συνδυασμένα αποθέματα χρυσού των χωρών της ευρωζώνης είναι τα μεγαλύτερα στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμα και τις ΗΠΑ.

Ανάμεσα στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος, και το ευρώ προμοτάρεται ως ο μονόφθαλμος της υπόθεσης. Δεν είναι τυχαίο που κατά βάθος δε θέλουν να διώξουν την Ελλάδα, ή αν τη διώξουν σκέφτονται σενάρια για ευρώ δύο ταχυτήτων, ώστε να μείνει ανέπαφο το ευρωσύστημα. […]